CD-RECENSIE

Greetje Bijma / Mary Oliver / Nora Mulder - Picatrix
bezetting: Greetje Bijma zang, Mary Oliver viool en Nora Mulder piano
opgenomen: 26 en 27 januari 2019, Splendor Amsterdam
uitgebracht: september 2019
label: ICP
aantal stukken:16
tijdsduur: 48’28
website: noramulder.nl - icporchestra.com
door: Cyriel Pluimakers



De vorige editie van het Utrechtse Le Guess Who festival gaf volop de ruimte aan actuele ontwikkelingen in de jazz. Een van de curatoren van het 2018 programma was drummer Han Bennink en hij kwam op het meer dan briljante idee om een trio te vormen met stemkunstenares Greetje Bijma, violiste Mary Oliver en pianiste Nora Mulder: drie topvrouwen uit de hedendaagse improvisatiemuziek.

Afrikaans
Afgelopen januari kwam het trio weer bij elkaar om gedurende een tweetal dagen opnames te maken in het Amsterdamse Splendor. ‘Picatrix’ heet het album, vernoemd naar een Arabisch boek over magie en astrologie uit de elfde eeuw. Jarenlang hoorden we weinig van vocaliste Bijma, maar nu is ze weer volledig aanwezig. Vanaf het eerste moment pakt ze je in met min of meer abstracte geluiden die enigszins refereren aan de authentieke Afrikaanse field recordings uit de jaren vijftig en zestig. Bijzonder is ook hoe ze een blues weet te suggereren in ‘Frigus Mundi’: ze klinkt soms als een big fat mama die enigszins te diep in het glaasje heeft gekeken. 

ICP
Oliver opent het nummer ‘Birds’ en Mulder volgt, waarna Bijma - na het nodige gekraai - een fraaie bewerking van Abbey Lincoln’s klassieker ‘Caged Bird’ neerzet. IJzige kou en weidse landschappen voel en zie je in de tracks ‘North Pole’ en ‘South Pole’. In ‘Donaudampschiff’ persifleert Bijma zangeres Marlène Dietrich, een hilarisch moment. Het titelnummer ‘Picatrix’ vormt een fraai stukje instant composing, in de beste ICP-traditie.  De Engelse folk komt om de hoek kijken in ‘Wally Wally’ en ronduit suggestief is Bijma’s gemurmel in ‘Zimzimzim’, dat langzaam overgaat in hoorbare tekst. ‘Who’s there’ vormt een spannende vrije improvisatie en bijna lieflijk klinkt ‘Le Petit Prince’. De geprepareerde piano van Mulder komt uitgebreid voor het voetlicht in de afsluiter ‘Whistler’s Daughter’, met een doordringend fluisterende Bijma en een zacht jammerende viool van Oliver. 

Baanbrekend
Picatrix vormt een van de meest interessante producties die ooit nationaal en internationaal door vrouwelijke improvisatoren gemaakt zijn. Hier zijn drie toonaangevende uitvinders aan het werk, die elk op hun terrein de afgelopen decennia baanbrekend zijn geweest. Wat ze laten horen is virtuoos, uitermate spannend en volstrekt origineel. Tijdens de komende editie van het Stranger Than Paranoia festival in Tilburg zal dit unieke trio acte de présence geven in Paradox: een moment om nu al naar uit te zien!

• Greetje Bijma, Mary Oliver, Nora Mulder zijn te zien op 23 december in Paradox Tilburg tijdens festival Stranger Than Paranoia (23 t/m 28 december, Tilburg, Nijmegen).