Nitin Sawhney in actie in muziekpodium Paradox. Jeroen van Vliet dirigeert en leidt het orkest van Factorium. Videobeelden vanuit Paradox worden in de voormalige uitgeverij geprojecteerd.

Deze Britse musicus van Indiase afkomst maakte met het project ‘London-Tilburg Undersounds’ een einde aan zeven optredens tijdens het festival Traces, waarvoor hij van 16 tot en met 25 januari te gast was in Tilburg. Sawhney heeft een onvergetelijke indruk nagelaten, niet alleen bij de ruim tweeduizend mensen die het festival bezochten, zeker ook bij Tilburgse beroeps- en amateurmusici die met hem samenwerkten.

De slotmanifestatie ‘Undersounds’ zinderde van spanning, omdat door de in Tilburg ontwikkelde software Netmuzz het mogelijk was dat voornoemd trio en het Factorium-orkest op twee verschillende locaties tegelijk met elkaar konden spelen. Via grote videoschermen kon het publiek in Paradox de verrichtingen in de fabriekshal van de voormalige uitgeverij zien en horen en konden de bezoekers in het zogeheten Zwijssencomplex kennisnemen hoe Nitin Sawhney, tablaspeler Aref Durvesh en contrabassist Eric van der Westen hierop in Paradox muzikaal reageerden. Het resultaat was uitermate interessant, omdat niet alleen technische problemen zoals vertraging in beeld en geluid, maar ook muzikale obstakels voor de circa veertig amateurmusici en –dansers moesten worden overwonnen.

Jeroen van Vliet
Pianist/componist Jeroen van Vliet tekende voor deze laatste opdracht. Hij had een compositie geschreven die niet te moeilijk was, maar toch een behoorlijke wissel trok op de inventiviteit en techniek van de blazers, strijkers, ritmesectie en dertien danseressen. Het geheim voor het publiek zat hem in het feit dat wanneer het zich in het uitgeverijgebouw bevond, zich kon laten overmeesteren door de ‘grote’ klank van het orkest, terwijl het in het een kilometer verderop gelegen Paradox als het ware tegen de achterkant van de muziek aankeek. Hier kreeg het intimiteit en gedegen vakmanschap opgediend. Het eindresultaat was een zeer toegankelijke compositie, neergezet door voornamelijk jongeren, maar met diepzinnige knipogen naar serieuze muziek ondersteund.

Het festival Traces had voor de tweede keer gekozen voor een artist-in-residence. Toen het evenement in 2002 het levenslicht zag, werden de eerste edities gekoppeld aan een thema, zoals saxofonisten, slagwerk of stem. In 2005 was fadista Cristina Branco voor het eerst artist-in-residence, in 2006, 2007 en 2008 was er geen Traces, dit jaar dus Nitin Sawhney.

Sawhney heeft in Tilburg laten horen dat hij een van de inventiefste hedendaagse musici is. Zijn openingsoptreden op 16 januari in popcentrum 013 met het Metropole Orkest was bepaald indrukwekkend. Hij en zijn Indiase musici legden een overrompelende band tussen oosterse en westerse muziek, waarbij het Metropole Orkest er een zijden laken van precieuze invullingen en accenten overheen drapeerde. De begeleiding van Sawhney en het Metropole Orkest enkele dagen later - ook weer in 013 - van de stomme Indiase film ‘A Throw of Dice’ uit 1929 van regisseur Franz Osten, plaatste deze rolprent in het heden. Ostens visie op film mag revolutionair worden genoemd, Sawhney’s muzikale toevoegingen, waarbij wederom een intrigerende mix ontstond van allerlei culturen, mag evenzeer als baanbrekend worden gezien.

Drum’nBass Night
Met een ‘Drum’nBass Night’ – een niet meteen verwachte specialiteit van alleskunner Sawhney – samenwerkingsverbanden met Fontys Conservatorium, Tilburgse jazz- en improvisatiemusici en het project ‘London-Tilburg Undersounds’ kreeg Traces 2009 een uitvoering die nog lang zal heugen. Over twee jaar volgt een nieuwe editie. Namen als van Hennie Vrienten en Jef Beck als artist-in-residence circuleren nu al, maar de organisatie is het aan haar eer verplicht te gaan grasduinen in de periferie van Nitin Sawhney.

• Traces 2009 - Nitin Sawhney