Saxofonistengala met John Zorn in hoofdrol
BLUE NOTE RECORD FESTIVAL, Gent, Robert Glasper, David Murray, Sound Plaza, John Zorn, 14 juli 2006
beeld: Jos L. Knaepen
door: Erno Elsinga
Door de afzegging van Andrew Hill - de pianist lijdt aan kanker - voegde de organisatie op het laatste moment David Murray toe aan het programma. Samen met Mark Turner, die het trio van Robert Glasper en Kris Defoorts Sound Plaza opluisterde, en John Zorn die met zijn Acoustic Masada de afsluiter van de avond vormde, stonden er op de tweede dag van het Blue Note Records Festival een attractieve verzameling saxofonisten op het podium.
David Murray, Jim Black, John Zorn
Soms lijkt een artiest door zijn platenlabel gepushed, en daar waar mogelijk geprogrammeerd op de podia. Je zou denken dat dit ook het geval is met pianist Robert Glasper die recent met het trio-album ‘Canvas’ zijn debuut maakte bij Blue Note Records en in de programmaboekjes vergeleken wordt met Jason Moran, Bill Charlap en zelfs met Brad Mehldau en Keith Jarrett. Het waarom hiervan is mij werkelijk een raadsel. Eenzijdigheid, gebrek aan idee en een soms onzekere spelopvatting kenmerken de lyriek van de 27-jarige Amerikaan. Het was dan ook aan het gastoptreden van tenorsaxofonist Mark Turner (vanaf halverwege het concert) en de bezielende ritmesectie van bas en drums (Vicente Archer en Damion Reid) te danken dat het concert enige allure bevatte.
“Het is een moeilijk genre” zegt een Belgische dame die wegloopt bij het concert van Kris Defoort Sound Plaza. Bedoelt ze moeilijke muziek of moeilijk te omschrijven? Wat mij betreft het laatste; de muziek van Defoort slingert werkelijk alle kanten op. Soms lijkt het ‘ minimal-blues’, dan weer free jazz, post-bop of jazz-rock. De composities van pianist Defoort (hij schreef ook de muziek voor de opera ‘ The woman who walked into doors’ ) zijn moeilijk te plaatsen. Maar dat maakt het, in al zijn onvoorspelbaarheid, boeiend en interessant. Neem nu ‘Tranen’, een impro-stuk met een ‘vrij’ piano-intro dat uiteindelijk verzandt in donkere repeterende structuren. De eclectisch drummende Jim Black, de ascetische speelstijl van Mark Turner en het zowel op de elektrische- als akoestische bas imponerende spel van Nic Thys maken van Sound Plaza een zeer interessante band met bijzondere muzikale hoogstandjes zoals de ‘drum ’n bass’ solo van Black en Thys.
Robert Glasper, Klod Kiavu, Mark Turner
Een concertavond van vier groepen programmeren is het maken van keuzes. Via de mainstream van Glasper en de onbenoembare muziek van Defoort belanden we bij de Caraibische ritmes met Creoolse accenten van tenorsaxofonist David Murray & The Gwo-Ka Masters. Murray is een veelzijdige en onvoorspelbare musicus. In ‘zijn’ power ‘Super Quartet’ poneert hij stellingen in een mix van bebob, swing en free jazz. Ook met The Gwo-Ka Masters is dat niet anders, zij het dat nu het krachtige tenorgeluid begeleid wordt door Afrikaanse en Zuid-Amerikaanse ritmes; de roots van Murray. In een bijzondere bezetting van bas (Jamaaladeen Taccuma), percussie en zang (Klod Kiavu en Francois Gonsalvas) drums (J.T. Lewis) en trompet (Rasul Siddik) werd een enthousiaste en diverse set afgeleverd met misschien wel als hoogtepunt de verbale perscussiesolo van Kiavu en Gonsalvas die met stem een steeds wisselende structuur van klanken voortbrachten.
De terrassen op de Bijloke liepen al vroeg leeg om maar niets te hoeven missen van het concert van John Zorns Acoustic Masada. Zorn, die hard op weg is een cultheld te worden en zelf lijkt mee te werken aan de mythevorming om hem heen (de show mocht in tegenstelling tot de andere concerten niet voor TV worden opgenomen en een fotograaf die langer dan toegestaan fotografeerde werd door Zorn persoonlijk verwijderd) is misschien wel de meest absurdistische muzikant en componist van dit moment. In een ongelooflijk tempo van maatverschuivingen en wisselende klankbeelden gebaseerd op de Joodse muziektraditie dirigeerde Zorn drummer Joe Baron, bassist Greg Cohen en trompettist Dave Douglas naar een euforische mix van klezmer en moderne jazz. De weergaloze arrangementen vermengd met de uitzonderlijke talenten bracht het publiek in extase. Terecht. Zelden is een zo compacte en hechte formatie op de podia te vinden die freakerige arrangementen zo strak weet te brengen waarbij elke solo uitgeschreven lijkt. Niets is minder waar natuurlijk. Zorn dirigeerde er vrolijk op los; liet solo’s voortgaan als hem dat zinde, of anticipeerde met groots gemak. Energie, inventiviteit, spelplezier en emotie vonden elkaar op een manier die enkel naar meer doet verlangen. Zorn is een meester.
- Blue Note Records Festival website (tot en met 23 juli)
