András Dés Quartet – Decisions We Make CD-RECENSIE Dés werd geboren in Boedapest en woont al jaren in Wenen. Hij beschouwt zichzelf primair als jazzmusicus, maar zijn nieuwsgierigheid reikt verder: hij werkte samen met folkmusici, componeerde voor theater en film, en deed meer dan honderd opnames, vijf daarvan als bandleider. Die breedte is op dit album overal voelbaar.
András Dés Quartet – Decisions We Make
bezetting: Martin Eberle, trompet; Kenji Herbert, gitaar; Philipp Nykrin, piano; András Dés, slagwerk
opgenomen: 2-3 september 2025, Tom-Tom Studio, Boedapest
uitgebracht: 2026
label: Budapest Music Center Records
aantal stukken: 12
tijdsduur: 48’51”
website: andrasdes.com - bmcrecords.hu
door: Jeroen Jansen
Stel je voor: acht zorgvuldig getoonzette composities, verweven met vier vrije improvisaties, die samen een aaneengesloten stroom van 48 minuten vormen. Dat is, in de woorden van Dés zelf, de architectonische ambitie van ‘Decisions We Make’, het tweede kwartetalbum van de Hongaars-Weense slagwerker en componist András Dés. Muziek die rijker is dan het genre doorgaans toestaat, doordrenkt van meezingbare melodieën, beweeglijke grooves en een kleurenpalet dat breed en uitbundig is. Kamermuziek en jazz, en geen van beide volledig.
De bezetting is ongewoon: geen bas. Trompettist Martin Eberle, gitarist Kenji Herbert en pianist Philipp Nykrin vullen de ruimte die dat oplevert met een opmerkzaamheid die aan de beste kamermuziek doet denken. Nykrin heeft de vrijheid om het harmonische veld voortdurend te verschuiven, de grond weg te trekken en opnieuw te leggen. Dat doet hij. Voortdurend.
Bovenaards timbre
Openingsstuk ‘Büntelem’ zet direct de toon. Nykrin declameert een bedrieglijk eenvoudige melodie boven glibberige harmonieën, Dés betreedt het podium met een satelliettrommel, een instrument met een bovenaards timbre dat aan een cowbell doet denken. Even later heeft hij dat ingeruild voor wat hij zelf zijn speelgoed noemt, gespeeld met borstels, het geluid ongemakkelijk dichtbij iets organisch. Herbert voegt sluipende tremologitaar toe. Binnen twee minuten is duidelijk dat dit geen gewoon jazzkwartet is.
‘People in Places’ toont Dés’ vermogen tot muzikaal wereldbouwen. Een gamelanachtige pianofiguur in groepen van acht en zeven achtste noten legt een sinistere, bijna paranoïde bodem, terwijl Eberle elegante melodielijnen ontvouwt.
Halverwege wordt de muziek groter en opener, totdat Herbert er distortion overheen gooit en de stemming breekt. Dés laat zelden één ding tegelijk gebeuren. ‘Brigittenauer Ballad’ is een langzame wals, een besneeuwde nacht in een kleine stad, met Herbert in de hoofdrol: zijn toon warm en rond, zijn lijnen ongehaast en precies. Een uitgesponnen pianosolo van Nykrin brengt het naar een climax.
Volwaardige statements
De vrije improvisaties zijn geen verbindingsstukken maar volwaardige statements. ‘Homo Ludens III’ is het indrukwekkendste moment van het album: pianonoten in het hoge register transformeren onmerkbaar in een wandelende baslijn. Canonische lijnen van trompet en gitaar geven het gevoel van een geïmproviseerde fuga.
‘Banán Klub’ is een dartele 5/8, precies het soort groove waar Brubeck van zou hebben gehouden. ‘Obsession Unlimited’ lost op in mid-tempo funk en hoekig pointillisme. ‘Unspoken’ is een sierlijke wals waarvan de slangenachtige melodie desintegreert in versplinterd contrapunt. ‘Dad Jokes’ is allesbehalve grappig: een nerveus ostinato, trompet en piano in een scherpe, gespannen dialoog. Het album eindigt met ‘After the 20th’, Eberle wisselend tussen klagende hoge tonen en stotterend, toonloos geluid.
‘Decisions We Make’ is muzikale architectuur van de hoogste plank.
© Jazzenzo 2010