Gewaagd, maar geslaagd 3Dubbel Dutch CONCERTRECENSIE 3Dubbel Dutch met Drummers Double Bill, CRAM en Talking Cows. 't Schuttershof, Middelburg, 21 januari 2009
beeld: Eddy Westveer
door: Mischa Beckers
Drummers Double Bill, CRAM en Talking Cows herbergen diverse coryfeeën uit de Nederlandse jazz en improvisatie scene. In het programma 3Dubbel Dutch treden deze drie groepen afzonderlijk op maar ook in wisselende samenstellingen en uiteindelijk gezamenlijk, als een ware bigband.
3Dubbel Dutch herbergt twaalf muzikanten waaronder gitariste Corrie van Binsbergen, saxofonist Frans Vermeerssen en de blazers Rutger van Otterloo, George Pancras en Joost Buis.
Rob Verdurmen, drummer van Drummers Double Bill, nam het initiatief voor 3Dubbel Dutch. Uit frustratie over de eeuwige strijd om een orkest aan podia of schouwburgen te verkopen - "jazz wordt bijna niet meer geprogrammeerd" - zocht hij naar een andere vorm. Het werd een samensmelting van drie bands die niet alleen musiceerden maar ook het verhaal vertelden waarom ze speelden wat ze speelden. Dat vroeg om een presentator die meer toevoegde dan hetgeen de bandleden zelf ook wel konden vertellen.
Voor 3Dubbel Dutch trok men daarom Vera Vingerhoeds aan die de link legt tussen muzikanten en publiek. In eerste instantie gebeurt dat met korte semi-interviews. Na afloop van het door Arend Niks geschreven 'Dust Factory', uitgevoerd door de drummers Rob Verdurmen, Yonga Sun en Niks zelf, vroeg Vingerhoeds bijvoorbeeld naar de oorsprong van deze compositie en hoe die via alleen drums tot uitdrukking kwam. Trombonist Joost Buis wandelde al improviserend door de zaal naar het podium en legde achteraf uit welke invloed de omgeving, de af te leggen afstand, obstakels en dergelijke hadden op zijn improvisaties.
Hoewel Vingerhoeds boeiende informatie wist te ontfutselen aan de muzikanten greep het publiek na verloop van tijd de vragenrondes aan om te gaan bestellen of bij te kletsen. In de schouwburg, die dit gezelschap ook aandoet, zal de aandacht van het publiek meer gefoccussed zijn. Een uitdaging dus om het publiek 'in de kroeg' bij de les te houden maar daarvoor heeft het gezelschap genoeg troeven achter de hand. Bijvoorbeeld met Niks' compositie voor drie contrabassen. Arjen Gorter, Dion Nijland en Mick Paauwe namen voor het podium plaats en reageerden in het improvisatiedeel inventief op elkaar en oogsten bewondering.
Naast uitvoeringen in deze speciale samenstellingen werd ook door Drummers Double Bill, CRAM en Talking Cows afzonderlijk in heel korte sets gemotiveerd gemusiceerd. Drummers Double Bill speelde hun improvisatiemuziek, strak en met verrassende wendingen, met veel dynamiek in ‘S.O.S.’ of filmisch in ‘Broodbeleg’ met de stem van Jan Wolkers.
De contrabassisten Dion Nijland, Arjen Gorter en Mick Paauwe. Vera Vingerhoeds interviewt Dion Nijland. Rutger van Otterloo en George Pancras.
CRAM, de band rond gitariste Corrie van Binsbergen, bracht hun prettig gestoorde rockjazz. Zette de groovende lijntjes in ‘Een Stukje Structuur’ vetter aan dan op de albumversie maar klonk weer passend beheerst in ‘Next day’ en ‘Breakfast’. Talking Cows kleurde wat traditionelere jazz, jaren vijftig en zestig stijl, met een gebalanceerde en moderne sound.
Niet alleen muzikanten kwamen overigens aan het woord. Het publiek mocht ook speelopdrachten geven. Twaalf musici namen plaats en Vingerhoeds legde de regels uit: elk onderwerp toegestaan, deelnemende muzikanten vrij te kiezen. Enige beperking: geen verzoeknummers. Dus riep het publiek de opdrachten richting podium en ging het van "jachtige sneeuw die langzaam overgaat in dwarrelende vlokken" voor Frans Vermeerssen op saxofoon via “carnaval in Zeeland” naar "iets Zappa-achtigs maar dan zonder Corrie want die kan het te goed". Natuurlijk lukte de ene improvisatie wat beter dan de andere, maar wat een flexibiliteit en souplesse. Binnen een mum van tijd werden de opdrachten met verve en schijnbaar zonder moeite, uitgevoerd. Een enkele aanwijzing - "we doen het in D7!" - volstond als leidraad. Erg stemmig was de uitvoering van "zoals Bill Frisell, getokkeld, country-stijl, met het hele orkest er zachtjes onder".
Als klap op de vuurpijl speelde het twaalfkoppige gezelschap, als een soort bigband maar dan in ongebruikelijke samenstelling, enkele speciaal door met name Joost Buis gecomponeerde stukken zoals ‘Boxes’. Daarin gingen inderdaad heel wat muziekdoosjes met bijpassende verrassingen open. Gewaagd, maar geslaagd.
© Jazzenzo 2010