CONCERTRECENSIE. ZomerJazzFietsTour, Reitdiepdal, Groningen, 26 augustus 2023
beeld: Olga Beumer
door: Cyriel Pluimakers

In 1987 werd de eerste ZomerJazzFietsTour georganiseerd in het Reitdiepdal, ten noordwesten van Groningen. Een sfeervol evenement dat zich afspeelt in kerkjes, schuren en tenten. In het vlakke landschap zijn dan klanken te horen, waar in de rest van het jaar stilte heerst.

  
Naked Ears met Joseph Bowie, Mountain Passages met trompettist Dave Douglas en Steven Kampermans Maison Moderne op de podia van de ZomerJazzFietsTour.

Lantaarn
De ZomerJazzFietsTour is niet zomaar het zoveelste mainstream festival, maar geeft volop de ruimte aan avontuurlijke muziek. Er zijn de nodige premières en bijzondere combinaties: muziek die je de rest van het jaar met een lantaarntje in ons land zult moeten zoeken. Artistiek leider Marcel Roelofs is een van de weinigen met durf en visie: decennialang heeft hij een internationaal netwerk opgebouwd waarin de nieuwste ontwikkelingen binnen en buiten Europa zijn vertegenwoordigd. Zijn programma’s zijn toonaangevend en trekken een grote schare liefhebbers, van jong tot oud. Dat er gefietst kan worden, vormt duidelijk een extra aantrekkelijke component van het evenement. Waar de grotere Nederlandse jazzpodia veel kansen laten liggen, geeft de ZomerJazzFietsTour volop de ruimte aan de muzikale toekomst.

  
New Dutch Jazz Quintet. Steven Kampermans Maison Moderne met onder meer pianist Albert van Veenendaal.

Van Doesburg
Studenten van het Groningse Prins Claus Conservatorium openen het evenement in Garnwerd met het New Dutch Jazz Quintet. Hardbop vormt het kernelement: in het gehoor liggende muziek die swingend en met overgave gespeeld wordt. Voor de vernieuwing moeten we naar klarinettist Steven Kamperman, die zijn nieuwe album ‘Maison Moderne’ presenteert in een omvangrijke theaterschuur in Noordhorn. Kamperman mocht een aantal maanden verblijven in het Van Doesburg Huis in Parijs en liet zich door de bijzondere architectuur in het gebouw inspireren.  Samen met altviolist Oene van Geel, gitarist Paul Jarret en pianist Albert van Veenendaal speelt hij een mix van impro, rock, charleston en gecomponeerde muziek. Het programma vormt een muzikale rondleiding door het Maison Van Doesburg, die begint bij de schilderachtige façade en ons langs de bibliotheek en het atelier voert om tot slot te eindigen in het nauwe en warme ketelhok. Kamperman heeft een aantal fraaie foto’s van het huis op statieven gezet en het is bijzonder om te constateren hoe zijn muziek een daadwerkelijke illustratie vormt van de ruimtes van dit iconische gebouw. Het project ‘Maison Moderne’ vormt een van de belangrijkste Nederlandse muziekgebeurtenissen van dit moment.

  
Het Duitse Ruf der Heimat met saxofonist Thomas Borgman (m). Op de fiets naar het volgende concert.

Sacraal
Programmeur Roelofs is ook niet benauwd om onversneden vrije muziek op het podium te zetten: een genre dat de rest van het seizoen bijna niet in ons kikkerlandje te horen is. Het Duitse Ruf der Heimat, dat in de kerk in Niehove optreedt, is zo’n authentieke relikwie uit het tijdperk van de freejazz. Saxofonist Thomas Borgman laat zijn instrumenten loeien dat het een lieve lust is en wordt passend van repliek voorzien door de explosieve trombonist Christof Thewes. Contrabassist Jan Roder en drummer Willi Kellers houden ondertussen een continue puls gaande. 

  
Het kwintet Mountain Passages met onder meer celliste Peggy Lee, altsaxofonist Michael Moore en trompettist Dave Douglas.

Heel wat strakker is het concert van het kwintet Mountain Passages met trompettist Dave Douglas, ook zo’n vaste gast van de ZomerJazzFietsTour. In juni 2004 nam het ensemble een gelijknamig album op voor Greenleaf Music. Bijna twee decennia later is het opmerkelijk om te constateren hoe tijdloos deze twaalfdelige suite klinkt. Heerlijk is het om Douglas te horen soleren over een walking bass lijn van celliste Peggy Lee. Geweldig stuwend is de tuba van Marcus Rojas en het alerte slagwerk van Dylan van der Schyff. Van een buitencategorie zijn de solo’s van klarinettist en altsaxofonist Michael Moore: zijn bijna sacrale spel zet de ruimte van de monumentale kerk in Garnwerd in een hemelse gloed.

   
Het octet Naked Ears met trombonist en vocalist Joseph Bowie.

Sfeer
Een feestelijke afsluiter mag op een jazzfestival niet ontbreken en met hun geraffineerde covers zet het octet Naked Ears, met zijn felle blazers en krachtige ritmesectie, de tent in Garnwerd in vuur en vlam: ook de grijze hoofden swingen driftig mee. Afwisselend passeren pop, funk, soul, ska en afrobeat in een noodtempo de revue. Hoofdgast is trombonist en vocalist Joseph Bowie: een sfeermaker pur sang die al decennialang succes heeft met Defunkt. Het feest duurt tot in de kleine uurtjes en er heerst een uitgelaten sfeer. Na zo’n geweldige dag is eens te meer duidelijk dat het Nederlandse jazzlandschap niet zonder zo’n avontuurlijk evenement als de ZomerJazzFietsTour kan!

Gezien: New Dutch Jazz Quintet, Steven Kamperman Maison Moderne, Ruf der Heimat, Dave Douglas Mountain Passages en Naked Ears feat. Joseph Bowie.

• zjft.nl