Harris Eisenstadt - The all seeing eye + octets
label: Poo-bah Records
www.myspace.com/jaliba

Geheel ongebruikelijk is het niet. Branford Marsalis bracht een integrale vertolking uit van  “A Love Supreme” en David Liebman waagde zich ooit aan Coltranes “Meditations”. Slagwerker Harris Eisenstadts nieuwe cd bevat naast eigen werk uitvoeringen van alle vijf de stukken van Wayne Shorters “The all seeing eye”. In de indrukwekkende reeks platen die Shorter in de jaren zestig bij Blue Note uitbracht, was “The all seeing eye” een poging de grenzen flink te verleggen. Een scharnierpunt in de carrière van de saxofonist die probeerde vrij te spelen met behoud van structuur.

Natuurlijk is het een waagstuk van Eisenstadt dat hij een imposant werkstuk van een grootmeester naar zijn hand tracht te zetten, maar waanzin is het zeker niet. In de eerste plaats is het een genot om Shorters stukken eens in een strakkere productie te horen. De oorspronkelijke uitgave klonk toch wat chaotisch. Daarnaast en dat is veel belangrijker, weet Eisenstadt met zijn benadering de kracht van de bijna klassieke vorm van “The all Seeing eye” the benadrukken. Door de piano van het origineel door een vibrafoon te vervangen, blijft een typisch jaren zestig sfeer behouden, maar met de toevoeging van een fagot en twee klarinetten heeft hij het instrumentarium dichter bij het idioom van de hedendaagse klassieke muziek gebracht. Daarmee wint de muziek aan helderheid, maar verliest ze weinig of niets aan kracht. Voor het overige bevat de cd zes Eisenstadt composities die zich op hetzelfde vlak begeven. Vaak wat ingetogen, maar een enkele keer gaat de in deze stukken tot een octet uitgebreide groep met stevig en met schwung tegenaan.  

Mats Eilertsen - Short Stories
label: AIM Records
www.myspace.com/matseilertsen

Bassist Mats Eilertsen is een vaste waarde in heel veel groepen. Hij speelt in het kwartet van Wolfert Brederode, in Parish en The Source, met Jacob Young en Joost Lijbaart enzovoort enzovoort. Daarnaast heeft hij nog een groot aantal eigen projecten waarvan in elk geval Turanga niet onvermeld mag blijven. Deze groep met Ernst Reijseger, Fredrik Ljungkvist en Thomas Strønen bracht tot dusver twee sprankelende cd’s uit: “Flux” en het vorig jaar verschenen “Turanga” waaraan het kwartet met terugwerkende kracht zijn naam te danken heeft. In tegenstelling tot de onbekommerde speelsheid van Turanga is Eilertsens nieuwste project zeer sober.

“Short stories” bevat veertien korte stukken. Over het algemeen solo’s. Eilertsen eist met zijn donkerwarme geluid en melodieuze spel een belangrijk deel van de ruimte op, maar ook accordeonist Frode Haltli en kerkorganist Torbjørn Dyrud leveren een zeer smaakvolle bijdrage. Sterke, zeer melancholieke muziek die met heel weinig noten de aandacht vast blijft houden. Een project dat niet zou misstaan in de mooie serie van het Orgelpark in Amsterdam of op de zomerjazzfietstour.

Rob Reddy - A hundred jumping devils / The book of the storm
label: Reddy Music
www.myspace.com/robreddy

Net als Mats Eilertsen is saxofonist/componist Rob Reddy zeer actief. In korte tijd bracht hij met twee verschillende groepen cd’s uit. De eerste band heet Rob Reddy’s Gift Horse. Een sextet in de opmerkelijke bezetting van saxofoon, Franse hoorn, viool, gitaar, bas en slagwerk. Reddy is iemand die graag met klankkleuren experimenteert en een voorliefde heeft voor het samenbrengen van tegen elkaar in schuivende patronen. Zo contrasteren de opgewekte ritmes op “A hundred jumping devils” met het aan treurmarsen herinnerende groepsgeluid. De invloed van Henry Threadgill, wiens gitarist Brandon Ross hier van de partij is, klinkt duidelijk door, maar Reddy is als componist en als saxofonist wel degelijk his own man met een opvallende sound.

