Zingend
De middag start met een optreden van het trio van de Franse contrabaslegende Henri Texier. Samen met zijn zoon Sébastien op altsaxofoon en klarinet brengt hij met drummer Gautier Garrigue een programma waarin de muziek van zijn laatste album ‘Heteroklite Lockdown’ centraal staat. Bekende standards als ‘Round Midnight’, ‘What Is This Thing Called Love’ en ‘Besame Mucho’ passeren de revue. Muziek die door het ensemble degelijk uitgevoerd wordt met de prachtig zingende toon van de altsaxofonist als hoofdelement. 

  
Henri Texier met zoon Sébastien op altsaxofoon. Anna Webber met het Noorse Trondheim Jazz Orchestra.

Avontuurlijk
Een heel ander geluid brengt het Noorse Trondheim Jazz Orchestra, dat dit keer onder directie staat van de Canadese Anna Webber. Zij sluit met haar avontuurlijke aanpak aan bij vernieuwingen van pioniers als Alexander von Schlippenbach en John Zorn. Haar muziek balanceert op het randje van de atonaliteit en ze schuwt de gecontroleerde chaos niet. Ook als tenorsaxofonist neemt ze met haar rauwe geluid geen blad voor de mond. Een andere hoofdrol is toebedeeld aan altsaxofonist Mette Rasmussen, een Deense die haar instrument laat spreken alsof de free jazz van de jaren zestig en zeventig herleeft. Het is bijzonder om te signaleren dat de revolutionaire verworvenheden van de generatie van toen door het talent van nu worden opgepikt.

  
Yuri Honing Peace Orchestra met de Letse gitariste Ella Zirina en harpist Remy van Kesteren.

Wolvin
Met name de programmering in de Herz laat het echte jazzverhaal horen. Elders zijn er hippe acts als Mamal Hands, Alfa Mist, Doomcannon, Deadeye en Sungazer te horen. Kurt Rosenwinkel blijkt geveld door corona en de deuren bij het concert van Oded Tzur in Cloud Nine worden gesloten vanwege een overvolle zaal.  

Hoog gespannen zijn de verwachtingen rond het Yuri Honing Peace Orchestra. De bekende tenorsaxofonist lanceert vandaag zijn nieuwe kwintet, met harpist Remy van Kesteren, de Letse Ella Zirina op gitaar, oudgediende Tony Overwater op contrabas en de energieke Yoràn Vroom achter het drumstel. De muziek is geënt op het klassieke verhaal van John Coltrane en Pharoah Sanders. Harp en gitaar leggen een klanktapijt achter het spirituele geluid van de tenorsaxofoon van de leider. Van Kesteren neemt na het openingsnummer het voortouw met een verbijsterende solo waarin hij zijn imposante instrument bijna fysiek te lijf gaat. Een onverwacht gebroken snaar mag de pret niet drukken. De jonge Zirina blijkt een wolvin in schaapskleren die met haar gemene sounds het mannelijk gezelschap vervolgens fors van repliek dient. Het Peace Orchestra maakt buitengewoon extatische muziek en de impact is letterlijk en figuurlijk overdonderend: een ensemble met internationale potentie en een weergaloze festival act.

  
Tineke Postma Quartet met Jesse van Ruller, Omer Govreen en Tristan Renfrow.

Ingetogen
Friezin Tineke Postma is ook zo’n jazzvrouw die in binnen- en buitenland van zich laat spreken. Ze presenteert de muziek van haar nieuwe album ‘Aria’ dat in mei zal verschijnen: met smaak gecomponeerde muziek waarin ze samen met gitarist Jesse van Ruller de frontline vormt. Het concert dat erg ingetogen is, vormt een groot contrast met het voorgaande en een deel van het publiek haakt al snel af. Het is jammer van het mooie zorgvuldig uitgevoerde repertoire, maar de plaatsing van dit concert is echt onhandig na de overdonderende presentatie van Honing en zijn band. Goed programmeren, met gevoel voor ruimte en situatie, verdient een meesterhand en die is afwezig bij Transition. 

  
Melissa Aldana met gitarist Lage Lund en drummer Kush Abadey.

Luistervaring
De in Chili opgegroeide Melissa Aldana heeft de afgelopen jaren flink aan de weg getimmerd. Ze viel meer dan eens in de prijzen en zes albums zagen inmiddels het licht. Het vorig jaar uitgekomen ’12 Stars’ verscheen op het gerenommeerde Blue Note-label. Samen met Lage Lund vormt ze een onweerstaanbare combinatie: haar tenorsaxofoon sluit naadloos aan bij zijn gitaar. Nummers van haar laatste productie en een aantal nieuwe composities komen voor het voetlicht. Haar intelligente spel heeft een prettig soort onvoorspelbaarheid, waarbij je nooit precies weet waar de improvisatie exact heen gaat. Haar muziek is misschien iets meer geschikt voor het hoofd dan voor het hart: om haar solo’s te kunnen doorgronden dien je te beschikken over de nodige luisterervaring. Als je die moeite neemt, kom je in aanraking met een muzikant die echt iets te vertellen heeft en wars is van uiterlijk vertoon. 

Elders in het gebouw dreunen acts waarvan het jazzgehalte omstreden is tot diep in de nacht door, als Nubya Garcia, Gayance en Jameszoo.

  
Ella Zirina. Anna Webber & Trondheim Jazz Orchestra. Yuri Honing Piece Orchestra.

Onafhankelijk
Hoe zal het nu verder gaan met het Utrechtse Transition? De directie zal blij zijn dat het festival voor de zoveelste keer uitverkocht is. Maar ten aanzien van de manier waarop het programma tot stand komt, mogen echt de nodige vragen gesteld worden. Het zou goed zijn als TivoliVredenburg meer zou werken met onafhankelijke gastprogrammeurs die geen onderdeel uitmaken van een impresariaat. Het gaat tenslotte om een instelling die forse subsidies ontvangt van de lokale en landelijke overheid. Ook op andere terreinen hebben meer en minder recente ervaringen geleerd dat je leveranciers beter op afstand kunt houden en ze niet de dienst moet laten uitmaken. Professionele afstand zou passender zijn en wellicht een spannender en vernieuwender programma kunnen opleveren.

Gezien: Henri Texier Trio, Anna Webber & Trondheim Jazz Orchestra, Yuri Honing Peace Orchestra, Tineke Postma, Melissa Aldana.

• transitionfestival.nl