CD-RECENSIE

Anthony Coleman plays Jelly Roll Morton – Freakish
bezetting: Anthony Coleman piano
opgenomen: januari 2009 Brooklyn Recordings New York
release: 2010
label: Tzadik / Challenge
tracks: 13
tijd: 58.23
website: www.tzadik.com
door: Rinus van der Heijden



Bij een progressief label als Tzadik, waar als grote man John Zorn achter schuilt, verwacht je niet snel een eerbetoon aan de eerste grote naam uit de jazzgeschiedenis: Jelly Roll Morton. Anthony Coleman denkt er ook zo over, want zijn verklaring in de hoestekst van de cd begint met ‘Tradition. Sometimes I really don’t like that word’. Toch waagde hij het de (gedateerde?) muziek van Jelly Roll Morton in een eigentijds kader te plaatsen.

Anthony Coleman, die naast uitvoerend musicus ook componist is, is diep in de muziek van de ragtimepionier gedoken. Bij oppervlakkig luisteren lijkt het of hij een ode brengt aan Morton, maar dat is slechts schijn. Waar het Jelly Roll Morton vooral om leek te gaan, was als een virtuoos over de pianotoetsen te dansen. Om de pakketten noten en akkoorden er vingervlug aan te laten ontsnappen. Natuurlijk ging het Morton niet alleen daarom: zijn zeggingskracht in die toen volstrekt nieuwe muziek reikt even ver als alle uitvoerders in de jazz die na hem kwamen.

Anthony Coleman heeft de muzikale geschiedenis van Jelly Roll Morton opnieuw willen beschrijven, maar dan uitsluitend vanuit zijn eigen gezichtspunt. Niet om een nieuwe mijlpaal in de jazz te plaatsen, want dat zou toch niet zijn gelukt. In Colemans uitvoering betekent dit, dat hij zijn blik als componist op de muziek heeft losgelaten. En dan hoor je hoe hij zowat honderd jaar verder is: er zijn details waar te nemen als kleine stiltes tussen de noten, iets andere tempi, variëteit in de aaneenrijging van de noten. Kortom, er is een deken van nieuwe verworvenheden, invloeden uit andere (westerse) muziek over de traditie van Jelly Roll Morton gelegd. En dat doet uiterst weldadig aan. Daarmee krijgen de dertien originele stukken (minus één) van Jelly Roll Morton een nieuwe dimensie, die zomaar weer honderd jaar mee kan.