Jazzicoon Ornette Coleman (85) overleden
IN MEMORIAM
door: Erno Elsinga
Ornette Coleman op North Sea Jazz in 2010.
Foto © Eddy Westveer.
Ornette Coleman, een van de invloedrijkste jazzmuzikanten én vernieuwer, is op 85-jarige leeftijd overleden. De saxofonist en componist, een van de grondleggers van de free jazz, stierf aan een hartstilstand in zijn woonplaats New York.
Free Jazz
Coleman, die naast de alt- en tenorsaxofoon ook de trompet en de viool bespeelde, brak in 1959 door met het avant-garde album ‘The Shape of Jazz to Come’, waarmee hij het destijds bepalende beboprepertoire doorbrak. Een jaar later volgde het veelzeggende album ‘Free Jazz’, dat daarna als nieuw genre gold.
Ornette Coleman gaf met zijn vernieuwingsdrang nieuw elan aan de jazz, die echter niet door iedereen in dank werd afgenomen. Maar Coleman hechtte meer waarde aan het vertalen van zijn ideeën dan aan het spelen van schema’s. Melodie, techniek en een variatie aan instrumenten bepaalden zijn nieuwe richting.
Ornette Coleman in 1997 gefotografeerd
door Andy Freeberg.
Coleman beïnvloedde muzikanten als John Coltrane en Albert Ayer, maar ook Lou Reed en John Zorn. Laatstgenoemde nam in 1989 het album ‘Spy vs Spy’ op dat punkversies van Colemans stukken bevat.
Elektronica
Evenals Miles Davis experimenteerde Coleman met elektronica. Zo werkte hij samen met Jerry Garcia van de Grateful Dead, waarmee hij tweemaal op het podium stond.
Ornette Coleman zijn carrière beslaat zestig jaar, begonnen in 1958 met het Ornette Coleman Quartet met grootheden Charlie Haden, Billy Higgins en Don Cherry. Coleman nam in diverse bezettingen zo’n vijftig albums op, waarvan de laatste - ‘Sound Grammar’ uit 2006 – werd beloond met de Pullitzer Prijs. Ook ontving Coleman in 2007 een Grammy Award voor zijn gehele oeuvre.
Ornette Coleman trad nog altijd op. Zo was hij in 2010 Artist in Residence van het North Sea Jazz Festival waar hij onder meer optrad met The Master Musicians of Jajouka, een groep Marokkaanse musici uit het Rifgebergte.
Zie ook:
Ornette Coleman Quartet op North Sea Jazz 2010
Ornette Coleman Sextet - Free Jazz (1978)
Even wat feitjes rechtzetten, Erno: 'Free Jazz' is uit 1961, dus drie jaar na 'Something Else!', het debuutalbum uit 1958. Daarna maakte hij eerst nog 'Tomorrow is the Question'; 'The Shape of Jazz to Come' is dus zijn derde album, inderdaad uit 1959 (maar dus twee jaar vóór 'Free Jazz'). Verder heet Jerry Darcia van The Grateful (met één L) Dead Jerry Garcia en het album waarmee Ornette de Pulitzerprijs won draagt de titel 'Sound Grammar' (en dus niet andersom).
Naschrift redactie: 'Free Jazz' is opgenomen in december 1960 en uitgebracht in 1961. 'The Shape of Jazz to Come' wordt aangehaald als doorbraak, niet als opsomming van Coleman's albumrepertoire.
Herman te Loo (E-mail ) - 03-07-’15 11:30