CONCERTRECENSIE. Jeff Berlin Trio, Paradox Tilburg, 21 april.
beeld: Stef Mennens
door: Rinus van der Heijden

Een akoestisch pianotrio met elektrische bas. Zo omschreef de Amerikaanse basgitarist Jeff Berlin zijn ensemble, waarmee hij in Paradox optrad. Het had ook kunnen zijn: een drummer met twee bassisten. Want Richard Drexler speelde even vaardig piano als contrabas.

Bassist/pianist Richard Drexler, drummer Mike Clark en basvirtuoos Jeff Berlin in Paradox Tilburg.

Daarmee is een afwijkende combinatie genoemd, want een basgitaar, contrabas en slagwerk zijn geen alledaagse verschijnselen in de jazz. Zeker al niet als je in aanmerking neemt, dat Jeff Berlin zijn instrument als een gitaar bespeelde en pas in een begeleidingsrol kroop als pianist Drexler hem daartoe ‘dwong’.

Het Jeff Berlin Trio moest het uitsluitend hebben van zijn techniek. In mindere mate van muzikale verrassingen, want elk stuk dat het trio onder handen nam was van componisten buitenshuis. Chick Corea, Herbie Hancock, Jaco Pastorius, Harry Warren, Woody Herman, John Coltrane, uit hun ruif werd gepikt. Het mooie daarvan echter was, dat de drie voor eigen uitwerkingen en visies kozen, zodat er nergens sprake was van plagiaat.

In de bebopstukken zoals ‘There Will Never Be Another You’ toonde het ensemble zich het sterkst. Een qua snelheid niet bij te houden bopthema als ‘Salt Peanuts’ werd uitgelegd door basgitaar en slagwerk. Op het moment dat de pianist  binnenschoof, nam hij het thema over, terwijl de basgitaar van Berlin flitsend doorschakelde naar begeleiding.

Jeff Berlin is niet alleen in naam leider van het trio, ook in speelwijze. Zijn basgitaar is drijvend en opzwepend. Het interessantst betoonde hij zich in de duels met de contrabas van Richard Drexler. Typerend voorbeeld daarvan werd neergelegd in ‘Someday My Prince Will Come’, waarin de leidinggevende basgitaar over de contrabas heen speelde. Berlin legde de melodie uit, Drexler plukte hier uiterst bedachtzaam achter aan, gaf elke noot zijn eigen functie mee. Zeker als hij die even later reproduceerde op piano, wat een vreemd aandoend kopiërend effect opleverde en het trio omvormde tot een soepel opererend kwartet.


In de bebopstukken zoals ‘There Will Never Be Another You’ toonde het ensemble zich het sterkst.

Slagwerker Mike Clark is een geval apart. In publicaties vooraf aan het concert werd hij geprezen als een werelddrummer, die onder meer speelde bij Brand X, Headhunters en Herbie Hancock. Diezelfde publicaties beweerden ook dat Clark vooral een fusion- en funkdrummer was. Maar daar bleek tijdens het concert van het Jeff Berlin Trio niets van. Na afloop trouwens ook niet, want de slagwerker vertelde desgevraagd dat hij vooral bedreven is als bopdrummer. Dat had hij de hele avond laten horen, toen hij groot vakmanschap etaleerde, maar weinig inventiviteit en originaliteit.

Mooiste stuk van de avond was de toegift, een solo van Jeff Berlin op ‘Softly As In A Morning Sunrise’. Op basgitaar kwam hij dicht bij gitarist Bill Frisell, een naam die tijdens het concert nog niet voorbij was gekomen. Berlin speelde hier uiterst suggestief allerlei aangrijpende klankkleuren en legde daarmee een waardig eerbetoon neer aan dat eenzame instrument dat de bas(gitaar) toch is.

Degenen die af waren gekomen op een jazzrockconcert, kwamen bedrogen uit. Een van de bezoekers uitte zijn teleurstelling het sterkst: ‘Het is allemaal jazz wat er wordt gespeeld’. Klopt, want zei leider Berlin zelf niet: “Ik speel geen fusion, maar old people music”?

• Jeff Berlin - Richard Drexler - Mike Clark