Reddy’s tweede project is aanmerkelijk ambitieuzer. Het door hem geschreven en gedirigeerde “The book of the storm” is een vierdelige suite voor een uit negentien musici bestaand orkest genaamd Rob Reddy’s Small Town. Met hulp van even capabele als onconventionele muzikanten als Oscar Noriega, Curtis Hasselbring, Pheeroan akLaff en Guillermo E. Brown brengt Reddy een imposant werk tot leven dat je in een traag en slepend tempo uiteindelijk van de sokken blaast. Ondanks de grote bezetting en de veelheid van harmonische en ritmische lagen blijft de lijn in de composities heel goed te volgen. Reddy beschikt bovendien over het talent om heel pakkende melodieën te schrijven. Dat hij in een dergelijk megalomaan project als componist overeind blijft, zegt veel over zijn kwaliteiten. “The book of the storm” bevindt zich op het grensvlak van jazz en klassiek, maar door de bluesy ondertoon is het resultaat verrassend toegankelijk.

Darren Johnston / Fred Frith / Larry Ochs / Devin Hoff / Ches Smith
Reasons for moving
Not Two Records
United Brassworkers Front
In Between Stories
label: Evander Music
www.myspace.com/darrenjohnstonsmusic

“Reasons for moving” is de titel van een prachtig gedicht van de Amerikaanse dichter Mark Strand. De intrigerende slotzin luidt: “I move to keep things whole”. Een veelzeggende zin voor dit project waarin de vijf musici van elkaar los lijken te willen te raken om bij elkaar te komen. De groep wordt geleid door de jonge trompettist Darren Johnston met gitarist Frith en saxofonist Ochs de beschikking heeft over twee zeer bedreven verkenners van de vrije vorm. Muzikanten ook die er groot genoegen in scheppen te ontregelen om de luisteraar dan ineens te verrassen met een gloedvol gespeelde lyrische passage. Johnston is uit hetzelfde hout gesneden. Het ene moment heftig kwetterend als een nest hongerige vogeljongen, het volgende ogenblik breekbaar ademend door zijn trompet. Makkelijke muziek is het allesbehalve, maar zij is hier wel in heel bekwame handen. Luister bijvoorbeeld naar dde manier waarop bassist Devin Hoff en drummer Chas Smith keer op keer het ritme uit de pas laten lopen zonder het te laten ontsporen.

Johnston bracht vlak na deze cd nog een tweede plaat uit met het United Brassworkers Front. Een stevige vijfmans blazerssectie, een gitarist en hetzelfde ritme tandem als op “Reasons for moving”. Sociaal bewogen muziek die het midden houdt tussen een manische blaaskapel en free funk en die door zijn melancholie en hevig doorvoelde goede intenties op een of andere manier aan Charlie Haden’s Liberation Orchestra doet denken al speelt de groep in een heel ander idioom.   

The Flatlands Collective - Gnomade
Skycap Records
www.myspace.com/jorritdijkstra

Jorrit Dijkstra deed waar veel muzikanten van dromen. Hij verhuisde naar de Verenigde Staten waar hij een bestaan als jazzmusicus probeerde op te bouwen en het lukte. Dijkstra maakte eerder al bijzondere platen met bijvoorbeeld Benoit Delbeq en John Hollenbeck.

In het nieuwe project The Flatlands Collective wordt hij bijgestaan door een aantal opmerkelijke vertegenwoordigers van de vrije scene in Chicago. Musici als Jeb Bishop en Fred Lonberg-Holm die deel uitmaken van de bands van Peter Brötzmann en Ken Vandermark. Waar die laatste twee graag op hun onvoorstelbare kracht en energie voortbouwen, zoekt Dijkstra het liever in een speelse lichtheid die heel aanstekelijk werkt. “Gnomade” straalt eenzelfde sprankelend optimisme uit als de eerder dit jaar verschenen cd van Keefe Jackson’s Fast Citizens. Vrolijke experimenteerdrift gekoppeld aan onmiskenbaar speelplezier.

Vooral de up-tempo stukken hebben een heerlijke drive die voor een heel goed humeur zorgt. Begin januari komt de groep naar Nederland en België voor een aantal optredens. In de tour is ook tijd ingeruimd voor een presentatie van Dijkstra’s nieuwste cd “Rigop me” die op het Nederlandse Evil Rabit Records verschijnt. Een ding kan Dijkstra namelijk niet zo goed: stilzitten.