“'Meet Your Demons’ bevat muziek voor mensen die niet bang zijn”, zo legt de tenor- en sopraansaxofonist uit in de tuin van zijn fraaie huis in het Amsterdamse stadsdeel  Watergraafsmeer. “Als je je ergens zorgen over maakt, moet je er juist op afstappen. Soms moet je diep graven naar wat je zoekt en dan ook niet bang zijn. Deze muziek is authentiek, onversneden, niet met een sausje overgoten. Je krijgt haar rauw op je bord.”

Er is geen woord van overdreven. Yuri Honing slaat met zijn Wired Paradise een nieuwe richting in, een die vooral rock en elektro opzoekt. Wired Paradise bestaat uit de vaste kern Honing, contrabassist Tony Overwater en slagwerker Joost Lijbaart en voor deze gelegenheid verder uit de gitaristen Frank Möbus en Paul Jan Bakker. Om de bedoeling van dit nieuwe concept nog verder te benadrukken, speelt Tony Overwater basgitaar.

“‘Meet Your Demons’ is een volstrekt logisch gevolg van hoe mijn muziek zich ontwikkelt”, zegt Yuri Honing. “Ik vond dat er op zeker moment teveel linken in zaten naar jazz uit de jaren zestig en zeventig. Ik wilde meer worstelen met deze tijd. En mezelf de rol geven van zanger. Ik heb immers mijn saxofoon altijd als mijn stem gezien. De muziek op deze nieuwe cd is nog wel degelijk jazz. Jazzmuziek en mijn muzikantschap uiten zich in de manier hoe ik ermee omga. Dat was twintig jaar geleden ook al zo. Het enige wat nu is veranderd, is de stijlvorm. Of ik nu een gitaar of een Libanese zangeres inzet; de boodschap is nog altijd hetzelfde. Jazz gaat niet over een bepaalde stijl, wel hoe je er commentaar op levert. Het is daarom raar om pop en dance links te laten liggen, als de halve wereld er knettergek van wordt.”

Johnny Cash
“Wat ik niet begrijp is hoe sommige jazzmusici blijven hangen in het American Songbook. Daardoor maak je er klassieke muziek van. Je haalt de charme van jazz ermee weg, want deze muziek is altijd geworteld in de tegenwoordige tijd. Miles Davis heeft zijn hele carrière popliedjes gespeeld. Ik gebruik alle elementen van deze tijd. Ik luister dan ook met genoegen naar gitaarmuziek, pop, country. Ik ben een grote fan van Johnny Cash. Volgens mij gaat jazz vooral over vrijheid. Die moet je uitdragen. Ook de spiritualiteit en authenticiteit, om die drie elementen draait het bij jazz.”

Het zou door deze lange uitleg erop kunnen lijken, dat Yuri Honing zijn nieuwe inzichten wil verdedigen. Niet waar en nergens voor nodig. ‘Meet Your Demons’ is een prachtig, solide album, met allerlei lagen. Het is zoals de bandleider zelf zegt: “Als je oppervlakkig luistert, hoor je misschien popliedjes. Maar bij aandachtig en meer beluisteren, ontdek je een ander geluid: verschillende maatsoorten, de manier waarop ik telkens de baslijnen onderbreek, de gitaar die alle melodieën meespeelt.”










“Het is raar om pop en dance links te laten liggen, als de halve wereld er knettergek van wordt.” Foto © Thomas Huisman 


Wat Yuri Honing, die zes nieuwe stukken schreef, vooral heeft geprobeerd is niet aan instrumenten gerelateerde geluiden te laten horen. Nadat hij in 1999 het album ‘Sequel’  uitbracht, met daarop werk van onder andere The Police, Blondie en Björk, wilde Yuri Honing “weer wat doen met pop, maar nu met eigen repertoire.” Bijzonder is, dat alle muziek op ‘Meet Your Demons’ is uitgeschreven. “Ik heb een half jaar zitten schrijven om op het punt te komen waar ik daadwerkelijk voor deze cd kon gaan componeren. Ik heb wel veertig stukken weggegooid. Het uiteindelijke resultaat heb ik in een week gecomponeerd. Eén stuk zelfs op de wc van de Wisseloordstudio´s, omdat daar tijdens de opnames bleek dat we te weinig muziek voor de cd hadden.”

Het is dus vooral denkwerk geweest, wat tot deze indringende mix van jazz, rock en elektro  heeft geleid. Dat valt onder meer af te lezen uit de keuze voor titels van bepaalde stukken, die zijn ontleend aan favoriete Hollywoodfilms van Yuri Honing. Zoals ‘Castor Pollux’  bijvoorbeeld. Die titel verwijst naar de speelfilm ´Face/Off´, waarin de criminele broers Castor en Pollux Troy een mooie metafoor zijn voor de twee gitaristen in Honings band.

Verzuiling
Het indelen in hokjes ziet Yuri Honing als een van de laatste resten van verzuiling, die nogal wat muziekliefhebbers parten speelt. “Het is niet belangrijk of deze muziek rock of jazz wordt genoemd. Als ik haar zou moeten indelen, zou ik zeggen: alternative.” Of hij er een nieuw publiek mee wil aanboren? “Nee, niet op het moment dat ik aan dit album begon”, zegt Yuri Honing stellig. “Ik begin altijd bij de inhoud en het geluid, dan volgen de noten. Nooit andersom. Daarna ga je schrijven en vervolgens repeteren. Als de muziek klaar is, dan kijk je welk publiek haar leuk zou vinden. Je moet doen wat je moet doen en dan kijken waar je terecht komt. Maar dat hier nieuw publiek op afkomt, is wel duidelijk.” Yuri Honing haalt die zekerheid uit optredens in Duitsland. Ondanks dat dit land een conservatieve clubscene kent, reageerde het uitzinnig op deze nieuwe muziek.

