David Torn & Prezens: spannende chaos
CONCERTRECENSIE. Bimhuis Amsterdam, David Torn & Prezens, 11 januari 2008
beeld: Thomas Huisman
door: Tim Sprangers
David Torn klinkt bij veel mensen bekend in de oren vanwege zijn samenwerking met onder andere David Bowie, Madonna, Tori Amos en Jeff Beck. Ook maakte hij soundtracks voor diverse films als ‘Adaptation’, ‘The Big Lebowski’ en ‘Traffic’. Met ‘Prezens’ produceert de gitarist een geluid dat in groot contrast staat met populaire uitingen als voorgenoemde. Het is een droom van Torn om eens niet symmetrisch en georganiseerd te werk te gaan. Sessies met voornamelijk saxofonist Tim Berne hebben geleid tot de ECM-productie ‘Prezens’ (2007) waarbij chaos centraal staat.
David Torn, Tim Berne en Craig Taborn in Bimhuis - klik op foto's
Naast rasimprovisator Berne zorgde Torn met Craig Taborn (keybords, Fender Rhodes) en Tom Rainey voor veel verbazende blikken in het Bimhuis. Met twee lange sets zonder stiltes bracht hij zijn publiek in een opwindende achtbaan. Er waren wat adempauzes als het karretje hoogte zocht, maar het dalen ging telkens weer met een afschrikwekkende vaart naar beneden. Heavy metal en knallende funk werden gecombineerd en valse krijsende tonen van Torn’s gitaar deden oorbuizen samentrekken. Gelukkig waren de gordijnen open en had de luisteraar de mogelijkheid met zijn gedachten te vluchten naar buiten. Waarin het publiek zich zou kunnen inleven?
Misschien wel in een schizofreen persoon die na een nacht zonder slaap volledig zijn greep op de realiteit heeft verloren. Hij belandt in een overvolle Kalverstraat op zaterdagmiddag in de kerstvakantie, kan gezichten niet meer onderscheiden en herkent zichzelf niet in de spiegel. Het enige wat hij waar kan nemen is een warboel van vage schimmen, die in een totaal ongeorganiseerde schwung langs hem heen denderen.
Misschien wel in een tien jaar oude computer. Zijn pogingen om zich te meten aan de digitale ontwikkelingen laten hem schrikken en achteruit deinzen. Hij weet zich totaal geen raad met al wat hij constateert en slaat volledig op hol. Het liefst wil hij schreeuwend wegrennen, maar hij wordt al omringd door een oneindige kwantiteit van brullende angstkreten. Deze zijn voor hem volledig nieuw, laat staan de combinaties die bovendien vaak elke vorm van logica ontberen.
David Torn speelt met Berne, Taborn en Rainey behoorlijk vrije muziek. De eigenzinnigheid en eigenwijsheid van alle vier de muzikanten zorgt voor weinig ruimte en rust. Een degelijke groove kon binnen een halve minuut omslaan naar een onbegrijpelijke combinatie van geluiden. Het was alsof een vredelievende relatie plots uiteenklapte en ieder op persoonlijke verkenningstocht ging.
Het is spannend om zulke improvisatoren aan het werk te zien. Hoewel er vaak sprake leek te zijn van een dosis individualisme, kwam de janboel van klanken toch altijd weer samen; er werd hoe onwaarschijnlijk het soms ook leek, nauwkeurig naar elkaar geluisterd. Persoonlijke hoogstandjes van voornamelijk Rainey, die kan grooven door zijn drums te aaien, maken het geheel alleen maar sterker. Echter tot rust zal je niet komen bij een concert van David Torn en Prezens.
