CONCERTRECENSIE. Pierre Courbois 3GEN3, Bimhuis, Amsterdam, 31 mei 2025
beeld: Olga Beumer
door: Jeroen Jansen

De Nederlandse jazzscene viert dit jaar een aantal belangrijke verjaardagen. Onlangs werd drummer John Engels uitbundig negentig jaar, met een Edison Lifetime Award als kers op de taart. Saxofonist Hans Dulfer werd 85 met een groots feest in het Paradiso van zijn Amsterdam, precies op de manier hoe hij dat wilde: met lak aan de tradities, hard rechtuit en de blik ferm op de toekomst. Drummer, bandleider en componist Pierre Courbois bereikte vorige maand dezelfde leeftijd en vierde dat gisteravond met een filmvoorstelling en een concert van zijn band 3GEN3. Heel anders dan die andere verjaardagen maar wel passend bij Courbois als musicus en persoonlijkheid: vooruitstrevend en integer, tomeloos en tijdloos.

  
Pierre Courbois vierde in Bimhuis met een filmvoorstelling en zijn band 3GEN3 zijn 85ste verjaardag. 

De Pionier
Verjaardagsgenoot Hans Dulfer kwam aan het begin van de avond ook nog even voorbij, in de film ‘De Pionier’ van de Nijmeegse filmmaker Els Dinnissen. In een uur tijd schetste zij heel aantrekkelijk een portret van Pierre Courbois als musicus, maar ook als mens. We zagen hoe hij als kind van de Tweede Wereldoorlog de eerste voorzichtige stappen zette op muziekgebied en met een open blik bijna geruisloos zijn plek innam in de Nederlandse jazzscene. Toetsenist Jasper van ’t Hof zette Courbois liefdevol neer als een musicus die onverstoorbaar op zoek was naar innovatie en nieuwe partners om mee samen te werken. Iemand die lak had aan conventies en bovenal met zijn gedrevenheid een rotsvast fundament was in elke band, maar ook grondlegger was van free jazz en jazzrock in Nederland. 

  
Saxofonist Jesse Schilderink en bassist Wiro Mahieu. Regisseur Els Dinnissen kondigt de film 'De Pionier' aan, over het leven van Pierre Courbois.

Generaties
Dat zijn nogal wat statements, maar het belangrijkste beeld dat de film toonde was misschien wel van hem als familieman en warme persoonlijkheid: hoe hij samen met zijn vrouw Wennie op zijn woonboot in Arnhem een veilige haven bood voor collega musici en twee prachtige kinderen op de wereld zette. Zijn zoon Barend koos als bassist ook nog eens hetzelfde vak. De scene waarin vader en zoon samen op de woonboot ‘injammen’ was niet alleen ontroerend maar ook tekenend: het leeftijdsverschil deed er niet meer toe, je zag enkel puur speelplezier. Wat dat betreft sloot het concert van zijn band 3GEN3 daar naadloos bij aan. De band ontstond vijf jaar geleden toen Courbois tachtig werd en heeft met saxofonist Jesse Schilderink en bassist Wiro Mahieu inderdaad representanten van andere generaties aan boord. Maar net als in de gefilmde duetten met zoon Barend vervliegen dat soort noties en verslaat Pierre Courbois de tijd. 

  
De manier waarop het trio in 'February 1953’ als een perfecte eenheid zich door meanderende melodische lijnen slingerde was ronduit imponerend. 

Boeiend componist
Dat komt misschien ook wel door een aspect van Courbois dat relatief onderbelicht blijft: zijn enorme talent als componist. De drummer liet in Bimhuis horen hoe boeiend hij kan schrijven, maar ook hoeveel vrijheid en comfort hij biedt aan zijn bandleden. Dat bleek in een ontspannen blues als ‘One More’, waarin Courbois zijn fenomenale techniek op brushes toonde. In het imponerende ‘La Bella’ kreeg de lyrische bassist Wiro Mahieu een prachtrol, die in zijn solo de boventonen van zijn instrument liet springen. Het meest indrukwekkend was ‘February 1953’, het eerste stuk dat Courbois ooit schreef, samen met zijn moeder. De manier waarop het trio als een perfecte eenheid zich door meanderende melodische lijnen slingerde was ronduit imponerend. 

Kippenvel
In ‘Amonima’ eerde Courbois zijn tijdgenoot Sonny Rollins, maar ook hier vervaagden de lijnen want de bijna zestig jaar jongere Jesse Schilderink deed met zijn doorleefde geluid het geluid van Rollins herbeleven. Alsof we met z’n allen in het Concertgebouw van de jaren zestig zaten: kippenvel. In het meer meditatieve ‘Wuhan’ dat daar direct op volgde genoot de drummer zichtbaar van het samenspel: met zijn armen over elkaar leek hij ineens meer liefhebber dan musicus, afgewisseld met een rake klap op de gong. De liefelijke toegift ‘Chocolatina’ voelde als een bedankje richting het publiek van Bimhuis, dat weliswaar niet massaal was toegestroomd deze avond maar beloond werd met een tijdloos mooi concert.    

• jazzhelden.nl/pierrecourbois