CD-RECENSIE 

Terje Rypdal – Crime Scene
bezetting: Terje Rypdal elektrische gitaar; Palle Mikkelborg trompet; Stale Storlokken Hammond B-3-orgel; Paolo Vinaccia drums en sampling; Bergen Big Band o.l.v. Olav Dale
opgenomen: mei 2009 op Nattjazz Festival Bergen (Noorwegen)
release: 2010
label: ECM / Challenge
tracks: 14
tijd: 59.25
website: www.ecmrecords.nl
door: Rinus van der Heijden


Terje Rypdal is een nieuw leven begonnen. De Noorse gitarist, 63 jaar inmiddels, brengt zijn muziek al ruim veertig jaar uit bij het ECM-platenlabel. Daar is hij gevormd als de gitarist die vooral ijle klanklandschappen weeft, precies zoals de meeste van zijn vakbroeders die zich tot het Duitse label hebben bekeerd.

Maar met het album met de enigszins agressieve titel ‘Crime Scene’ opent Terje Rypdal andere horizonten. Zijn soundscapes laat hij grotendeels achterwege, zijn soloverrichtingen op de gitaar eveneens. Daarvoor is een duidelijke verklaring: de Noor heeft zich verbonden met de Bergen Big Band en die laat hij alle ruimte voor de eigen klankkleuren plus een nieuw concept én repertoire.

Op ‘Crime Scene’ zetten Terje Rypdal en de Bergen Big Band een monumentaal muzikaal gebouw neer. Het orkest beschikt over een massief geluid, dat deels wordt geput uit de tijd dat grote jazzgroepen zich ook met free jazz bezig hielden – zoals het Sun Ra Arkestra, Art Ensemble of Chicago en Instant Composers Pool – en deels uit individuele verrichtingen van de bandleden. Voeg daarbij de directe handlangers die Rypdal rond zich verzamelde (Mikkelborg, Storlokken en Vinaccia) en daarmee wordt de muziek voortdurend opgejaagd en van nieuwe tempi en richtingen voorzien.

Met het noemen van free jazz wordt niet bedoeld dat Rypdal zich tot deze jazzinvloed beperkt. Integendeel: met de inzet van een Hammond B-3-orgel schuift hij door naar de jaren vijftig van de vorige eeuw, met zijn eigen inbreng op elektrische gitaar slaat hij een brug naar onder meer popmuziek.

De titel ‘Crime Scene’ zou kunnen wijzen op alle nieuwe invloeden die Terje Rypdal toelaat en een ‘misdadige’ manier van afvallen van zijn al decennia oude concept. Dit valt echter alleen maar toe te juichen, want dit album is een vergaarbak van oude en nieuwe invloeden binnen de jazz. De Noor graait er naar hartenlust in en schept daarmee voor zichzelf, ECM en de jazz nieuwe mogelijkheden. Mooi is dat!

Terje Rypdal & Bergen Big Band
Jazzfestival Saalfelden 2010