De mystiek van het Tord Gustavsen Trio CONCERTRECENSIE. Bimhuis Amsterdam, Tord Gustavsen Trio, 12 september 2007
beeld: Ger Koelemij
door: Tim Sprangers
Alle drie de albums van het Tord Gustavsen Trio zijn overweldigend ontvangen door de nationale en internationale pers. Ook het laatste album, het eerder dit jaar verschenen ‘Being There’, ontving niets dan lof.
Tord Gustavsen, Jarle Vespestad en Harald Johnsen gisteravond in het Bimhuis - klik op foto
De drie jonge Noren, tot vier jaar geleden voornamelijk bekend als begeleidingsband van zangeres Silje Nergaard, worden geprezen vanwege hun originaliteit. Het geluid van de groep is een mysterieuze. Critici verwijzen naar de invloeden van voornamelijk Gustavsen zelf. Zo speelde hij voor gospelformaties. Over één ding delen de peinzers hun mening: Het Tord Gustavsen Trio pakt elke jazzliefhebber bij de strot.
Minimalisme staat centraal. Het lijkt twee redenen te hebben. Het trio wil enerzijds duidelijk maken dat het overmatige gebruik van tonen niet alleen onnodig is; het kan ook leiden tot eenzijdige communicatie. Fluisteringen in uitermate kalm tempo en op ongestoorde wijze uitgevoerd, hebben veel meer inhoud en zijn bovendien uitgesloten van ruis. Dit heeft tot gevolg dat de luisteraar anderzijds een legio aan mogelijkheden heeft tot eigen interpretaties. De Scandinaviërs zijn hierin doeltreffend. Zij schromen niet voor leegtes en spelen ruimtelijk. Subtiel bouwden ze stukken op en af, zonder van tempo te wisselen. Het waren buiten pakkende melodieën voornamelijk ontroerende en functionele tonen die de luisteraar kippenvel bezorgde. Drummer Jarle Vespestad beperkte zich vaak tot fijnzinnige aanrakingen van zijn bekkens; bassist Harald Johnsen zette toch al mooie tonen van Gustavson zonder bombarie kracht bij.
Het Esbjörn Svensson Trio mag niet onvermeld worden. Overeenkomsten in voornamelijk subtiliteit zijn overduidelijk. Waar EST echter zo nu en dan net een stapje verder doet qua volume en complexiteit van ritmes en melodieën, blijft het Tord Gustavsen Trio vastklampen aan hun ideologie. Zij hebben zodoende nog meer de rust en relativering om hun minimalisme uit te werken. Gewaagd en interessant zeer zeker, maar een set van dik anderhalf uur is zware kost. Weliswaar intelligent opgebouwde stukken moesten na een tijdje aan publieke aandacht inboeten. Het vormde maar een kleine smet.
Het bijzondere van Tord Gustavsen ligt in zijn relativerende wijze van aanpak. Hij zoekt niet naar climaxen of grote lawaaierige mededelingen. De rust en ruimtelijkheid staan centraal waardoor het als mystiek overkomt. Voor het Tord Gustavsen Trio kan echter dan pas een verhaal goed uitgewerkt én begrepen worden.
© Jazzenzo 2010