CONCERTRECENSIE. North Sea Jazz 2011, Ahoy Rotterdam, zondag 10 juli 2011
beeld: Ron Beenen, Eddy Westveer
door: Kees Schreuders 

Als je door een geoliede organisatie en een overdadige programmatische mix van gevestigde publieksfavorieten tot meer exotische en avontuurlijke muziek in diverse stijlen 70.000 bezoekers bijeen weet te brengen en voor je wint, dan weet je na 35 edities North Sea Jazz Festival wel waar Abraham de mosterd haalt.

Bootsy Collins, Dr. John en Kytemans Hiphop Orchestra op de slotdag van North Sea Jazz.

Dit plaatst je als muziekliefhebber echter meteen voor een aantal geraffineerde gewetensvragen. Laat je je routing vooraf bepalen door het feest der herkenning van de grote festivalacts, het avontuur van kleinschalig aanstormende talenten, of kies je voor de uitgebalanceerde mix tussen die twee of laat je het open? Tijdens het festival slaagt de programmering erin de keuzes steeds weer te verstoren doordat je afvraagt: geef je een optreden meer kans dan in drie nummers je te overtuigen of geef je toe aan de opgejaagde festivalkoorts? Worstelen met dit soort vragen is echter onderdeel van het festivalgevoel.

De programmering kreeg dit jaar als kers op de taart Prince in de schoot geworpen. Elke avond zou Prince met een andere nachtshow de uitsmijter zijn en uiteindelijk zorgen voor 9.000 extra bezoekers. In de buzz voorafgaand aan North Sea Jazz leek het festival een soort warming-up voor de Prince finales te zijn. Maar niets was minder waar.

Van prelude naar crescendo
De afsluitende dag begon in de grote Maashal met Kytemans (Colin Benders) Jamsessions. Hij verscheen met zijn voltallige Hiphop Orkest voor een aantal jams. Benders nam de Carte Blanche die hij voor dit festival kreeg, wel heel letterlijk. Zoals hij zelf aankondigde: 'we weten niet wat er gaat gebeuren, we hebben niks ingestudeerd, maar we spelen instrumenten en we hebben een aantal gebaren afgesproken'. Toepasselijk begint MC Pax, in de eerste rap van de set met: ‘I haven’t got a clue, I don’t know where I’m going…’ Als acrobatisch dirigent geeft Benders bezwerend aanwijzingen op zoek naar flow. De jams worden opgebouwd door herhalende riffs, gestapeld door de verschillende secties en van kleine preludes naar crescendo’s opgezweept. Na verloop van tijd wordt dit wat doorzichtig. Maar absoluut lovenswaardig dat Kyteman zich wederom met zijn kornuiten in het ongewisse durft te gooien en dit project op deze wijze durft aan te pakken.


Jan Akkerman gaf een concert met Eric Vloeimans, de band Flying Lotus, en de oudste band ter wereld Peace Hotel Old Jazz Band.

Geen tegenspraak
In de Nile nam virtuoos gitarist Jan Akkerman het stokje over. Een vrij geoliede gemakkelijk in het oor liggende set, waarvan je hoopte dat Eric Vloeimans de boel wat op scherp zou zetten door wat ‘schuurwerk’. Akkerman heeft een vrij zelftevreden persoonlijkheid die zichzelf muzikaal kan ontstijgen als hij tegenspraak krijgt en dat durft toe te laten. Vloeimans daagt hem subtiel een aantal keren uit, te sparren en de controle los te laten, helaas…

Dr. John met zijn voodoo-New Orleans-funk opent toepasselijk met ‘It ain’t mean a thing, if it ain’t got that swing’. Afwisselend schuifelt de 71-jarige tussen orgel, piano en gitaar en speelt zonder veel publieksinteractie een greatest hits set, waarbij gast Trombone Shorty, die op de zaterdag een spetterende set gaf met z’n Orleans Avenue, voor wat vuurwerk zorgt.

