De VPRO/Boy Edgarprijs 2008 is toegekend aan slagwerker, componist en bandleider Pierre Courbois. Dat maakten de VPRO en Muziekcentrum Nederland zojuist bekend. Foto © Frans Schellekens

Pierre Courbois (67) krijgt de prijs volgens de jury om verschillende redenen. De in Arnhem wonende jazzmusicus “is een van de belangrijkste vormgevers van de Nederlandse jazz, een vooraanstaand ambassadeur daarvan in het buitenland en een belichaming van de creatieve geest, die deze muziek kenmerkt.” Voorts roemt de jury, die onder voorzitterschap stond van Walter van de Leur, hoogleraar jazz aan de Universiteit van Amsterdam, Courbois’ meesterschap wat betreft het spelen met brushes en zijn zoektocht naar altijd nieuwe vormen binnen de jazz, zoals de uitwerking van de vijfkwartsmaat in de Nederlandse jazzmuziek. Plus zijn experimenten met buitenlandse culturen, waarmee hij de ritmische mogelijkheden van jazz- en improvisatiemuziek ruimschoots uitbreidde.

Pierre Courbois stond aan de wieg van de geïmproviseerde muziek in Nederland. Waren het in de Randstad musici als Misha Mengelberg, Han Bennink en Willem Breuker, in het oosten van het land was het Pierre Courbois die in 1969 met zijn groep Association PC rockjazz ging propageren. Maar al voordat genoemde Randstadmusici free jazz propageerden, was Pierre Courbois daar mee bezig. Zo was hij in 1961 leider en slagwerker van het Original Dutch Free Jazz Quartet en speelde hij vanaf 1965 mee in het Free Music Quartet.

In de jaren zestig maakte de Arnhemse improvisator vooral furore met zijn Association PC, met daarin toetsenist Jasper van ’t Hof. De groep evolueerde nadien vooral naar een buitenlands (Duits) gezelschap. Courbois ging zich inmiddels bezig houden met elektronische experimenten, maar rond 1980 bekeerde hij zich voorgoed tot de akoestische jazz. Association PC werd New Association. De groep met de afwijkende bezetting van viool, vibrafoon, contrabas en slagwerk, hield het uit tot 1992.

De uiterst beminnelijke slagwerker Pierre Courbois is al vijftig jaar lang een muzikale avonturier. Dat heeft fascinerende resultaten opgeleverd. Van slagwerklegende Kenny Clarke leerde hij de vrijwel vergeten en ongebruikte brushestechniek, via andere culturen kwam Pierre Courbois terecht bij oneven maatsoorten. Ook daarin ontwikkelde hij zich als een expert. Zijn Vijfkwarts Sextet is inmiddels een begrip in het land van de jazz en improvisatiemuziek.

Vele jonge en nu bekende jazzmusici kwamen in de leer bij Pierre Courbois. Tenorsaxofonist Jasper Blom, klarinettist/saxofonist Maarten Ornstein, trombonist Ilja Reijngoud en trompettist Eric Vloeimans zijn er enkelen van. In 1994 ontving Pierre Courbois op het North Sea Jazz Festival de prestigieuze Bird Award, in 2000 werd hij Ridder in de Orde van Oranje Nassau. Nu, na vijftig jaar experimenteren en voorop lopen, eindelijk de VPRO/Boy Edgarprijs, de belangrijkste onderscheiding in Nederland voor een improviserende musicus.

Aan de prijs is een geldbedrag van 12.500 euro en een plastiek van Jan Wolkers verbonden. De VPRO/Boy Edgar Prijs 2008 wordt maandag 19 mei 2008 uitgereikt tijdens een feestelijk programma in het Bimhuis te Amsterdam. VPRO radio maakt opnamen van de prijsuitreiking en zendt deze uit op zaterdag 14 juni van 21.00-01.00 op Radio 6.

In de maanden oktober t/m december gaat Pierre Courbois op tournee in Nederland met een nieuwe groep met daarin trompettist Toon de Gouw, trombonist Ilja Reijngoud, tenorsaxofonist Jasper Blom, contrabassist Niko Langenhuijsen en pianist Willem Kühne. De laatste speelt al jaren in groepen van Pierre Courbois. Pikant detail is dat Langenhuijsen en Kühne dezelfde avonturiers zijn als Courbois. Zij waren de oprichters van wat nu de Tilburgse School wordt genoemd, met exponenten als Paul van Kemenade, Eric van der Westen en Harmen Fraanje.

• Pierre Courbois website
• Vpro/Boy Edgar Prijs website