CD-RECENSIE

Nik Bärtsch’s Ronin - Llyrìa
bezetting: Nik Bärtsch; piano, Sha; altsaxofoon, basklarinet, Björn Meyer; bas, Kaspar Rast; drums, Andi Pupato; percussie
opgenomen: maart 2010
release: 2010
label: ECM / Challenge
tracks: 7
tijd: 56.12
website: www.nikbaertsch.com - www.ecmrecords.nl
door: Mischa Beckers



‘Llyrìa’ is het zesde album van Nik Bärtsch’s Ronin, hun derde op het ECM-label. De Zwitserse pianist noemt zijn band een socio-muzikaal organisme. Met een eigen ontwikkelde muzikale taal, eigen frasen en dialecten. Voor dit organisme van vijf muzikanten, die samenspelen, bestaan er tien communicatiepaden, samenwerkingsvormen tussen telkens twee partners. Empathie is een essentiële voorwaarde voor creatieve samenwerking hierin, zegt Bärtsch. Het stelt de individuele muzikanten in staat hun partners in zichzelf te reflecteren. Klinkt abstract. Hoe pakt dit in de praktijk uit, hoe ervaart de luisteraar dit?

Dat de Zen-funk, of rituele groovemuziek van Ronin polyritmiek als basis heeft mag bekend worden verondersteld. Veel repetitieve elementen ook, maar Ronin’s muziek zo typeren is te simpel gesteld. In vergelijking met eerdere albums besteedde Bärtsch bij de composities voor ‘Llyrìa’ meer aandacht aan het melodische aspect. De ritmiek en percussieve elementen zijn nog steeds leidend. Melodieën stromen hier als motieven in en uit, worden uiteengerafeld, gaan op in die ritmiek, worden door andere instrumenten overgenomen of verdwijnen. Dat gebeurt soms abrupt maar veelal subtiel. Improvisatie neemt bij Ronin een bijzondere vorm aan. Het zijn niet per se solo’s maar de musici pakken, al dan niet ingeleid door bepaalde signaalelementen, frases op, brengen nieuwe in en variëren daarmee. 

Ronin klinkt als een eenheid. Met die empathie zit het dus wel goed. Als luisteraar wordt je meegenomen in de continue flow. Soms met sferische klanken die reizen op, of door oceanen of beekjes suggereren, soms met staccato mechanische pulses. Verrassend ook, als bijvoorbeeld een loopje dat zo uit een James Brown blazerssectie lijkt te komen, kort ingezet wordt en weer verdwijnt in het geheel. Bärtsch kan helder uitleggen welke aspecten hem inspireren bij artiesten als Monk, Ellington, Tristiano, maar ook Photek. Treffend, ook voor ‘Llyrìa’ is wat hij zegt over Stravinsky: “Hij was de eerste, die op een natuurlijke manier werkte met ritmische patronen en overlappingen, en die niet de melodie overschatte”.


Nik Bärtsch’s Ronin treedt op in Nederland: 30/03 Schuttershof Theater Middelburg, 31/03 Muziekgebouw Eindhoven, 01/04 Lantaren Venster Rotterdam, 02/04 World Minimal Music Festival, Bimhuis Amsterdam.

Zie ook:

•  10-10-10 Nik Bärtsch’ jacht op de huilende nijlpaarden (concertrecensie)