‘Ik leef en sterf voor het podium’
INTERVIEW
door: Johan Bakker
Lakecia Benjamin: "Ik geloof dat ik mijn talent heb gekregen en dat mijn leven een doel heeft."
Lakecia Benjamin die met haar band al enige jaren veel indruk maakt, bracht onlangs haar nieuwe album ‘We Dream’ uit. Ter promotie zette de saxofonist op 20 juni een energieke show neer in het Rotterdamse LantarenVenster. Spirituele jazz in de geest van John en Alice Coltrane, hoopvolle gospel, latin ritmes en elektrische funk wisselden elkaar in hoog tempo af. De bandleider zweepte de introverte bezoekers van het uitverkochte concert op tot meer enthousiasme: ‘Jullie zijn het rustigste publiek dat ik ooit heb gehad.’ Ze was bereid om enkele vragen van Jazzenzo te beantwoorden.
Tijdens je optreden riep je dat we meer vrouwen in de jazz nodig hebben. Klinkt een band die volledig uit vrouwen bestaat anders dan een groep mannelijke muzikanten?
Nee, dat denk ik niet.
Vrouwelijke muzikanten lijken elkaar wat meer te gunnen, terwijl mannen het soleren eerder als een strijd beschouwen.
Ik ken genoeg vrouwen die zeer competitief zijn. Je kunt me net zo goed vragen of vrouwelijke artsen anders te werk gaan dan hun mannelijke vakgenoten.
Drummer en bandleider Terri Lyne Carrington publiceerde enkele jaren geleden het muziekboek ‘New Standards, 101 Lead Sheets bij Women Composers’, waar ook muziek van jou in staat. Vind je dat een geslaagde actie?
Het was een goed idee van haar. Vooral omdat het werk van vrouwelijke componisten vaak moeilijk te vinden is. Op deze manier maakt ze het publiek bewust van het bestaan van al die mooie stukken.
Benjamin: "Jazz is een belangrijk genre dat helaas nog altijd wordt onderschat."
De trompettisten Chief Adjuah en Terence Blanchard spelen mee op je nieuwe album. Zij zijn van mening dat we de term ‘jazz’ beter kunnen vervangen door een ander woord vanwege de neerbuigende, racistische ondertoon ervan. Hoe kijk jij daar tegenaan?
De hele wereld is racistisch. Waarom zouden we uitgerekend de naam van de muziek waar we het meest van houden aanpassen? Hiphop is ook een denigrerende term, zo kun je wel aan de gang blijven.
Beschouw je het woord ‘jazz’ als een geuzennaam?
Jazz is een belangrijk genre dat helaas nog altijd wordt onderschat. Jon Batiste, een jazzmuzikant, heeft acht Grammy Awards gewonnen, waaronder een voor beste album (‘We Are’, 2021). Ook Robert Glasper won vijf Grammy’s. Als je hun muziek alleen ‘zwart’ zou noemen kun je geen onderscheid meer maken tussen bijvoorbeeld zwarte hiphop en zwarte jazz. Die genres hebben dezelfde wortels maar zijn ook verschillend. Ik denk dat we jazz juist meer onder de aandacht moeten brengen om te voorkomen dat de mensen vergeten hoe goed die muziek is.
Op welke manier inspireert Alice Coltrane (1937 – 2007) jou?
Haar muziek is spiritueel, inclusief en overstijgt de genres. Technisch gezien was ze zeer vaardig. Als je je in haar muziek verdiept, raak je onder de indruk van de rijkdom ervan. De manier waarop zij muzikant was, is een voorbeeld voor hoe ik zelf zou willen zijn. Goede muzikanten zijn altijd nieuwsgierig en verwerken de vele invloeden die ze tegenkomen in hun werk.
Lakecia Benjamin tijdens haar show in LantarenVenster in Rotterdam afgelopen 20 juni, waarbij ze ook albums signeerde (foto's JB). De cover van het nieuwe album 'We Dream'.
Wat was de invloed van Alice Coltrane op haar man John (1926 – 1967)?
Ik probeer me wel eens voor te stellen hoe het moet zijn geweest toen zij met orgel en harp begon te experimenteren in een jazzband. Als je luistert naar hoe John Coltrane aan het eind van zijn leven speelde, hoor je veel overeenkomsten met de muziek van Alice. Ze bewandelden hetzelfde pad.
Kun je bij benadering aangeven wat de muziek van John Coltrane voor jou betekent?
John Coltrane liet zien dat zelfs de allerbeste musicus niet kan stoppen met het verbeteren van zichzelf. Hij probeerde ook als mens te groeien. Hoe goed je techniek ook is, je speelt zoals je bent.
Als meer mensen naar jazz zouden luisteren, krijgen we dan een betere wereld?
Dat geloof ik zeker.
Wat betekent spiritualiteit voor jou?
