CD-RECENSIE

Frank Wright - Unity
bezetting: Frank Wright; tenorsax, Alan Silva; bas, Bobby Few; piano, Muhammad Ali; drums
opgenomen: Moersfestival, 1 juni 1974
release: 2006
label: ESP-DISK
tracks: 2
tijd: 56.28
website: www.espdisk.com
door: Mischa Andriessen

Onder het motto “The artists alone decide what you will hear on their Esp-disk” was het ESP label in de jaren zestig een van de toonaangevende platenmaatschappijen voor de Free Jazz of New Thing. Eigenaar Bernard Stollman bracht in een paar jaar tijd zoveel platen uit dat hij binnen de kortste keren failliet ging. De catalogus bevat  legendarische platen als Albert Aylers “Spiritual unity”, maar ook die van vergeten artiesten als Byron Allen en Marzette Watts.

Na diverse vergeefse pogingen is het label weer tot leven gekomen en worden alle platen die nauwelijks meer te krijgen waren op cd uitgebracht. Als tijdsdocumenten zijn zij van onschatbare waarde. The New Thing was natuurlijk een veel bredere beweging dan die paar beroemd geworden voormannen als Albert Ayler en Archie Shepp. Een aantal van hen zijn nog steeds actief. Mensen als Noah Howard en Sonny Simmons die zo’n veertig jaar geleden op ESP debuteerden waren recent nog in het Bimhuis te zien.

Frank Wright heeft zo’n revival niet mogen beleven. Hij overleed in 1990, net geen 55 jaar oud. Het nu heruitgebrachte “Unity” is een live opname van het Moersfestival. De twee vrije improvisaties in een moordend tempo zoals toen in de Free Jazz standaard was. Zo spelen moet zo ontzettend veel inzet en energie kosten dat het niet verbazingwekkend is dat veel Free Jazz muzikanten, de arme Frank Wright incluis, niet oud geworden zijn. Met Muhammad Ali (broer van Rashied, de Coltrane drummer), Alan Silva en pianist Bobby Few zet hij een razende, maar in vergelijking tot veel platen uit dezelfde tijd, verrassend toegankelijke set neer. Dat is voor een groot deel de verdienste van Bobby Few die na bij Booker Ervin gespeeld te hebben in The New Thing verzeild raakte, maar de melodieuze aanpak van zijn vorige werkgever klaarblijkelijk niet vergeten was.

Is “Unity” een goede plaat? Dat is moeilijk te zeggen. Hij klinkt gedateerd, zoals veel platen in dit genre, die ontzettende woede en geestdrift waarmee gespeeld wordt, komt nog altijd urgent over, maar is tegelijk heel vermoeiend. Humor was de Free Jazz nagenoeg vreemd, wat dat betreft, is het verfrissend om te horen dat het tweede stuk op “Unity” uitmondt in een melige polka. Frank Wright mag dan in veel opzichten op zijn veel beroemdere collega’s lijken, hij was toch een beetje anders.