CD-RECENSIE
Mehmet Ali Sanlikol – The Electric Oud Man Speaks and you listen…
bezetting: Mehmet Ali Sanlikol elektrische oud, vocoder, Renaissance 17; Mark Tipton trompet, bugel; Edmar Colon tenorsaxofoon; James Heazlewood-Dale basgitaar; George Lernis drums
opgenomen: juli 2024 en juni 2025, Futura Productions, Roslindale MA
uitgebracht: 27 februari 2026
label: DÜNYA Records
aantal stukken: 5
tijdsduur: 32'41
website: sanlikol.com
door: Jeroen Jansen
De oud is een van de oudste en meest verspreide snaarinstrumenten ter wereld, maar in een jazzbezetting stuit hij op een hardnekkig praktisch probleem: feedbackgevoeligheid. Mehmet Ali Sanlikol, in Istanbul geboren en in Cyprus en Turkije opgegroeid, lost dat al jaren later op met een door zijn vriend Mac Ritchey op maat gebouwde elektrische oud, voorzien van magnetische en piëzo-pickups en stalen snaren. Het instrument is uniek, en Sanlikol steekt dat niet onder stoelen of banken. De albumtitel is een statement, de liner notes zijn een manifest.
Bruggenbouwer
Sanlikol is geen onbekende. Als jazzpianist, componist, ethnomusicoloog en docent aan het New England Conservatory in Boston bouwde hij een indrukwekkende reputatie op als bruggenbouwer tussen de Turkse makamtraditie en de Amerikaanse jazz. Grammy-nominaties, een Carnegie Hall-debuut, samenwerking met Dave Liebman, Anat Cohen en Esperanza Spalding: het curriculum vitae spreekt boekdelen. Op dit album zet hij echter zijn piano opzij en presenteert hij zich uitsluitend als bespeler van zijn elektrische oud.
Kruisbestuivingen
Het resultaat is een compact album van vijf nummers, en de Turkse invloeden zijn onmiskenbaar aanwezig: 'Pickin' A Shuffle Alla Turca' combineert het segah-makam met een shufflegroove waarbij Sanlikol fingerpickingstijl speelt, 'Another Dream In Nihavend' ademt de sfeer van het klassieke ECM-geluid terwijl het nihavend-makam de melodische grondstof levert. 'Talk About a Turkish Blues', het oudste nummer op de plaat, geschreven in 2015 en jarenlang wachtend op het juiste instrument, verankert de ussak-makam in een trage 6/8 blues. Die kruisbestuivingen zijn overtuigend, en juist op de momenten dat het makam-idioom doorklinkt in de improvisaties van Tipton en Colon krijgt de muziek iets dat uitstijgt boven het gebruikelijke.
Blues-gebaseerd jazzalbum
Toch wringt er iets. Sanlikol claimt een baanbrekend instrument en dat klopt, maar de muziek zelf is een stuk minder avontuurlijk dan de begeleidende teksten suggereren. 'The Electric Oud Man Speaks' is in de eerste plaats een blues-gebaseerd jazzalbum, degelijk en aangenaam, met een bezetting die soepel samenwerkt en ruimte biedt aan degelijke soli. Tipton is betrouwbaar, Colon solide, de ritmesectie vanzelfsprekend. Maar het geheel blijft dicht bij bekende paden. 'A Poignant Truth', het meest spaarzame nummer, met alleen oud en een subtiel vleugje vocoder, geeft een glimp van wat het album ook had kunnen zijn: rauwer, kwetsbaarder, minder ingekaderd. Het funky 'No Big Deal', met het irak-makam over een stevige groove, is aanstekelijk maar verrast niet.
Instrumentalist
Wat dit album uiteindelijk het meest doet, is licht schijnen op Sanlikol als instrumentalist. En dat is waardevol. De elektrische oud klinkt genuanceerd, heeft iets van een gitaar en toch ook van iets totaal anders, en Sanlikol bespeelt hem met vanzelfsprekendheid. Als introductie van een nieuw instrument en een nieuwe muzikale identiteit is 'The Electric Oud Man Speaks' geslaagd. Als statement dat de jazzwereld op zijn grondvesten doet schudden, is het dat niet. Maar misschien was dat ook nooit de bedoeling. De man heeft gesproken.