Electronic Jazz
De Darlingzaal had als thema Electronic Jazz, de grensverkenningen en kruisbestuivingen tussen jazz, dub, trance, dance en elektronica. Achtereenvolgens op het programma: Hidden Orchestra, James Blake, Bugge Wesseltoft en Flying Lotus.

James Blake was de overduidelijke publiekslieveling en zorgde voor een uitpuilende zaal. Toetsenist Blake komt uit de dubscene en profileert zich als singer-songwriter met een fraai stemgeluid waarbij hij regelmatig de autotune gebruikt en veel met elektronica muzikaal om de stilte heen speelt. Het hypnotiserende veelbesproken debuutalbum dat vorig jaar uitkwam werd niet onterecht als veelbelovend gebrandmerkt. Dit optreden was helaas niet meer dan het live uitvoeren van dit album, waarbij de diepe dubstep bassen onontkoombaar waren en verassing ver te zoeken.


Tom Jones, Sabrina Starke en toetsenist James Blake.

Wat zeker niet onvermeld mag blijven waren de aanstekelijke intermezzo’s van Congo Soul Rebels Brass Band met een mix van marching band jazz, hiphop, funk en nummers van Michael Jackson die er op het plein tussen Nile en Congo met spetterend speelplezier een feestje van maakte!

Intense neo americana
Black Dub zou vorig jaar al opgetreden hebben als Daniel Lanois niet kort voor de tour een motorongeluk kreeg. Dit jaar dus de herkansing. Black Dub is een interessant gezelschap. De Canadese Lanois is bekend als baanbrekend producer voor onder andere U2, Bob Dylan, Emmylou Harris, Peter Gabriel en neemt graag de mengtafel, als instrument, mee in de opname ruimte. Hiernaast is hij zanger, componist en niet onverdienstelijk gitarist (ook op de pedal steel) in zijn eigen projecten. Drummer Brian Blade speelde onder andere met Wayne Shorter, Joshua Redman, Bill Frisell, Bob Dylan en Joni Mitchell. Bassist James Wilson neemt het tijdens deze tour over van Daryll Jones. Trixie Whitley is de 24-jarige dochter van wijlen blues rock gitarist Chris Whitley. Een intens klinkende mix van neo americana repertoire waarbij klankdiepte, sfeer en pretentieloze muzikaliteit voorop staat. De combinatie van de klankkleuren van Lanois’ soundscape-achtige gitaarspel, de inventieve ritmepartijen van Blade en Whitley’s expressieve R&B-stem, leveren een boeiend en intens optreden op.

De uitsmijter
Als finale de electronic dance en beats van Flying Lotus. Frontman is beatproducer Steve Ellison, neef van Alice Coltrane, achter een tafel aan elektronica, gadgets en laptop. Geflankeerd door een drummer en een toetsenist, die niet veel wezenlijks bijdragen behalve dat het op het podium beter oogt. Met instrumentale hip-hop, trance, samples (onder meer van Wayne Shorter en andere hiphopgrootheden) is het beats wat de klok slaat, ‘phat and funky’. De beat staat centraal maar daar wordt eindeloos boeiend op en mee gevarieerd. De zaal veranderd al snel in een dance hall. Opzwepend, bezwerend, knopjes draaiend, toetsen drukkend. De bezoekers die Prince niet konden zien, hadden hier een subliem alternatief.

Met deze geraffineerde ‘you can’t have it all’-programmering van het North Sea Jazz Festival zullen 70.000 mensen zich alweer verheugen op de volgende editie van deze jaarlijkse muziekmanifestatie.


Morgen verschijnt de laatste resencie over North Sea Jazz met daarin een verslag van het concert van Prince op de zondagavond.

Zie ook:

• 10-07-11 Tweede dag North Sea Jazz Festival wisselvallig
• 09-07-11 Openingsdag North Sea Jazz Festival is meteen raak