Dat ik een helder beeld krijg van mijn bestemming. Ik geloof dat ik mijn talent heb gekregen en dat mijn leven een doel heeft. Je zou het een roeping kunnen noemen.
Kun je dat doel omschrijven?
Ik wou dat ik het wist. Het enige dat ik zeker weet, is dat ik de wereld rond moet reizen om de mensen enthousiast te maken voor mijn muziek.
Benjamin: "Ik vind het heel leuk om te zien hoe de mensen in Nederland leven."
Geniet je daar ook van?
Zeker! Ik vind het bijvoorbeeld heel leuk om te zien hoe de mensen in Nederland leven, wat ze eten en drinken, hoe ze fietsen en hoe ze elkaar ontmoeten in het park. Of hoe het is om in China te verblijven zonder dat mijn blik wordt bepaald door staatspropaganda. Dat aspect van het reizen is fijn. Soms is het ook zwaar. Vaak zit ik zeven uur in het vliegtuig, soms wel veertien uur. En je bereikt lang niet alle mensen die je zou willen bereiken.
Als je moet kiezen tussen componeren, opnemen of optreden?
Dat is een moeilijke vraag. Ik denk dat ik uiteindelijk leef en sterf voor het podium.
De cover van je nieuwe album is een heus kunstwerk geworden!
Ik ben een teamspeler. Ik vertrouw mijn fotografen en de mensen die zich bezighouden met de vormgeving. De buitenkant is voor mij net zo belangrijk als de muziek. Een album is een reflectie van je werk op dat moment.
Je hebt een geweldige band bij elkaar gekregen. Kun je van ieder van hen vertellen wat je in hen waardeert?
Pianist Oscar Perez heeft net als ik een Latijns-Amerikaanse-achtergrond. Hij begrijpt latin-muziek even goed als jazz. Hij is heel flexibel, bij elk nummer haalt hij het onderste uit de kan en zijn enthousiasme is aanstekelijk.
Jonathan Barber brengt als jongste bandlid veel energie in de groep. Hij zorgt ervoor dat we op geen enkel moment inzakken. Als drummer is hij enorm veelzijdig. Verder vind ik het leuk dat hij ook let op hoe hij zich kleedt. Op dat gebied heeft hij een heel eigen stijl ontwikkeld.
Bassist Elias Bailey is geworteld In de traditie. Hij houdt ons allemaal bij de les.
Benjamin: "Als ik dit nummer hoor, denk ik terug aan toen ik twaalf was en me boos maakte over de ongelijkheid in de wereld."
Het was leuk dat jullie je concert afsloten met een paar stevige, funky nummers.
Het nieuwe album is ook meer funky dan het vorige. We zijn nog op zoek naar het ideale moment om die muziek te spelen. We willen het publiek niet teveel afschrikken.
Is de albumtitel ‘We Dream’ een verwijzing naar ‘I have a Dream’ van Dr. Martin Luther King?
Dat is een interessante gedachte, al heb ik het zo niet bedoeld. Ik wil ermee zeggen dat we ons als mensen teveel isoleren. We ontplooien steeds minder gezamenlijke activiteiten en we lijken ook minder om elkaar te geven. We houden ons bezig met vragen als: is Amerika beter dan Frankrijk? Of: is Duitsland beter dan Japan? We zouden meer moeten denken als collectief. Alleen door samen te werken en een gemeenschap te vormen kunnen we als mensheid blijven voortbestaan.
Je schreef een indrukwekkende tekst achterop je album.
“May we as one humanity choose to live without fear and lay down the heavy burdens of hatred that divide us, remembering that we share one fragile, beautiful planet and one collective future.
May our hearts be filled with joy that celebrates our differences, love that reaches beyond borders, hope that endures even in the darkest moments, and freedom that honours the dignity of every soul.
In embracing these values together, we can protect the only home we have and create a world where compassion guides our actions and peace becomes not just a dream, but a daily way of living.
LB”
Beschouw je dit als je persoonlijke credo?
Je bent de eerste journalist die hierover begint. Het is mijn persoonlijke boodschap, mijn pleidooi. We moeten het samen zien te rooien.
Halverwege de show speelde je een ingetogen, maar krachtige compositie van Billy Taylor: ‘I Know How It Feels To Be Free.’ Wat betekent dat stuk voor jou?
Tijdens een workshop heeft de componist het me zelf aangeleerd. Dit nummer roept gedachten bij me op over hoe de wereld er uitziet als iedereen vrij zou zijn. Als we zonder angst, zorgen, haat en onderdrukking kunnen leven. Het is een kwetsbaar, intiem intermezzo in een show die verder best wel stevig is. De melodie heeft een spirituele lading. Als ik dit nummer hoor, denk ik terug aan toen ik twaalf jaar was en me boos maakte over de ongelijkheid in de wereld. In de muziek die diep geworteld is in de gospel, resoneert een boodschap van hoop.
