Artikel geprint vanaf Jazzenzo.nl

Een veelzijdig portret van een eigenzinnige zangeres

DOCUMENTAIRE
door: Johan Bakker









Eva Cassidy veroverde na haar overlijden in 1996 de wereld.


Nederlandse liefhebbers van de muziek van Eva Cassidy (1963 – 1996) kunnen op maandagavond 7 september genieten van ‘The Essence of Eva’. Deze ontroerende en verhelderende documentaire schetst een boeiend en veelzijdig portret van deze eigenzinnige Amerikaanse zangeres en beeldend kunstenaar. Haar vertolkingen van nummers als ‘Over the Rainbow’, ‘Fields of Gold’ en ‘Songbird’ groeiden uit tot tijdloze klassiekers. Zelf maakte ze haar wereldwijde succes niet meer mee. Op 33-jarige leeftijd overleed Eva Cassidy aan de gevolgen van uitgezaaide huidkanker.


Hoofdrolspelers

Sting was zeer onder de indruk van Eva’s interpretatie van zijn nummer. De schrijver van ‘Fields of Gold’ vertelt aan documentairemakers Malcolm Willis en Alex Fegan dat hij zijn eigen versie heeft aangepast aan haar arrangement.

Na het bekijken van ‘De essentie van Eva’ heb je het gevoel dat je de hoofdpersoon werkelijk hebt leren kennen. De Ierse filmmakers zijn erin geslaagd om veel verschillende hoofdrolspelers uit het leven van Eva voor de camera te krijgen. 

Bijna dertig jaar na haar overlijden is het onvermijdelijk dat een aantal van hen inmiddels niet meer onder ons is. Om die hiaten zinvol te vullen, visten Willis en Fegan interessante opnames uit de archieven. Radiomaker Terry Wogan (1938 – 2016), die het Verenigd Koninkrijk (en daarmee de rest van de wereld) kennis liet maken met de bijzondere stem van Eva, haalt herinneringen op, evenals diens rechterhand Paul Walters (1947 – 2006). En ‘Godfather of GoGo’ Chuck Brown (1936 – 2012), die een stimulerende invloed had op de podiumpresentatie van de verlegen zangeres, spreekt postuum warme woorden over Eva Cassidy.


Met haar album 'Songbird' (1998) brak Eva postuum alsnog door. Eva in de deuropening van Blues Alley (op het album 'Nightbird'). 

Inlevingsvermogen
Pianist en jeugdvriend Ned Judy, die zo teleurgesteld was in de media dat hij interview-verzoeken tot voor kort afwimpelde, typeert Eva met veel inlevingsvermogen. Moeder Barbara en broer en zus Daniel en Annette delen persoonlijke observaties over hun dochter en zus. Barbara beschrijft Eva’s aandacht voor de kwetsbare schoonheid van een tussen de tegels groeiende bloem. Zelfs in het zicht van de dood, toen bijna niemand woorden van troost kon vinden, wees Eva haar moeder op de zonnestralen die ‘zo prachtig tussen de lamellen door’ haar slaapkamer binnenvielen.

Willis en Fegan hebben zich onafhankelijk opgesteld, ook werk uit Eva’s vroege periode van bijvoorbeeld de groep Method Actor komt, ondanks tegenwerking van Eva’s platenmaatschappij, aan bod. Eva’s zus Annette gaat dieper in op Eva’s beeldende kunst. Ze verklaart onder meer de betekenis van de ‘bubbels’ die Eva aan haar schilderijen toevoegde. Pianist Lenny Williams legt aan de hand van Eva’s interpretatie van ‘Autumn Leaves’ uit waarom Eva Cassidy zich volgens hem als zangeres in de hoogste divisie bevond. Zijn eigen pianosolo beschrijft hij als ‘het krassen met mijn nagels over de Mona Lisa.’  

