CD-RECENSIE 

Deon – Soft Steel
bezetting: Dion Nijland contrabas, Ruben Drenth trompet, Steven Kamperman klarinet, Ad Colen saxofoons, Mees Siderius drums en vibrafoon
opgenomen: 5 en 6 juli 2022
uitgebracht: augustus 2023
label: trytone
aantal stukken: 12
tijdsduur: 60’23
website: www.dionnijland.com - trytone.org
door: Cyriel Pluimakers



De Utrechtse jazzscene kent een lange traditie van vallen en opstaan. Ooit had de Domstad van 1957 tot 1967 met Persepolis een vooraanstaande jazzclub. Daarna werd die positie definitief overgenomen door Amsterdam, waar met het Bimhuis een spraakmakend podium werd neergezet met internationale uitstraling. De musici die in Utrecht bleven wonen, mopperden luidkeels over de hegemonie van de grachtengordel en het leek erop dat de generatie die daarna kwam ook liever zijn heil elders zocht. Lokale toptalenten als Dick de Graaf, Yuri Honing en Michiel Borstlap vestigden zich uiteindelijk op andere plekken in ons land.

Broedplaats
De jonge generatie echter vindt Utrecht wel de moeite waard als creatieve broedplaats, ondanks dat deze musici nauwelijks een plek krijgen in het muziekpaleis TivoliVredenburg en hun heil zoeken in DUMS (De Utrechtse Muziekschool) aan het Domplein. De formatie Deon, die het crème de la crème van de huidige scene bevat, laat op zijn debuut horen dat er bijzondere dingen gebeuren in de Domstad. Contrabassist Dion Nijland is de initiatiefnemer van dit project en laat zich omringen door trompettist Ruben Drenth, klarinettist Steven Kamperman en drummer Mees Siderius. De paradoxale titel ‘Soft Steel’ geeft meteen het ambivalente karakter van het album weer, waarin krachtige en zachte muziek hand in hand gaan. Maar liefst twaalf stukken heeft Nijland gecomponeerd: muziek die op het lijf van zijn bandleden is geschreven en veel ruimte biedt voor improvisaties. 

Hartslag
Zo horen we in de opener ‘Karl May’ een door de ritmesectie gegenereerde hartslag waarover eerst de gedempte trompet van Drenth te horen is en daarna een emotionele basklarinetsolo van Steven Kamperman. Mysterieus is ‘Bogerous’ en buitengewoon vrolijk ‘Lost in the Woods’, met wederom een excellerende Kamperman. De grenzen van de tonaliteit worden opgezocht in ‘Silent Steal’. Muzikale humor treffen we aan in ‘Deun’, een ironische titel voor een nogal zeikerige melodie. Dat het kwintet zich ook verdiept heeft in niet-westerse muziek, horen we in het bijna Indiase ‘Shivu’ met zijn lange introductie en aparte melodie. Tenorsaxofonist Ad Colen glorieert in de titeltrack ‘Soft Steel’, waarin de contrabas van de leider ook een stevige rol krijgt. 

Speelbeurt
Al luisterend kun je stellen dat de muziek van ‘Deon’ op een heerlijke manier onaf is. Je voelt hoe de composities zich uit aantekeningen en fragmenten hebben ontwikkeld. Nijland geeft ruim baan aan de creativiteit van zijn ensembleleden en samen met slagwerker Siderius houdt hij de touwtjes in handen. Trompettist Drenth schittert in het enigszins Griekse ‘Takis’, een slotnummer waarin Kamperman’s klarinet de muziek op passende wijze mag uitluiden. Ja, er zit weer flink veel leven en avontuur in de Utrechtse jazz!

Trailer.