Geen gebaande paden bij Ned Rothenberg Trio en Brewed by Noon
CONCERTRECENSIE. Lantaren-Venster Rotterdam / Jazz International Rotterdam, 6 mei 2007
Ned Rothenberg Trio ‘The Fell Clutch’ en Sean Noonan’s ‘Brewed bij Noon’
beeld: Hans Reitzema
door: Mischa Andriessen
Op het ongebruikelijke en voor deze veeleisende muziek toch ook wat ongelukkig vroege tijdstip van vier uur werd het spits voor een opmerkelijk dubbelconcert afgebeten door de zeer bijzondere blazer Ned Rothenberg. Zijn ‘The Fell Clutch’ geheten trio maakt totaal andere muziek dan Sean Noonan’s Brewed by Noon, de andere band die op het affiche stond. Omdat beide groepen allerminst gebaande paden proberen te betreden, was de boeking voor deze double bill toch zeer begrijpelijk.
Ned Rothenberg, Mat Manieri, Sean Noonan
Ned Rothenberg is een van de minder bekende steunpilaren van de New Yorkse avant-garde scene. Hij heeft geruime tijd in Japan gestudeerd en zich daar bekwaamd in verschillende blaastechnieken die hem in staat stellen volop te experimenteren met de klankkleur van (bas)klarinet en altsax. Hij bespeelt daarnaast de shakuhachi, een Japanse fluit die een zeer bijzondere manier van spelen vergt. Rothenbergs techniek bleek inderdaad onnavolgbaar. Op de notoir moeilijke basklarinet hield hij zeer complexe circulair breathing patronen schijnbaar moeiteloos minutenlang vol. In tegenstelling tot haar technisch hoogstaande karakter is de opzet van Rothenbergs muziek eigenlijk vrij eenvoudig. Samen met de uitstekende drummer Tony Buck creëerde Rothenberg repetitieve figuren waarin de veelvuldig van effectapparatuur gebruik makende bassist Stomu Takeishi steeds verschuivende accenten aanbrengt. De stukken beginnen steeds heel ruimtelijk en sferisch om dan geleidelijk aan te worden opgestuwd tot een hevige climax. Door de beheersing die het vergt hondsmoeilijk om te spelen, maar al met al toch tamelijk toegankelijk.
Dat veranderde toen Marc Ribot het podium betrad om de laatste twee nummers mee te spelen. Nadat hij met versterkerproblemen was begonnen, brak hij zijn b-snaar waardoor hij zijn toevlucht moest nemen tot ver gezochte notenreeksen die de rust uit de muziek haalden en haar van haar spanning ontdeden. Het volume dat daarvoor toch al stevig was geweest, werd nog een tandje opgeschroefd ten koste van de subtiliteit. Bij het laatste nummer waren de technische problemen verholpen, maar ook hier pakte de toevoeging van Ribot niet erg gelukkig uit. Iets wat overigens ook aan zijn gezicht viel af te lezen. De twee nummers die met deze terecht veel geprezen gitarist werden gespeeld, klonken erg maniëristisch en bedacht. Een groot contrast met de eerste drie stukken die hun organische logica wel overtuigden.
Ned Rothenberg en Abdoulaye Diabate
Sean Noonan’s ‘Brewed by noon’ is een zeer bont gezelschap. De Afrikaanse zanger Abdoulaye Diabate, funky bassist Jamaaladeen Tacuma, twee gitaristen; Marc Ribot en de jonge Aram Bajakian en de schuchter ogende altviolist Mat Manieri die vooral bekend is van zijn zeer experimentele werk met mensen als Matthew Shipp, Joe Morris en zijn vader Joe Maneri. De groep wordt aangevoerd door de hyperactieve drummer Sean Noonan die met zijn grote kettingen en het trainingspak waarin hij voor het optreden rondliep, op een verdwaalde voetbalsupporter leek. Toen de band opkwam, had het trainingspak plaatsgemaakt voor een knalgele boksersbadjas waarop Noonan stond geborduurd.
Sean Noonan mag dan een showbal zijn, hij heeft een heel bijzondere band bijeen gebracht die een heel breed scala aan invloeden en stijlen samenbalt tot heel krachtige, pakkende muziek. Op de onlangs op het Songlines Label verschenen cd “Stories to tell” was al te horen hoe overtuigend Noonan c.s. Afrikaanse- en Ierse volksmuziek kunnen mixen met jazz, blues en heavy metal. Op diezelfde cd is eveneens te horen dat de groep de plank ook wel eens volkomen misslaat. Live was dat niet anders. In een iets kleinere bezetting dan op de cd ging het zestal er vol in. Die geweldige energie werkt in combinatie met de catchy melodieën vaak heel erg opzwepend. De composities zitten soms echter wel erg vol met ideeën en de losse speelwijze leidt zo nu en dan tot een erg rommelig geluid.
Brewed by Noon is een band van extremen. Prachtige passages werden afgewisseld met knullig gemiste calls waardoor de zanger bijvoorbeeld een keer doorzong terwijl de rest van de groep al was gestopt. Altviolist Mat Maneri viel in het geluidsgeweld bovendien geregeld weg, wat erg jammer was omdat hij op de cd een van de grootste sfeerbepalers is.
Waar de muziek van Rothenberg soms te sterk naar het cerebrale neigt, is die van Brewed by Noon soms al te impulsief. Dat neemt niet weg dat deze groep uniek is. Niet alleen wat de vreemdsoortige sound betreft, maar ook in de aanblik die het gezelschap biedt. Alleen wat dat betreft was het al een memorabel concert. Zoals aan het einde van het optreden toen Sean Noonan zijn dubbele bassdrumpedaal inzette voor een finish op moordend tempo waarbij Ribot en Bajakian een gierend gitaarduel uitvochtten en daar achter de conga’s een Afrikaan in een helblauwe djellaba stond, die op deze kakofonie geen ander antwoord dan breeduit te lachen om de vrolijke waanzin van deze muziek. Dat is dan ook het beste antwoord.
