CD-RECENSIE

Pierre Vaiana, Mathieu Robert & Fabian Fiorini – Daedalos
bezetting: Pierre Vaiana sopraansaxofoon; Mathieu Robert sopraansaxofoon; Fabian Fiorini piano
opgenomen: 5-7 mei 2025, Arsonic (Mons, B)
uitgebracht: 22 mei 2026 
label: Igloo
aantal stukken: 11
tijdsduur: 46’35
website: daedalos3.com - igloorecords.be
door: Georges Tonla Briquet



‘Daedalos’ is het debuutalbum van een nieuw trio met sopraansaxofonisten Pierre Vaiana en Mathieu Robert in gezelschap van pianist Fabian Fiorini. De hoesafbeelding op de uitvouwbare digipack is een gravure van kunstenaar Roger Dewint en heeft als titel ‘Espace’ wat ruimte betekent en is meteen de weerspiegeling van de muzikale inhoud.

Labyrint
Pierre Vaiana en Mathieu Robert spelen al jaren samen als duo maar duiken eveneens op in andere formaties. Het zijn twee vorsers die blijven zoeken hoe ze op interessante wijze hun actieterrein kunnen verleggen. Afzonderlijk componeren ze sinds lange tijd korte schetsen ontstaan door toevalligheden. 

Leidraad daarbij is Steve Lacy zijn theorie over verschillende intervallen tussen noten en het willekeurig bij elkaar plaatsen hiervan. Beide rietblazers kregen het idee een deel van hun gelijklopende improvisatiestukken bij elkaar te voegen. Om dit alles een extra dimensie te geven, haalden ze de polyvalente pianist en componist Fabian Fiorini er bij die zich continu beweegt tussen jazz en hedendaags klassiek. Zo ontstond hun eigen net van ideeën en ontwerpen. Dat ze voor een passende cd-titel uiteindelijk terechtkwamen bij de Griekse mythologische figuur Daedalos, de ontwerper van het labyrint in Knossos, volgde haast automatisch.

Arsonic Theater
Belangrijk was de locatie van opname, het Arsonic Theater in het Belgische Mons dat omschreven wordt als maison de l’écoute (huis om te luisteren). De akoestiek en de sonore vibraties zijn uniek in deze zaal. Vooral de saxofonisten maken hier gretig gebruik van. Door hun unisono samenspel slagen ze er regelmatig in een derde stem te creëren. Inspiratiebron voor deze techniek zijn de polyfonische gezangen uit Sardinië, een wereld waar Vaiana sterk vertrouwd mee is. Fiorini kadert dit effect op zijn beheerste manier.

De musici introduceren hun verhaal rustig filosoferend met spaarzame noten. De stilte is daarbij van even groot belang. Het lijkt wel of ze deze expliciet absorberen. In ‘Past Lives Connections’ wordt die in het begin opgevuld door pianogetokkel als regendruppels waarna Mathieu en Vaiana melodische lijnen ontvouwen om de draad niet te verliezen in het labyrint dat ze zelf uitvouwden.

Onderhuidse spanning
Af en toe creëert het trio een onderhuidse spanning, alsof ze de richting kwijt geraakten zoals in ‘Ariadne’. Dit leidt tot passages van lichte desoriëntatie waarin het al eens wat pittiger en onrustiger wordt. De titeltrack is daar een voorbeeld van. In ‘Twister’ duiken parallellen op met de repetitieve patronen zoals bij Philip Glass. Het aanvankelijke samenspel van de sopraansaxofoons wordt echter al snel ontwricht. ‘Blues for Steve’ is hun gelaagd eerbetoon aan Steve Lacy bij wie Vaiana nog les volgde. Het basis ritmepatroon is gebaseerd op dat van een rijdende trein gekoppeld aan dit van worksongs. Het is tevens hun link naar New Orleans en Sidney Bechet die een baanbrekende rol had in het onderlijnen van de sopraansaxofoon als bepalend instrument in jazz.

Vaiana grijpt graag terug naar zijn Siciliaanse origine. Vandaar ‘Berceuse Pour Les Cochons’ (slaapliedje voor de varkens) gebaseerd op een oud lied uit de 17e eeuw. Aansluitend hierbij zijn ‘Flore I’ (zomer), ‘Flore II’ (lente) en ‘Flore III’ (winter) waarin de saxofoons de originele archaïsche klanken nabootsen. Zeker in ‘Flore I’ komt dit expliciet naar voor. 

Verdoken verwijzingen
Elf stukken in totaal die variaties zijn op de onderlinge verbanden tussen niet afgebakende tijd en harmonie. ‘Daedalos’ is een luisteralbum met heel wat verdoken verwijzingen maar is tevens te genieten als soundtrack om de tijd stil te laten staan en te verdwalen in een labyrint van persoonlijke gedachten en herinneringen.

Concerten:

• 29/08 Ham Sessions, Gent
• 15/10 Jazzstation, Brussel