CONCERTRECENSIE. Ken Vandermark ‘Made To Break’, TivoliVredenburg, Utrecht, 24 november
beeld: Maarten Mooijman
door: Cyriel Pluimakers

Van alle musici die eind vorige eeuw als jong talent uit de Chicago-scene voortkwamen, is Ken Vandermark de meest opvallende. Op tenorsaxofoon is hij een van de spectaculairste blazers uit de actuele jazz en ook op klarinet is hij een kracht om rekening mee te houden.

  
Ken Vandermark Made To Break met drummer Tim Daisy en gitarist Jasper Stadhouders in Club Nine in TivoliVredenburg.

Verwantschap
Richtte hij in het begin van zijn carrière zijn focus met name op de akoestische muziek, inmiddels ligt het accent op het gebruik van elektronica en invloeden uit de experimentele rock. Bijzonder is ook dat zijn muzikale netwerk zich ver buiten de Verenigde Staten uitstrekt. Zo gaat hij moeiteloos samenwerkingen aan met musici uit onder meer Scandinavië en Oost-Europa. In Nederland speelt hij met Ab Baars, ICP en The Ex. Tussen deze musici is er sprake van een diepe artistieke verwantschap waarbij het accent ligt op een bijna rauwe wijze van improviseren. 

Met zijn kwartet Made To Break treedt hij op in Club Nine in TivoliVredenburg. Naast Vandermark bestaat de band uit elektronicaspecialist Christof Kurzman, drummer Tim Daisy en de Nederlandse Jasper Stadhouders op gitaar en bas. Vanaf het eerste moment speelt het ensemble full power alsof het om een punkconcert gaat. Made To Break heeft inmiddels meer affiniteit met de alternatieve rock dan met jazz of impro. Vandermark produceert op zijn tenorsaxofoon en klarinet een soort mitrailleursalvo’s, Kurzmann goochelt de meest idiote geluiden en loops uit zijn laptop, Jasper Stadhouders laat zijn bas en gitaar onbeschoft ronken en Tim Daisy deelt voortdurend krankzinnige klappen uit. Hun muziek is allesbehalve subtiel, met als hoofdkenmerk een regelmatig tegen de pijngrens aanzittende wall of sound. 

  
Elektronicaspecialist Christof Kurzman goochelt de meest idiote geluiden en loops uit zijn laptop.

Aanslag
Na negentig minuten is het publiek letterlijk en figuurlijk suf gebeukt. Een aantal die hard fans snelt nog naar de cd-tafel om maar geen gespeelde noot te missen van de bijna fysieke aanslag die het handelsmerk lijkt te vormen van Made To Break. Muziek die meer gepast zou hebben op een experimenteel rockpodium dan in de enigszins chique setting van TivoliVredenburg.

Wat zou het aangenaam zijn om Vandermark weer snel te horen in een akoestische setting! Zeker op tenorsaxofoon heeft hij een unieke stijl ontwikkeld die in een minder versterkte omgeving bijzonder tot zijn recht komt. In Made To Break kan hij alleen maar op volle kracht vooruit en beperkt zijn fantasie zich tot het herhalen van een aantal licks die je na twintig minuten wel gehoord hebt. Onontkoombaar is het gevoel dat de aandacht bij dit ensemble weleens meer op het produceren van een aanzienlijke hoeveelheid decibels zou kunnen liggen dan op aandacht voor de muzikale inhoud. Een kenmerk dat tot voor kort bij een authentieke blazer als Vandermark in overvloed aanwezig was. 

• kenvandermark.com