ACHTERGROND / RECENSIES
door: Cyriel Pluimakers
Het album van Bojan Z: As Is.
Waar de muziekindustrie inmiddels zoveel mogelijk op safe lijkt te mikken en er zelden meer originele initiatieven van de grond komen, wordt in Frankrijk het vuurtje flink opgestookt met een unieke serie waarin de jazzpiano centraal staat: maar liefst veertien albums zagen de afgelopen twee jaar het licht onder het motto: ‘Paradis Improvisé’. De opnames zijn allemaal gemaakt aan de Steinway vleugel in een appartement aan de Rue Paradis in Marseille. Het initiatief is afkomstig van Julien Bassères en het betreft met name solo-opnames.
Paradis Improvisé
Ooit nam de Nederlander Willem van Barneveld een gelijksoortig initiatief met zijn schitterende Jazz At PineHill serie, waarbij het crème de la crème van de Nederlandse jazzscene acte de présence gaf. Ook in de ‘Paradis Improvisé’ serie is de in Frankrijk woonachtige jazztop vertegenwoordigd met een reeks namen die er niet om liegt: Grégory Privat, Eric Legnini, Leonardo Montana, Laurent Coulondre, Simon Chivallon, Carl-Henri-Morisset, Thierry Maillard, Pierre de Bethman, Jean-Pierre Como, Baptiste Trotignon, Alain-Jean Marie, Yonathan Avishaï, Bojan Z en Yessaï Karapetian.
De albums van Yonathan Avishaï, Thierry Maillard en Alain Jean-Marie.
Tien jaar
De opnames zijn gemaakt gedurende een bestek van maar liefst tien jaar met een telkens wisselend publiek dat de verrichtingen van de toetsenvirtuozen ademloos kon volgen. Solorecitals laten vaak een andere kant van een musicus zien: de artiest is vrij als een vogel, er kunnen dingen worden uitgeprobeerd, sommige passages rijken dieper dan diep en de relaxte omgeving doet de rest. Verrassend zijn met name de albums van Bojan Z, Yonathan Avishaï, Thierry Maillard, Alain Jean-Marie en Eric Leginini. De laatste laat zich op een viertal tracks begeleiden door contrabassist Sylvain Romano.
Intimiteit
De uit Servië afkomstige Bojan Zulfikarpašic heeft de afgelopen decennia internationaal een aanzienlijke reputatie opgebouwd. Vaak combineert hij bij zijn optredens de akoestische piano met de elektrische Fender Rhodes. Het is bijzonder om hem nu te horen zonder versterking en het aspect van de intimiteit te horen uitgelicht. Met zijn buitengewoon stevige toucher zorgt hij voor ruim drie kwartier onsentimentele muziek, waarin hij een exposé geeft van zijn opvallend hoekige stijl van improviseren. Verfijning vinden we bij de uit Israël afkomstige Yonathan Avishai, die in zijn improvisatie stiltes als gaten laat vallen: muziek die een zeker Zen-gevoel geeft zonder in new age of neo classical fratsen te vervallen. Hij is een uitgesproken lyricus die zijn spel doordrenkt met tederheid. 
De albums van Eric Legnini, Simon Chivallon en Grégory Privat.
Poëzie
Pianist Thierry Maillard vertegenwoordigt de traditie van het Franse chanson. In een zestiental miniatuurtjes neemt hij de luisteraar mee door een nostalgisch landschap vol lieflijkheid. Uiteraard ontbreken klassiekers als ‘Ne me quitte pas’, ‘Someday My Prince Will come’ en ‘Les Feuilles Mortes’ niet. Afsluiter vormt de ontroerende titeltrack ‘Asgard’ waarin we Maillard, die ook als componist een grote reputatie heeft, een subliem stukje muzikale poëzie horen neerzetten dat nog minutenlang in het gehoor blijft hangen.
Warmbloedig
De uit Guadeloupe afkomstige Alain Jean-Marie behoort al tientallen jaren tot de Franse top. Hij speelde onder meer met Chet Baker, Sonny Stitt, Art Farmer, Johnny Griffin, Lee Konitz en Abbey Lincoln. In 1979 ontving hij de Prix Django Reinhardt en in 2000 de Django d’Or. Zijn spel is buitengewoon ritmisch en energiek. Soft focus tref je bij hem niet aan, want hij duikt in zijn improvisaties meteen doortastend in de essentie. ‘Creole Promenade’ heet zijn album en in bijna vijftig minuten verzorgt hij een uitermate boeiend recital dat aanvoelt als een warmbloedige ode aan zijn tropische geboorteland.
Geweldenaar
De uit België afkomstige en tegenwoordig in Parijs wonende Eric Legnini is ook al zo’n geweldenaar. Met zijn kenmerkende no-nonsense stijl geeft hij een eigen visie op standards als ‘My One and Only Love’, ‘Dolphin’ Dance’ en ‘Woody’n You’, Van het bekende ‘The Day You Came Along’ volgen zelfs twee versies: aan het begin van het album een soloversie en aan het slot fraai begeleid door contrabassist Sylvain Romano die ook nog bij drie andere tracks van de partij is. Van alle in deze serie opgenomen pianisten sluit Legnini nog het meest aan bij de Amerikaanse jazztraditie.
Status quo
‘Paradis Improvisé’ is echt een indrukwekkend statement van de status quo van de jazzpiano in Frankrijk. Jammer is het wel dat liner notes en gegevens over de musici ontbreken. Gelukkig bevat de website www.paradis-improvise.com extra info en handige links. De cd’s worden uitgegeven in de vorm van twee afzonderlijke boxen met telkens zeven items en zijn uiteraard ook los verkrijgbaar en te beluisteren via de bekende digitale platforms.
Serie ‘Paradis Improvisé’
Yonathan Avishaï, Retrouvailles
Pierre de Betmann, Chaud-Froid
Simon Chivallon, Esquisses
Jean-Pierre Como, Com á Paradis
Laurent Coulondre, A Trip in Marseille
Eric Legnini, The Day You Came Along
Alain Jean-Marie, Creole Promenade
Yessaï Karapetian, Ker u Sus
Thierry Maillard, Asgard
Leonardo Montana, A Flor da Pele
Carl-Henri Morisset, Individual Dispersion
Grégory Privat, Nuit & Jour
Baptiste Trotignon, Body and Soul
Bojan Z, As Is
De vijf besproken pianisten uit dit artikel zijn te beluisteren via Spotify, inloggen noodzakelijk.
Bojan Z - As Is
Yonathan Avishaï - Retrouvailles
Thierry Maillard - Asgard
Alain Jean-Marie - Creole Promenade
Eric Legnini - The Day You Came Along