Artikel geprint vanaf Jazzenzo.nl

Alfred Schnittke - Symphony No.9

CD-RECENSIE

Alfred Schnittke - Symphony No.9
bezetting: Dresdner Philharmonie o.l.v. Dennis Russel Davies, Elena Vassilieva; mezzo-sopraan, Hilliard Ensemble
opgenomen: januari 2008
release: 2009
label: ECM / Challenge
tracks: 1 Alfred Schnittke; Symphony no.9 2 Alexander Raskatov; Nunc dimittis
tijd: 53.06
website: www.alfredschnittke.com - www.ecmrecords.nl
door: Mischa Andriessen


De Russische componist Alfred Schnittke werd maar liefst vier keer getroffen door een infarct. Met verbeten kracht bleef hij ondanks meer en meer handicaps doorwerken. Sinds zijn eerste infarct uit 1985 schreef hij bijvoorbeeld nog een indrukwekkend werk als zijn vierde strijkkwartet en zijn eerste opera ‘Life with an idiot.’

Vlak voor zijn dood in 1998 voltooide Schnittke, fysiek zeer zwaar beperkt, ook nog zijn negende symfonie. Dat werk gaat nu pas in première omdat het vervaardigen van een leesbare partituur jaren in beslag heeft genomen. De Russische componist Alexander Raskatov heeft de in piepkleine, kriebelige letters neergeschreven compositie ontcijferd en toegankelijk gemaakt.

Schnittke heeft heel uiteenlopende werken gecomponeerd. Van verstild tot uitbundig, van sober en devoot tot schreeuwerig en provocatief. Hij schreef boetepsalmen in de traditie van Rachmaninov’s koormuziek, maar maakte ook een treiterige bewerking van ‘Stille nacht.’ Zijn negende symfonie hoort bij het meer toegankelijke werk. Het begint tamelijk klassiek, maar al in het eerste deel klinkt af en toe het soort niemand ontziende dissonant waar Schnittke patent op had. Het zijn voorbodes; geleidelijk aan nemen de dissonanten toe en werkt het stuk naar een onrustbarende climax.  Het derde deel begint bijvoorbeeld met een vrolijk huppelende melodie die meteen wordt gecounterd door een zware baslijn die al snel leidt tot een botsing van melodieën met schelle fluiten en trompetten als schrijnende onruststokers. 

Alexander Raskatov, componist van onder meer het intrigerende ‘Xenia’ brengt met ‘Nunc Dimittis’ een passend eerbetoon aan Schnittke. Het is een waardig koorwerk waarin heel subtiel wringende harmonieën zijn verwerkt. Een compositie geheel in lijn met Schnittkes oeuvre zonder dat Raskatov daarbij zijn eigen stem verstomd.


© Jazzenzo 2010