CD-RECENSIE
Ensemble Ensemble – Live At Atelier Du Plateau
bezetting: Eve Risser piano, altfluit; Mari Kvien Brunvoll zang, elektronica; George Dumitriu viool, altviool; Kim Myhr gitaar; Toma Gouband drums, percussie
opgenomen: 1 en 2 juni 2018, live, Atelier du Plateau, Parijs
uitgebracht: 2026
label: BMC Records
aantal stukken: 5
tijdsduur: 45:20
website: bmcrecords.hu
door: Jeroen Jansen
Béla Bartók verzamelde duizenden boerenliederen en zag ze langzaam opgaan in zijn eigen taal, tot zijn melodieën als volksmuziek klonken zonder het te zijn. Die gedachte van een verzonnen folklore, een traditie die niemand toebehoort, is de sleutel tot 'Live At Atelier Du Plateau' van Ensemble Ensemble. Het internationale kwintet rond pianiste Eve Risser haalt zijn grondstof uit Noorse en Elzasser volksmuziek, maar maakt daar iets van dat nergens thuishoort en juist daardoor overal kan landen.
Wortels
Eve Risser is vooral bekend van haar Red Desert Orchestra en haar onderzoek naar de geprepareerde piano. Hier stapt ze bewust terug. Naast haar staan de Noorse zangeres Mari Kvien Brunvoll, die haar stem met elektronica vermenigvuldigt, de Noorse gitarist Kim Myhr, de Roemeense violist en altviolist George Dumitriu (North Sea String Quartet) en de Franse slagwerker Toma Gouband. Brunvoll en Myhr brengen de Noorse traditie mee, Risser haar wortels in de Elzas, en die twee werelden blijken verrassend goed op elkaar aan te sluiten. Niemand eist het voortouw op in het Parijse Atelier du Plateau, een klein theater dat al jaren een thuishaven is voor de improvisatiescene.
Glinsterende flageoletten
Openingsstuk 'En Route' neemt ruim zestien minuten de tijd. Het ensemble bouwt op uit lussen en bourdons, losse pizzicati van Dumitriu, het tikken van Goubands stenen en Myhrs glinsterende flageoletten. Brunvoll zingt geen tekst maar klanken, lettergreep voor lettergreep, alsof ze een melodie van grote afstand probeert te ontcijferen. Pas langzaam groeit er iets dat op een lied lijkt. Het korte 'Venter' houdt die spanning vast, waarna het ensemble zijn sterkste kaart speelt.
Oud en nieuw
'En Sang Om Døden' rust op een traditionele melodie naar Johan Hufthammer met tekst van de Noorse dichteres Dorothe Engelbretsdatter, de eerste vrouw die in Noorwegen van haar pen kon leven. Zij schreef vrome verzen over sterfelijkheid, en die ernst klinkt hier door zonder zwaar te worden. Brunvoll zingt de wijs vrijwel onopgesmukt, terwijl de anderen er een schemerig decor omheen spannen. Het is het moment waarop het idee van de denkbeeldige folklore het helderst wordt: oud en nieuw schuiven over elkaar heen tot het onderscheid er niet meer toe doet. 'Ka Da' en het afsluitende 'Framtida' trekken de lijn door, het laatste stuk met Risser aan de geprepareerde piano en een voorzichtige, bijna dansende puls.
Luisterbeurten
Wie vooral zoekt naar solistische vervoering, naar een thema dat wordt opgebouwd en ontmanteld, vindt hier weinig houvast. De muziek vraagt geduld en zuigt pas na enkele luisterbeurten echt naar binnen. Vooral in de lange opener ligt het tempo zo laag dat de aandacht af en toe dreigt weg te glijden. Wie zich echter overgeeft, wordt beloond met een plaat van zeldzame concentratie.