Onbekend materiaal
De filmmakers legden de hand op veel onbekend video- en audiomateriaal, zoals Eva’s optreden in Mick Fleetwoods muziekclub en het laatste lied dat Eva in openbaar zong op het podium van The Bayou in Georgetown: ‘What A Wonderful World.’ Het Uur van de Wolf zendt een ingekorte versie uit van de documentaire dus de kans is aanwezig dat enkele hier besproken fragmenten ontbreken. 

  
Producer, bassist en vriend Chris Biondo. Eva’s schilderij ‘The Essence Of Eva’ (jaren 90). Eva in de studio.

Mick Fleedwood en Blue Note
Wie Eva Cassidy hoort zingen, zal zich ongetwijfeld afvragen waarom ze tijdens haar leven zo weinig succes had. Toch waren er ook in de jaren negentig al mensen die haar kwaliteiten herkenden. Mick Fleetwood, die destijds een muziekclub had in Alexandria waar Eva enkele keren optrad, bood zijn hulp aan bij het vinden van een platenmaatschappij. De Fleetwood Mac-drummer hoefde nauwelijks moeite te doen om Blue Note-president Bruce Lundvall te overtuigen van Eva’s muzikale vaardigheden.

Lundvall wapperde met een aantrekkelijk contract, Eva hoefde slechts te tekenen en kon daarna doorlopen naar de studio om een jazzalbum te maken. ‘Mag het alleen maar jazz zijn?’ vroeg Eva. ‘Tsja, we zijn nu eenmaal een jazzlabel,’ antwoordde Lundvall. Eva weigerde met de woorden: ‘Ik wil me niet beperken tot jazz, ik zing ook gospel, blues, folk, en country.’ Ze hield niet van hokjes, zodat de machtige platenbaas onverrichter zake terugkeerde naar New York.

Dat Eva niet zwichtte, zelfs niet voor een lucratief contract met Blue Note, beschouwt Mick Fleetwood als een teken van haar eigenzinnigheid: ‘Ze was briljant, haar oprechte interpretaties waren ronduit magisch. Ze was bang dat de platenmaatschappij haar wilde kneden en dat ze daardoor haar eigenheid zou verliezen.’


Eva’s ouders Hugh en Barbara Cassidy (© Johan Bakker). Fragment uit de documentaire en film-affiche.

Nieuw album
Dertig jaar later verschijnt Eva Cassidy’s jazzalbum alsnog. Na het succes van ‘I Can Only Be Me’ waarbij het London Symphony Orchestra nieuwe arrangementen speelde onder Eva’s stem, krijgt een jazz-bigband de kans iets dergelijks te proberen. De in Australië geboren Britse componist en musicoloog Christopher Willis schreef arrangementen die door een bigband zijn opgenomen in de Angel Studio’s in Londen. Behalve pianist Max Cooper III worden de andere muzikanten in het persbericht overigens niet vermeld.

Cassidy’s stem is geknipt uit opnames die ze tussen 1987 en 1996 maakte op de podia van the King of France Tavern, Annabolis, Blues Alley, Georgetown en in de Golden Triangle studio. De komende tijd verschijnen mondjesmaat stukken als ‘Blue Skies’, ‘At Last’, ‘Honeysuckle Rose’, ‘You’ve Changed’, ‘Cheek To Cheek’, ‘Still Not Ready’ en ‘Ain’t No Sunshine’. Het eerste nummer van het album ‘Jazzed’ dat is vrijgegeven is het door Duke Ellington (muziek) en Bubber Miley (tekst) geschreven ‘It Don’t Mean A Thing, If It Ain’t Got That Swing’. Dat Eva Cassidy wel degelijk swing had, is te beschouwen als een open deur. 


De essentie van Eva 
Maandag 7 september 2026 om 22.45 uur op NPO 2 (Het Uur van de Wolf)
Regisseur: Alex Fegan & Malcolm Willis
Producent: Alex Fegan, Malcolm Willis, Brendan Byrne

Jazzed
Eva Cassidy – Blix Street Records (verschijnt november 2026)




Nieuw album Jazzed, 2026.



Autumn Leaves, Blues Alley, 3 januari 1996.


© Jazzenzo 2010