Los Hermanos Martinez, een nieuw kwintet rond de broers Juan en Miguel Martinez bewezen in Gouda schijnbaar moeiteloos dat ze hun plaats in de eredivisie van de Nederlandse jazz zonder mankeren verdienen. Hun ritmesectie met John Engels op drums, Rob van Bavel op piano en Jeroen Vierdag op de bas, levert daar een sublieme bijdrage aan.

Los Hermanos Martinez met Jeroen Vierdag en de gebroeders Miguel en Juan Martinez in Gouda - klik op foto

“Het is voor mij altijd weer kicken, joh,” zegt John Engels grijnzend, na afloop van het concert. “Elke keer dat ik speel, is een nieuw avontuur. Als het steeds ’t zelfde zou zijn, was ik er al lang mee gestopt.” Op de als compliment bedoelde constatering dat elke klap, ieder accent van de 71-jarige, nog immer onwaarschijnlijk vitale slagwerker, precies op het juiste moment komt, reageert hij quasi-verbaasd: “Weet je dat ik meestal niet eens weet wat ik doe? Ik sla maar wat. Dat komt omdat als het lekker gaat, ik in een ander soort bewustzijn raak. Vandaag ging het ook zo.”

Met die opmerking sloeg John Engels de spijker op de kop, want de muziek van Los Hermanos (Spaans voor de broers) Martinez is in staat de toehoorders in een soort trance te brengen met hun vaak uitzonderlijke melodielijnen in een bopstijl, gelardeerd met Spaanse invloeden. Bovendien geeft de combinatie sopraan- baritonsax de muziek een indringende, bezwerende klank. Soms klinkt Miguel Martinez’ sopraansax als een snerpende tarota, een soort middeleeuwse schalmei die wordt bespeeld bij de begeleiding van sardana, een traditionele Catalaanse dans.

De Noord-Spaanse klanken zouden best kunnen doorklinken in hun muziek, maar hun gemeenschappelijke muzikale wortels liggen elders op het Iberisch schiereiland: helemaal in het zuiden in de streek rond Cadiz. Het is de muziek van hun geboortegrond, aangevuld met  traditionele Spaanse volksmuziek, zoals Flamenco en Cante Jondo. De laatste is sterk beïnvloed door Arabische toonladders, waarin toonreeksen, vormen en ritmes een belangrijke rol spelen. Deze Spaanse thema’s worden ingebed in de stijl van de band: de jazz van de jaren ‘60 met grootheden als Joe Henderson en Wayne Shorter. De nadruk ligt daarbij op grooves, modale en vrije improvisaties.

Zo ontstaat een wonderlijk mengsel van post-bebop, modale jazz en Spaanse traditionele muziek. Juan Martinez op baritonsax en broer Miguel op alt- of sopraansax kunnen er op geniale manier mee uit de voeten. Rob van Bavel is als altijd een betrouwbare sidekick, voortdurend anticiperend op de beide blazers. John Engels slaagde er op zijn bestudeerd terloopse wijze in een combinatie van flamencoritmen en een groovy swing uit zijn drumkit te toveren. Voeg daarbij het fantastische baswerk van Jeroen Vierdag en het resultaat is een opzwepende en warmbloedige cross-over met een bijna magische uitwerking op het publiek.

De band speelde een aantal stukken van flamencojazzpianist en componist Chano Dominguez uit Cadiz, waarvan ook de vader van beide broers afkomstig is. De songs hebben tot de verbeelding sprekende titels als ‘Mr. Ci’, ‘El Toro Y La Luna’ en ‘Tangos De Garraf’. Ook van saxofonist-componist Perico Sambeats speelde de band een compositie: ‘De Aqui P’Alla’, met Miguel op sopraansax, terwijl Jeroen Vierdag virtuoos weerwerk gaf met zijn basspel. Ook van het solowerk van Rob van Bavel sprongen de vonken af.  Het is jammer dat van de unieke muziek van Los Hermanos Martinez nog geen CD is opgenomen. Dat wordt beslist tijd.

• Los Hermanos Martinez website