De keuze voor twee gitaristen ligt voor de hand. De Duitser Frank Möbus wortelt in de jazz, Paul Jan Bakker, die onder meer speelde bij Anouk en Kane, ademt rockmuziek als het ware uit. “Ik zocht een rockgitarist met een open mind, die ritmisch heel steady is. Je gaat dan wat rond roepen en zo komt er vanzelf iemand naar je toe. Door het concept waarvoor ik koos, was meteen duidelijk dat ik aan één gitarist niet genoeg had. Ik had er een nodig die zich wortelt in de ritmesectie – zodat deze zwaarder wordt – en een die met mij meegaat. Frank is niet rock genoeg, Paul Jan niet jazz genoeg. Dus doet ieder waar hij goed in is.”

Wat opvalt bij het beluisteren van ‘Meet Your Demons’ is dat Yuri Honing als uitvoerend musicus niet zo´n grote rol speelt als op andere albums. Hijzelf is het daar niet mee eens. “Ik speel op een na, elke melodie. Daarbij ben ik vormgever van het album. Zodoende ben ik de hele tijd te horen, zelfs als ik niet speel. Ik heb immers alle noten opgeschreven.”

Yuri Honing zei het eerder al: zijn nieuwste cd is een natuurlijk gevolg van alles wat hij onderneemt. Dat is nogal wat. Hij ‘doet’ met zijn medemusici Tony Overwater en Joost Lijbaart zo´n tien buitenlandse toernees per jaar. “We zijn inmiddels het getal van vijftig landen al gepasseerd”, lacht hij. “In de meeste landen komen we elk jaar, zoals China en India bijvoorbeeld. In Nederland spelen we natuurlijk ook, maar hier kom je hooguit aan tien, twaalf concerten per jaar. Daar kan de schoorsteen niet van roken.”

Universele taal
In India maakt Yuri Honing fantastische dingen mee en wordt telkens weer bewezen dat muziek een universele taal spreekt. “Veel mensen in India hebben nog nooit een saxofoon gezien. Ze kennen dus ook geen jazz. Wij repeteerden in Jaipur met Rajashtan-musici. Twee dagen wisselden we geen woord. Wat me aanspreekt in de muziek van India, China en ook in die van Johnny Cash is de blues. Blue houdt in: alles wat voelt. Gevoelens zijn universeel. Je komt er dan achter dat er nauwelijks afstand is tussen een soefi- en een gospelzanger. Als ik blues speel, hoort die soefizanger wat ik bedoel. De Rajashtan-musici pikken alles op. Ik zei tegen Tony: ‘Zet ‘Walkin On The Moon’ maar in’. De Indiërs gingen meteen meespelen.”










“Ik speel blues: vanuit gevoelens. Je komt er dan achter dat er geen verschil is tussen een soefi- en een gospelzanger.” Foto © Thomas Huisman

Het is álle muziek die Yuri Honing opzuigt en in zijn eigen muzikale opvattingen laat wederkeren. Neem zijn project ‘Winterreise’, dat vorig jaar op cd uitkwam. Franz Schuberts compositie is een icoon in de wereld van het klassiek-vocale repertoire. Hier komt duidelijk naar voren, dat Yuri Honings saxofoon zijn stem is. De liederencyclus, die wordt vertolkt door een zanger en een pianist, krijgt in de opvatting van Yuri Honing gestalte door zijn saxofoon en de pianobegeleiding van Nora Mulder.

“Ik heb iets met klassieke muziek”, merkt Yuri Honing op. “Ik ben er mee opgegroeid. Op zeker moment ben ik naar Willem Breuker gegaan en heb er negen versies van ‘Winterreise’ beluisterd. Ik wilde de zangstem door mijn saxofoon vervangen en die net als bij het origineel laten begeleiden door een piano. Willem kwam met Nora Mulder aanzetten. Zij speelt het hele jaar door muziek van Xenakis en Berio. Ze beschikt over een fabelachtig ritmegevoel; het lijkt alsof ze een metronoom in haar hoofd heeft. Ondanks dat we afspraken dat we precies zouden spelen wat er staat – dat kan beklemmend zijn -  was ik helemaal vrij bij haar. We hebben veel gerommeld aan het tempo. Dat is bij ons langzamer dan het origineel. Van de 24 liederen hebben we er dertien uitgekozen. De uiteindelijke bedoeling is, dat je een beetje gaat huilen als je hoort wat wij ervan hebben gemaakt.”

Gehaktmolen
‘Winterreise’ krijgt binnenkort een vervolg. Nora Mulder en Yuri Honing zijn bezig met bewerkingen van composities van Robert Schumann en Alban Berg. Daarnaast gaat Honings oeuvre in de gehaktmolen. Of beter gezegd: in de computer en elektronica van Floris Klinkert, toetsenman, componist, zanger en producer van onder meer Room Eleven. “Hij heeft mijn hele repertoire geript”, lacht Yuri Honing. Daar speel ik loops over heen en daar plaatst Floris dan weer vocalen over. Uiteindelijk ga ik de studio in en speel daar nieuw materiaal over heen. Het eerste idee was een cd op te nemen zonder oorspronkelijke instrumenten. Alleen met computers dus. Toen kwam ik met het voorstel: is het niet leuk om al mijn cd’s (inmiddels vijftien, RvdH) te bewerken. Deze nieuwe plaat zal eind dit jaar op de markt komen. Je hoort er de jazztraditie in terug.”

Waarmee Yuri Honing nog eens duidelijk wil maken, dat ál zijn muziek áltijd is geworteld in de jazz.

• Yuri Honing website - myspace