CONCERTRECENSIE. An Evening With Pat Metheny, TivoliVredenburg, Utrecht, 7 november
beeld: Ron Beenen
door: Cyriel Pluimakers

Pat Metheny (1954) vormt al heel wat decennia een trendsetter binnen de gitaarwereld. Met zijn aanstekelijke mix van jazz, folk, fusion en latin is hij bijna onverslaanbaar. Zijn producties verkopen nog steeds opperbest en in het internationale prijzencircus was hij onder meer goed voor drie gouden albums en maar liefst twintig Grammy Awards.

  
Pat Metheny verzorgde een energieke set van twee uur in de Grote Zaal van het Utrechtse TivoliVredenburg.

Dienstbaar
In het Utrechtse TivoliVredenburg is hij een graag geziene gast. Eens in de paar jaar treedt hij op voor een steevast uitverkochte Grote Zaal en ook nu is de ruimte al een half uur voor het concert tot de nok toe gevuld. Hij start zijn concert solo op de 42-snarige Pikasso gitaar, speciaal voor hem ontworpen door de Canadese bouwer Linda Manzer. Een instrument met een eindeloos scala aan klankmogelijkheden. Bij het volgende nummer sluit de ritmesectie aan met pianist Gwilym Simcock, bassiste Linda May Han Oh en drummer Antonio Sanchez.

Graag laat Metheny zich begeleiden door jonge musici. Opmerkelijk is dat saxofonist Chris Potter – bekend van zijn Unity Group – niet meer deel uitmaakt van het ensemble. Diende Potter hem nog regelmatig van repliek, nu geeft hij de voorkeur aan musici die zich dienstbaar opstellen. De nadruk tijdens het concert ligt op semi-akoestisch gitaarwerk met de nodige verwijzingen naar Americana.

Spaarzaam maakt Metheny gebruik van de Roland Guitar Synthesizer, een gadget waarmee hij zijn gitaar laat klinken als een soort blaasinstrument. Het typische ‘walvissengeluid’ van dit apparaat is een van zijn stijlkenmerken geworden. Voor bijna elk nieuw nummer krijgt Metheny een ander exemplaar uit zijn ruime collectie gitaren aangereikt. Op elk instrument heeft hij een ander geluid, maar het mooiste effect bereikt hij toch wel op de semi-akoestische twaalf-snarige gitaar. Een instrument dat echt met hem vergroeid is en waarmee hij misschien wel zijn mooiste producties heeft gemaakt. 

  
Metheny met bassiste Linda May Han Oh, drummer Antonio Sanchez en pianist Gwilym Simcock.

Zeggingskracht
Het knappe van Metheny is dat hij in een muzikale wereld waarin virtuositeit en welluidendheid centraal staan, toch telkens dat rafelige randje weet te creëren waardoor zijn muziek die extra zeggingskracht krijgt. Zijn solo’s zijn nooit honderd procent voorspelbaar, zijn gitaartechniek is zeker niet perfect en bovendien begeeft hij zich regelmatig op de grenzen van de tonaliteit. Een van de gespeelde stukken is zelfs ronduit atonaal. Metheny volgt niet de platgetreden paden en neemt een welbewust artistiek risico. 

Het publiek luistert ondertussen bijna ademloos en reageert enthousiast op al zijn escapades. Een hoogtepunt vormt zijn duet met contrabassiste Oh, een moment dat herinneringen oproept aan zijn legendarische samenwerking met Charlie Haden. Van eenzelfde allure is zijn duel met de aanstekelijke drummer Sanchez, waar het muzikale vuur letterlijk vanaf spat.

Na een energieke set van bijna 120 minuten wordt Metheny nog tweemaal door het razend enthousiaste publiek teruggeroepen naar het podium. Met name in zijn onbegeleide solo op semi-akoestische gitaar bewijst hij zijn status als niet te evenaren grootmeester.

• www.patmetheny.com