Nieuwe jazz van SML is een rivier die geduldig haar eigen bedding zoekt CONCERTRECENSIE. SML, LantarenVenster Rotterdam, 15 november 2026 Muzikale vondsten
beeld: Eric van Nieuwland
door: Jeroen Jansen
SML, voluit Small Medium Large, komt uit Los Angeles en verenigt vijf van de meest gevraagde musici uit de improvisatiescene van die stad. Bassiste Anna Butterss en saxofonist Josh Johnson spelen ook in het ETA IVtet van Jeff Parker. Jeremiah Chiu bespeelt modulaire synthesizers en bewerkt ter plekke opgenomen klanken, Gregory Uhlmann speelt gitaar en drummer Booker Stardrum houdt het geheel in een voortdurende, nooit opdringerige beweging. De groep brengt haar werk uit op het label International Anthem dat zetelt in Chicago.
![]()
SML met bassist Anna Butterss, saxofonist Josh Johnson en Jeremiah Chiu achter de synthesizer in LanterenVenster.
Wat de groep in Rotterdam liet horen, was één ononderbroken beweging. Vijf kwartier lang ontvouwde de muziek zich zonder aankondigingen en zonder naden, als een rivier die geduldig haar eigen bedding zoekt. Met de toegift erbij kwam het concert op anderhalf uur. Op het eerste gehoor klinkt het eenvormig: een golvende puls van bas en drums, daarboven lagen synthesizer en gitaar, en af en toe een saxofoonlijn die bovenkomt en weer wegzinkt. Maar onder de oppervlakte worden voortdurend kleine muzikale vondsten uitgewerkt. Een ritmische verschuiving die het weefsel een andere kleur geeft. Een motief dat terugkeert, maar net anders. Dat gebeurt op een bijna serene manier, zonder haast en zonder behoefte om indruk te maken. Juist daardoor grijpt het je bij de kladden en laat het je niet meer los. Tot het je zelfs even in slaap wiegt.
Drummer Booker Stardrum en gitarist Gregory Uhlmann.
Zwevende ritmes
SML wordt aangekondigd als nieuwe jazz. Toch leunt de muziek sterk op wat Herbie Hancock en synthesizerpionier Patrick Gleeson begin jaren zeventig maakten op albums als 'Mwandishi', 'Crossings' en 'Sextant'. Dezelfde zwevende ritmes, dezelfde zoektocht naar klank in plaats van melodie, dezelfde vanzelfsprekendheid waarmee elektronica en akoestische instrumenten in elkaar opgaan. Tegelijk is het verfrissend hoe SML daar een eigen draai aan geeft. Waar Hancock en de zijnen de ruimte kosmisch en soms bezwerend opvulden, kiezen deze vijf voor ingetogenheid. De elektronica is geen avontuurlijke toevoeging meer, maar even organisch als de bas van Butterss of de saxofoon van Johnson.
North Sea Jazz
Afgelopen zomer was SML op het jubilerende North Sea Jazz Festival een van de grote publieksfavorieten. Bij nader inzien vraag je je af hoe dat kan. Deze muziek leent zich nauwelijks voor het vluchtige festivalpubliek dat na een kwartier alweer in het programmaboekje bladert op zoek naar de volgende zaal. Het is juist muziek voor een zaal als LantarenVenster, waar je geconcentreerd kunt luisteren naar de vondsten van deze groep. Het stelde absoluut niet teleur.
Stroom
Minstens zo fascinerend is de verschijning van de vijf op het podium. De muziek heeft een bepaalde stroom, en de musici lijken zich daar zelf ook in te bevinden. Bijna emotieloos komen ze op, tijdens het concert lijkt er nauwelijks contact tussen hen te zijn, en net zo geruisloos verdwijnen ze weer. Geen blikken van verstandhouding, geen woord tot de zaal. Alsof de muziek een eigen leven leidt en de vijf er slechts dienaren van zijn. Intrigerend is het, en moeilijk om er niet door geraakt te worden. Dat is misschien wel het grootste compliment dat je muziek kunt geven.
© Jazzenzo 2010