CONCERTRECENSIE. Bimhuis Amsterdam, Dhafer Youssef, 17 februari 2008
beeld: Thomas Huisman
door: Tim Sprangers

Dhafer Youssef (1967) zegt als klein jongetje al een roeping te hebben gevoeld om muzikant te worden. Hij zong wanneer het mogelijk was en knutselde zelf een ud (Arabische luit) in elkaar. Youssef beweert vanuit het mystieke te musiceren.

Dhafer Youssef in Bimhuis met het Koehne String Quartet en de Japanse drummer Satoshi Takeishi - klik op foto

De Tunesiër vertrok als tiener naar Wenen. Hier kwam hij in contact met allerlei musici van verschillende nationaliteiten. Youssef en zijn muzikale omgeving raakten geïnteresseerd in elkaar. Hij speelde met traditionele Indiase muzikanten en klassieke ensembles, maar voornamelijk de ideeën van de jazz bekoorden hem. Na twee albums te hebben opgenomen in New York sloot hij zich aan bij de Noorse jazzscene; Noren hebben volgens de spirituele muzikant een vergelijkbare levensvisie als Afrikanen.

Zijn vijfde album, Divine Shadows (2006) is zodoende geproduceerd door het Noorse Jazzland van Bugge Wesseltoft. In het Bimhuis speelde hij enkele nummers van dit album, echter zonder Noren. Zijn merkwaardige en veelvermogende geschiedenis en interesses resulteerden in een band met een Japanse drummer (Satoshi Takeishi) en het Koehne String Quartet uit Wenen. Het was een verbluffend optreden dankzij de aangrijpende combinatie van instrumenten en stijlen en bovendien de onnavolgbare kwaliteiten van elke muzikant.

Koehne String Quartet
Het Koehne String Quartet speelde vaak begeleidend; een enkele solo kwam van de cello of viola. Ze ondersteunden Youssef door construerende wijze; de basis lag vaak bij de vier vrouwen. Polytritmische melodieën brachten het concert een energieke structuur. Net zoals Cinematic Orchestra doet in ‘Man with a movie camera’ (2003) wordt er met strijkers op meeslepende en dramatische wijze opgebouwd. Drummer Takeishi, in kleermakerzit en omgeven door exotische percussie, anticipeerde hier waanzinnig op: via onder andere een zwaar basinstrument, wat veel leek op de Bodhrán, vormde hij de creatieve ruggengraat van de formatie.


Dhafer Youssef en Petra Ackermann in Bimhuis

En dan Dhafer Youssef zelf. Hoewel hij met wat melige grapjes niet echt een geloofwaardige performance had, verdient hij veel respect. Niet alleen vanwege de interessante experimenten die de Arabiër aangaat, ook door zijn vocale kwaliteiten. De uithalen van Youssef, die soms enkele tientallen seconden duurden, waren groots en lieten niemand in het uitverkochte Bimhuis onberoerd. Hij musiceerde met veel plezier en genoot van de mensen om zich heen. Elektronica, op Divine Shadows veelvuldig te horen, gebruikte hij enkel voor een effect of loopje op zijn stem of ud.

Liefde
De toegift werd voornamelijk gewijd aan de celliste van het Koehne String Quartet: Melissa Coleman. Zij speelde een stuk geheel solo, terwijl Youssef zich naar achteren begaf. Met weergaloze passie en beheersing verkende zij de mogelijkheden van haar instrument. Vuur, tragedie, opbouw, teerheid, openheid; de compositie bevatte alles en had de toepasselijke naam ‘liefde’. Youssef genoot zichtbaar.

Dhafer Youssef bezit naast respectabele eigen kwaliteiten, ook het vermogen om ogenschijnlijk onmogelijke combinaties te vinden van indrukwekkende muzikanten. Hij kijkt niet naar nationaliteit, achtergrond, instrumenten of technieken; centraal staat de liefde voor muziek. Bravo.  

• Dhafer Youssef website