CONCERTRECENSIE. David Kweksilber Big Band, Bimhuis Amsterdam, 26 september 2011
beeld: Thomas Huisman
door: Jan Jasper Tamboer

Soms is het alsof de David Kweksilber Big Band de hoogtijdagen van de swing doet herleven, maar het orkest is toch vooral een hedendaagse band, met onder meer elektronica, funky ritmes en moderne gecomponeerde muziek. Met veel prominente muzikanten in de gelederen, die zich meestal voegen naar het geheel, lijkt kwaliteit verzekerd, maar het gaat natuurlijk om de kracht van het collectief.

David Kweksilber (r) en zijn Big Band speelden veel nieuwe stukken tijdens hun tweemaandelijks concert in het Bimhuis.

Het beluisteren van een bigband blijft sensationeel, met zoveel koper, wat een rijkdom. Van verfijnd tot monumentaal, in de voortreffelijke akoestiek van het Bimhuis zijn de klanken altijd prachtig gedefinieerd. Als het geluid aanzwelt, is dat heerlijk om te ondergaan. Als de gezamenlijke bigband het volume zoekt in de volle omvang van zijn dynamische mogelijkheden, is het alsof een straalvliegtuig over je hoofd scheert, die je volledig wegblaast.

De eerste compositie is van de hand van violist en componist Oene van Geel. Zoals meerdere stukken vanavond is het een eigentijds klassiek werk met jazzelementen, vooral improvisatie en ritmiek. Hij leidt het stuk in door te zeggen dat hij de gehele groep heeft opgedeeld in lagen, die ieder apart worden aangestuurd door Kweksilber en pianist Guus Janssen, wat bij een volgende uitvoering heel anders kan uitpakken. De meeste muziek deze avond beleeft de première en is speciaal geschreven voor de David Kweksilber Big Band, andere componisten zijn onder meer Janssen, Jacques Bank, Fant de Kanter en Hilary Jeffery.

Binnen het grotere geheel ontstaan telkens clusters, die voortdurend wisselen van samenstelling en waarbij steeds verschillende solisten optreden. De variatie is zo haast oneindig. Natuurlijk soleert Kweksilber op alle mogelijke rieten, ook op basklarinet en bassaxofoon, maar er zijn ook individuele rollen voor onder meer Jasper Blom op tenor, Janssen, Raphael Vanoli op elektrische gitaar en Peter van Bergen, tenor. En wat verrassend om Jan Willem van der Ham te horen improviseren op een fagot in jazzsetting. Claron McFadden zingt en declameert en is daarbij niet zozeer een zangeres met begeleiding, maar vooral integraal onderdeel van de band. Meer in het oog springt tapdanser Peter Kuit, die met zijn expressieve beweeglijkheid voor visueel spektakel zorgt ten opzichte van de muzikanten, die comfortabel en statisch achter hun lessenaars zitten.


Tapdanser Peter Kuit, slagwerker Joey Marijs, pianist Guus Janssen.

Er zijn enkele opmerkelijke momenten tijdens het concert. Bank vertelt het verhaal achter zijn compositie 'Pfeiffe Stube', dat terugvoert op een schotwond tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij geeft het publiek de opdracht te ontdekken waar hij Bach heeft verwerkt in zijn stuk, waarin Kweksilber en Katharina Thomsen op kunstvolle wijze op hun dwarsfluiten tegelijkertijd teksten fluisteren en tonen aanblazen. McFadden vertelt en zingt even later waarom John Cage het geluid van het verkeer prefereerde boven dat van Beethoven of Mozart: de classici 'are allways the same', 'traffic is allways different'. Hilarisch is de interactie tussen Van Bergen, Kuit en trompettiste Sanne van Hek, de tenorblazer imiteert dierengeluiden, die de tapdanser vervolgens uitbeeldt. Van Hek speelt intens en breekbaar.

David Kweksilber Big Band is iedere twee maanden te horen in het Bimhuis, op de laatste maandag van de maand, met steeds nieuw materiaal, dus voor wie wil zijn er genoeg herkansingen. De geest van Duke Ellington zul je er niet aantreffen, hier waart een nieuwe geest rond.