Blonde ijskoning breit fascinerend einde aan Stranger Than Paranoia
Onbekendere namen zorgen voor muzikaal genot
CONCERTRECENSIE. Festival Stranger Than Paranoia. Paradox Tilburg, 29 december 2010.
beeld: Stef Mennens, Vera Mennens
door: Rinus van der Heijden
Een ijskoning met spierwitte manen en baard, gehouwen uit de besneeuwde wanden van Noorse fjorden, maakte woensdagavond een einde aan een geslaagd Stranger Than Paranoia 2010. Het vier dagen durende muziekfestival moest het vooral hebben van wat onbekendere namen, maar die zorgden wel voor de ene na de andere verrassing.
De concerten van Eivind Aarset, Paolo Angeli en Ali Haurand vormden het slotakkoord van Stranger Than Paranoia 2010.
Eivind Aarset heette die Noorse, blonde ijskoning en met een basgitarist en slagwerker bracht hij de laatste ontwikkelingen binnen jazzmuziek in het festival. Met elektrische gitaar, samplers en computer schiep hij klankerupties die de ene keer oorverdovend door Paradox daverden, om ze de andere keer te vervangen door ingetogen, sfeerrijke geluidslandschappen. Zoals Jan Garbarek, ook een noorderling, met zijn sopraansaxofoon de ruimte beheerst en vormt, zo beschikt Eivind Aarset ook over die gave.
Hij achter zijn elektronische schakelkast met de wetenschap dat achter hem basgitaar en slagwerk nauwelijks vervormde klanken voortbrachten, schiep de gitarist fascinerende contrasten. Het was de afgewogen combinatie van het exploiteren van voornoemde klankvelden en de invloeden die daar haaks op staan, zoals nu-metal en improviseren naar eigen inzicht, die het concert van het Eivind Aarset heel bijzonder maakten. En hoewel de opbouw van schildering van sferen langzaam vergleed naar stevige rock en minder jazz, breide het trio een indrukwekkend einde aan vier dagen Stranger Than Paranoia.
Het trio van gitarist Eivind Aarset met bassist Audun Erlien en slagwerker Erland Dahlen.
Over contrasten gesproken: de groep die vóór de Noren het podium betrad, was schatbewaarder van Afro-Amerikaanse jazz. Hoewel de drie musici ‘gewoon’ uit Duitsland en Nederland komen, brachten zij doorwrochte improvisatiemuziek zoals die door de Amerikaanse grondleggers in met name de jaren vijftig, zestig en zeventig van de vorige eeuw is ontwikkeld. Ali Haurand is een schitterende contrabassist, die lenig, dansant, dienend en dwingend tegelijk over de snaren beweegt. Gerd Dudek brengt op sopraansaxofoon een soort études; lang uitgesponnen en doordacht opgebouwde passages, terwijl hij op tenorsaxofoon een alles omvattend, onontkoombaar geluid heeft dat samenvalt met wat tenorreuzen in vele jaren ontwierpen. En pianist Rob van den Broeck hield zich daarbij prachtig staande. Aanvankelijk net iets té teruggetrokken – hoewel je je kunt voorstellen dat bepaalde solisten met zo’n houding erg blij zijn – om later wezenlijke bijdragen te leveren aan het imposante groepsgeluid.
De slotavond werd geopend door de Italiaan Paolo Angeli, die een meesterbespeler is van de Sardijnse gitaar. In zijn geval een geprepareerd exemplaar, dat via elektronica niet alleen voor ritmische begeleiding zorgde, maar middels samples ook voor meerstemmigheid. Op ontstemde snaren opende Angeli zijn solo-optreden, om allengs bij vrije improvisaties terecht te komen, waarna het concert vergleed naar Sardijnse folklore, met zang en veel gestreken passages op de gitaarsnaren. Paolo Angeli is niet alleen een soeverein heerser over techniek, ook zijn fantasie trad ruim op de voorgrond, waardoor het concert voorbij was voor je er erg in had.
Contrabassist Ali Haurand trad aan met pianist Rob van den Broeck en rietblazer Gerd Dudek. Paolo Angeli gaf op zijn geprepareerde Sardijnse gitaar een soloconcert.
Stranger Than Paranoia 2010 was een aflevering die het niet zozeer moest hebben van grote namen. Natuurlijk zijn Greetje Bijma, Masha Bijlsma, Conny Bauer, Haurand-Dudek-Van den Broeck en uiteraard Paul van Kemenade namen die bekendheid genieten bij muziekliefhebbers. Maar bij Underkarl, Deep Schrott, Antonello Salis en Anatol Stefanet zullen wellicht velen zich vooraf achter de oren hebben gekrabd. Het waren zij echter die het festival kleur gaven en ten overvloede aantoonden dat waar durf en avontuur opduiken, muzikaal genot nooit ver weg is.
- Stranger Than Paranoia
- Fotografie: alle foto's © Stef Mennens, behalve foto 3, 4, 5 en 9 © Vera Mennens.
Zie ook:
