CONCERTRECENSIE. Ravi Coltrane Quartet, ’t Schuttershof Middelburg, 24 maart 2010
beeld: Eddy Westveer
door: Mischa Beckers
Vorig jaar kwam ‘Blending Times’ uit, het vijfde album op eigen naam van de Amerikaanse saxofonist Ravi Coltrane. Hij nam het album op met zijn vaste kwartet waarmee hij al sinds 2003 toert. Het is de kroon op zijn muzikale ontwikkeling tot nu toe en heeft een hoge emotionele lading vanwege recente persoonlijke ervaringen.
Ravi Coltrane Quartet in Middelburg, met Drew Gress op contrabas.
Pas sinds enkele jaren onderzoekt Coltrane doelbewust zijn muzikale erfenis. Recentelijk trad hij toe tot Saxophone Summit, waarin hij daadwerkelijk composities van vader John speelt. Zijn moeder Alice – eveneens een indrukwekkende musicus – overleed in 2007 en vlak voor haar dood werkte hij intensief met haar samen. Deze dag speelde Ravi Coltrane met zijn kwartet, op uitnodiging van Muziekpodium Zeeland, in ‘t Schuttershof in Middelburg.
Het leek een concert van regels te worden: niet flitsen, niet de camera afdrukken in de rustige passages, absoluut niet filmen. En tijdens het openingsnummer ‘Satellite’ van Coltrane sr. kregen de geluidstechnici nóg heel wat instructies mee. In deze lange uitvoering - alle vier de musici kregen de gelegenheid flink uit te pakken met solo’s - manifesteerde zich meteen een aantal kenmerken van het kwartet.
Het samenspel tussen Coltrane en pianist Luis Perdomo bijvoorbeeld. In de begeleiding hield de imposante Perdomo het vaak opvallend klein. Met lichte aanslag nam hij door Coltrane ingezette thema’s en lijntjes over en dikte die aan in unisono-spel of bouwde ze creatief verder uit. Op momenten ontsnapte hem een wervelwind aan noten en dan was er ineens heel even een humoristische kwinkslag of citaat.
Na ‘Satellite’ met drummer E.J. Strickland als een stuwende motor, schakelde het kwartet naar een lyrische uitvoering van de standard ‘Midsummer’. In dit soort ingetogen stukken bleek hoezeer dit kwartet op elkaar is ingespeeld. Door een collectieve versmelting van klanken, een bijna trance opwekkende groove of de geleidelijke opbouw van een intense onderhuidse spanning, werd de luisteraar als het ware de muziek ingezogen. 
Pianist Luis Perdomo en het Ravi Coltrane Quartet.
Coltrane vermeed standaardsolo’s door steeds van modus te wisselen, subtiel minder gangbare ladders in te zetten en een ingenieus spel te spelen met frasering en timing. Dit laatste zeker in de stukken gebaseerd op de M-base school – Coltrane trok flinke tijd op met Steve Coleman – zoals ‘Between Lines’. Soepel smeedde de saxofonist lijntjes met verschillende lengtes, ritmes en tempi aan elkaar over een polyritmische begeleiding. Prachtig om te merken hoe achteloos de band een aanstekelijke groove maakte van dit soort hogere-wiskundejazz.
Ravi Coltrane streeft naar muziek die eerlijk is en die niet een trend volgt of past in wat iemand anders’ idee van jazz is. Niet voor niets staan Charlie Parker, Miles Davis, Thelonius Monk en zijn vader hoog in zijn vaandel. Bij hen zag hij dat hun liefde voor en kennis van traditie nooit groter was dan de behoefte hun eigen pad te volgen, de behoefte om zichzelf te zijn. Coltrane wil liefde voor zijn muzikale invloeden uitdrukken, maar tegelijkertijd vooruit bewegen, open en ontvankelijk zijn voor veranderingen in het muzikale landschap.
En dat liet hij zien. Met een band die stond als een huis. Interactief en aanvullend, voortdurend alert op elkaar. Zo geconcentreerd dat creatieve vondsten of kwaliteit slechts sporadisch een glimlachje bij de musici opriepen. De ontlading kwam na de afkondiging, toen de band zichtbaar dankbaar een lang applaus in ontvangst nam en vervolgens ontspannen aan de bar nakeuvelde.