3 CD-RECENSIES
door: Mischa Beckers



Evil Rabbit Records werd in 2006 opgericht door pianist Albert van Veenendaal en contrabassist Meinrad Kneer. Naar eigen zeggen is het een label door muzikanten voor muzikanten met als doel het produceren en promoten van originele hedendaagse jazz en geïmproviseerde muziek. De huidige catalogus bestrijkt inmiddels tien albums. Release vijf, acht en negen, Seductive Sabotage, Rigop me en The Mystery Guests respectievelijk, zijn hiervan een mooie dwarsdoorsnede.

Spoon 3 - Seductive Sabotage
bezetting: Jodi Gilbert; stem, 'kleine' instrumenten, Albert van Veenendaal; piano, sampler, Meinrad Kneer; contrabas
opgenomen: 17 juli 2007
release: 2008
label: Evil Rabbit Records
tracks: 20
tijd: 59.13
websites: www.evilrabbitrecords.eu - http://albertvanveenendaal.nl
myspace: www.myspace.com/thejodigilbert - www.myspace.com/spoon3rasphaspthevoiceisthematter

Jodi Gilbert studeerde aan de University of California at Berkeley, werkte onder andere met Meredith Monk, Roscoe Mitchel, Paul Termos Tentet, Michael Moore en in Mengelbergs I.C.P.- opera 'Behang' maar ook met Orkater, het Nationale Toneel en Feri de Geus. Ze geeft regelmatig workshops in improvisatie met stem en beweging door heel Europa en de Verenigde Staten.

Dat Van Veenendaal en Kneer elkaar muzikaal begrijpen en goed aanvullen is bekend. Gilbert voegt met haar stem een extra dimensie toe. Deze muzikanten kunnen verleiden, ze volgen of vullen elkaar prachtig aan en dagen elkaar uit, maar daadwerkelijk saboteren gaat ze ook goed af, immers, naar traditionele songstructuren of klassieke harmonieën is het vaak tevergeefs zoeken.

Seductive Sabotage bevat stukken die veelal uit diverse bouwstenen bestaan. Representatief is het openingsnummer No, no know no rest dat start met een open en heldere improvisatie op piano en bas die uiteindelijk oplost. Gilbert dubbelt vervolgens het pianothema en gaat dan verder in duel met Kneer en gebruikt daarbij bevreemdende (vibrato en tremelo) stemeffecten. Geleidelijk aan zet Van Veenendaal een strakke begeleiding op waarover Gilbert helder haar tekst zingt. Dan neemt Kneer het over met een dramatische gestreken basimprovisatie, waarin Gilbert de laatste zinsnede uit de tekst 'I cannot relax' met indrukwekkende stemeffecten vorm geeft alvorens over te gaan in het deel the box.

Van Veenendaal gaat moeiteloos over van sferisch melodieus spel naar atonale en rijkelijk dissonante passages en Kneer plukt of strijkt ingetogen partijen en laat vervolgens zijn bassnaren kletteren en schuren. En passant gebruikt Van Veenendaal een sampler om live de gezongen of gedeclameerde teksten van Gilbert te loopen of van een mooie echo te voorzien.


Tone Dialing - Rigop Me
bezetting: Jorrit Dijkstra; lyricon, analoge synthesizer, loop machine, Paul Pallesen: gitaar, analoge elektronica, Steve Heather; drums, percussie, sampler
opgenomen: 9 en 10 januari 2006
release: 2008
label: Evil Rabbit Recordings
tracks: 6
tijd: 46.14
websites: www.evilrabbitrecords.eu - www.jorritdijkstra.com



Jorrit Dijkstra verhuisde in 2002 naar Boston en was daarvoor actief in de Amsterdamse jazz- en improscene. Hij studeerde improvisatie en compositie bij onder andere Misha Mengelberg, Steve Coleman en Steve Lacy. Hij werkte met bijvoorbeeld Willem Breuker, Guus Janssen en Cor Fuhler. Eigen groepen waren (en zijn) het Trio Jorrit Dijkstra, Drones in the Bones, het cool-jazz Quartet Sound-Lee en zijn electro-akoestische groep Tone Dialing.

De toonkunstenaars van Tone Dialing bouwen hun nummers vaak rond een soort drone bestaand uit bijvoorbeeld zwaar vervormde analoge synthesizer geluiden of samples. Heather versterkt die dan met gedrumde (vaak naar de achtergrond gemixte) ritmes. De ene keer ontstaat een mysterieus en meditatief aandoend geluid, de andere keer neigt het naar een op hol geslagen typemachine. Daaroverheen komen zorgvuldig opgebouwde lagen van (atonale) versieringen afkomstig van de lyricon - een vintage analoge blaas-synthesizer uit de jaren ‘70 -, gitaar of diverse elektronica. Die tonen worden zo gerangschikt dat langzaam een melodie herkenbaar wordt. Een zeer boeiend album in een niet zo gangbaar genre.


Olthuis & Van Veenendaal - The Mystery of Guests
bezetting: Esmée Olthuis; alt - en c-melody saxofoon, blockophone, Albert van Veenendaal; piano
gasten: Corrie van Binsbergen; gitaar, Joost Buis; trombone, lap steel gitaar, Wilbert de Joode; contrabas, Han Bennink; drums
opgenomen: november 2006 en april 2007
release: 2008
label: Evil Rabbit Recordings
tracks: 12
tijd: 76.25
websites: www.evilrabbitrecords.eu - http://esmeeolthuis.nl

'Als musicus ben ik op zoek naar de essentie van de muziek, de ervaring van het moment, de verbinding tussen de verschillende ervaringswerelden, de mogelijkheden van mijn spel. Ik houd van tegenstellingen: improvisatie en compositie, abstractie en lyriek, grof en gepolijst, stil en luidruchtig, orde en chaos. Toon, virtuositeit en het continu op zoek zijn naar de juiste beweging is wat mij boeit', zegt Olthuis.

Daarmee verwoordt ze prima wat op The Mystery of Guests te horen is. Bijvoorbeeld in de compositie van van Binsbergen, De trein naar Ulan Bator zet Van Veenendaal, heerlijk aangespoord door Bennink een uptempo kadans neer waarop Olthuis rijkelijk kan improviseren. In zulke improvisaties bedient ze zich van een krachtige heldere toon, staccato loopjes en zoekt regelmatig alle uithoeken van de saxofoon met soms heerlijke flageoletten.

In Esmita viert, in de met van Binsbergen gedubbelde partijen over prachtige akkoorden van Van Veenendaal, de lyriek hoogtij. Elders worden hoekige en abstracte passages aan elkaar geregen. Titels als Zeemeeuw en Bosch & Paard geven de muzikanten daarbij een prima leidraad voor interpretatie.

Wat bovenal opvalt is de humor en het speelplezier op deze live opname. De gasten krijgen rijkelijk de kans zich te manifesteren en elkaar uit te dagen.