Belangrijke plek voor jazz tijdens November Music 2013
NIEUWS/ACHTERGROND
door: Rinus van der Heijden
Nik Bärtsch’s Ronin treedt op tijdens de concertavond ‘Colours
of Improvisation’.
Jazzliefhebbers komen dit jaar weer flink aan hun trekken tijdens November Music. Het festival voor avontuurlijke muziek, dat dit jaar voor de eenentwintigste keer in ’s-Hertogenbosch wordt georganiseerd, duurt van woensdag 6 tot en met zondag 10 november en telt maar liefst veertien jazzconcerten.
Ze zijn verspreid over vier van de vijf festivaldagen, maar wie een hele avond jazz wil ondergaan, móet op vrijdag naar de Verkadefabriek, waar onder de noemer ‘Colours of Improvisation’ van 19.30 tot na middernacht drie concerten zijn gepland: het Rembrandt Frerichs Trio met als gast de Iraanse kamanchehspeler (oud Perzisch strijkinstrument, red.) Kayhan Kalhor; ZAPP4 met als gast de Noorse samplemusicus Jan Bang en een concert vol zenfunk van Nik Bärtsch’s Ronin.
Het jazzaandeel van November Music zet op donderdag 7 november in met het thema ‘Norwegian Moods’. Dat wordt ingevuld door twee Noorse afgevaardigden: Splashgirl en Nils Petter Molvaer. Trio Splashgirl behoort tot de jongste loten van de Noorse improvisatiestam. Het brengt mystiek in een wereld vol dreigende elektronica en dat allemaal via het medium Brede Muziek. Nils Petter Molvaer komt voor een soloconcert. Waarin ongetwijfeld zijn handelsmerken jazz, ambient en soundscapes een centrale plaats innemen.
Tijdens 'Norwegian Moods' een soloconcert van
Nils Petter Molvaer.
De Verkadefabriek is op zaterdag wederom de locatie waar drie volstrekt verschillende jazzvertegenwoordigers zich verzamelen. Het Bram Stadhouders Trio met het Nederlands Kamerkoor brengen wederom hun versie van ‘Henosis’, Stadhouders’ compositieopdracht voor het North Sea Jazz Festival 2012. En dat nog wel tweemaal op één avond.
Trojka
In een andere zaal van de Verkadefabriek wordt net als de avond tevoren, een trojka opgevoerd. Club NM heet het initiatief, waarbinnen TEMKO, Colin Vallon Trio en Jameszoo optreden. TEMKO beleeft er de première; gitarist/componist Aart Strootman laat horen hoe minimal music anno nu klinkt. Het trio van de Zwitserse pianist Colin Vallon heeft als speciale gast altsaxofonist/klarinettist Michael Moore uitgenodigd en de Bossche dj Jameszoo volgt dit voorbeeld. Hij heeft als gasten toetsenist Gideon van Gelder en gitarist Raphael Vanoli om zich heen verzameld.
De zondag, de slotdag van November Music, heeft elk jaar een bijzonder karakter. Voor de prijs van één kaartje kunnen muziekliefhebbers een hele middag ruim twintig, korte concerten bezoeken. Die concerten worden meerdere malen opgevoerd, zodat iedereen zijn eigen looproute kan samenstellen. Ook jazz neemt tijdens deze KunstmuziekRoute een opvallende plaats in.
Tijdens Club NM treedt uit Zwitserland het pianotrio van
Colin Vallon op.
Voor een concert met een bijzonder tintje zorgt het Brabants Jazz Orkest. Het plaatst de muziek van het ooit zo schitterende Vienna Art Orchestra in de schijnwerpers. ‘Art’ (kunst) is niet voor niets in de naam opgenomen. Het orkest, dat de ene keer als big band optrad en een andere als kleiner ensemble, liet in zijn 33-jarig bestaan tijdens ruim achthonderd concerten horen, waarom jazzmusici van hun muziek vaak kunst maken.
Opvallend deze middag is de aanwezigheid van Mathias Rüegg. Hij formeerde in 1977 het Vienna Art Orchestra en hief het in 2010 ook weer op. Gedurende al deze jaren was hij de dirigent en componist van het gezelschap. Op November Music voert Rüegg het Brabants Jazz Orkest aan. Gastsolist is altsaxofonist Joris Roelofs, die ooit in het zo beroemde Oostenrijkse orkest speelde. Ook hier is sprake van twee optredens: een voor vroege vogels, dat om 11.30 uur begint en een voor uitslapers, om 14.00 uur.
Tijdens de KunstmuziekRoute treedt het Colin Vallon Trio nogmaals op, en zijn verder het Noorse Christian Wallumrod Ensemble en Tin Men and The Telephone te bezoeken. Het Nederlandse groepje met die uitnodigende naam brengt van alles wat je niet zou verwachten: filmpjes, humor en natuurlijk jazz in velerlei vormen. Tot slot is er nog een optreden van slagwerkbeest Han Bennink en gitarist Jasper Stadhouders.
Van componist en theatermaker Heiner Goebbels wordt ‘Songs Of War I Have Seen’ uitgevoerd. Vooraf geeft hij een interview.
Heiner Goebbels
Wie na dit alles nog niet is stukgelopen op de jazzmuziek of als afwisseling nog wat andere muziek wil horen, kan kiezen voor een van de exclusiefste evenementen van November Music 2013. Als slotconcert staat in de grote zaal van de Verkadefabriek het muziektheaterstuk ‘Songs Of War I Have Seen’ van de Duitse componist en theatermaker Heiner Goebbels. De uitvoering is in handen van Muziektheater Transparant, B’Rock en I Solisti del Vento. Dat betekent dat de compositie van Goebbels leunt op eigentijdse en oude (barok) muziek. De teksten van dit aangrijpende epos plukte Goebbels uit oorlogsmemoires van de Amerikaanse cultschrijfster Gertrude Stein. Zij werd in 1874 in Pennsylvania geboren, maar verhuisde in 1903 naar Parijs. In Europa maakte zij derhalve twee wereldoorlogen mee.
November Music is na twintig jaar een toonaangevend festival van grensverleggende muziek. Niet alleen binnen Nederland, maar ook ver daarbuiten. Artistiek directeur Bert Palinckx en zakelijk leider Theo van Dooremalen bieden ruimte aan alle hoeken en gaten van muziek: eigentijdse gecomponeerde- en geïmproviseerde klanken, jazz, wereldmuziek, muziektheater, minimal music, elektronische muziek, geluidsinstallaties en ook films. Festivalcomponist dit jaar is Robert Zuidam, ensemble in residence Nieuw Amsterdams Peil. Het festival speelt zich af op een groot aantal locaties in de Bossche binnenstad.
