Wachtrijen – eigen aan het festival - zouden de hele middag de kop opsteken, want ondanks de goede organisatie die de dag mogelijk maakte, samen met de uitgekiende programmering en een handige ‘North Sea Jazz App’ om het dagoverzicht te houden, vormden er zich wederom aanzienlijke mensenmassa’s. 

Benauwd
In de grote Nile-zaal was het erg drukkend en benauwd, zodat het opzwepende concert van Bo Saris niet goed uit de verf kwam. Toen er uiteindelijk regen kwam, mocht die de festivalpret niet drukken. Zelfs op de deels overdekte binnenplaats speelde de funk-soulformatie Kovacs energiek door.

Meer dansbare funk en soul was binnen te horen bij een drie uur lang durend optreden van de Daptone Super Soul Revue. De tweede ring van de Maaszaal moest worden geopend om ruimte te bieden aan alle bezoekers die wilden dansen op de aanstekelijke zang van de vijfenzestig jaar oude Charles Bradley, die ook hier, begeleid door een waanzinnig goede band, James Brown imiteerde als geen ander.

Voor wie even genoeg had van de grote, massaal bezochte zalen en zin had gekregen in indringende jazzconcerten, vormde meesterbassist Dave Holland een van de veelbelovende acts. Helaas wist Hollands kwartet, waarin onder andere Kevin Eubanks op elektrische gitaar meespeelde, niet te overtuigen. Het openingsnummer ‘The Winding Way’ duurde een kwartier en had een veel te uitgerekte spanningsboog. Gelukkig dat het zangerige contrabasgeluid van Holland een aangename afwisseling vormde met de vrij saaie rest. 

  
Zangeres Liz Wright stond op het podium met drumster Terry Lyne Carrington. Zangeres Sharon Kovacs.

Het concert van drumster Terry Lyne Carrington wist even later het publiek wel te bereiken. Hoewel het geluid in de Amazonzaal erg slecht geregeld was, speelde de formatie met energie en betoonde de drumster zich een vriendelijke gastvrouw. Heel bijzonder was de aanwezigheid van zangeres Lizz Wright en haar uitvoering van ‘Nature Boy’. Het nummer was bij een eenvoudiger uitvoering gebaat geweest, maar hoewel haar stem erg veel op galm moest leunen, bleek Wrights zang toch betoverend genoeg om de aandacht geen moment verloren te laten gaan.

Avishai Cohen
In de Yeniseizaal waren de verwachtingen hoog gespannen:  Avishai Cohen was immers aangekondigd als ’een van de best bewaarde geheimen van de hedendaagse jazz’ en deze zondagmiddag betekende voor hem en zijn ensemble Triveni het eerste optreden op het North Sea. Na een openingssolo van drummer Nasheet Waits wist Cohen vanaf zijn eerste noten de zaal te grijpen. De Israëlische trompettist bewees werkelijk alles te kunnen. 

Met een geluid dat het midden hield tussen Don Cherry en Clark Terry blies hij af en toe bedachtzaam en cool, maar ook explosief en hot. Nu eens speelde hij weinig maar lang, dan weer veel en toch kort – en alles met weinig vertoon en het grootste gemak. Hoe vaak gebeurt het dat twee sprekers elkaar zo goed aanvoelen dat de een de ander kan aanvullen? Tussen bassist Yoni Zelnik en Avishai Cohen lukte het moeiteloos. 

  
Trompettist Avishai Cohen. Het kwintet van trompettist Takuya Kuroda met Gideon van Gelder achter de piano. Chucho Valdés trad op met de Afro-Cuban Messengers.

Op hetzelfde moment bevond zich in de Hudson een andere musicus die de reputatie heeft dat hij de meest virtuoze zinnen energiek, met plezier en ogenschijnlijk zonder enige moeite uit zijn piano weet te halen. Vergezeld door het groots uitpakkende combo van de Afro-Cuban Messengers speelde Chucho Valdés salsajazz op een hoog tempo. Alles wat in het hoofd van de pianolegende opkwam, inclusief fragmenten uit jazzstandards als ‘Take Five’, ‘Sunny Moon For Two’ en ‘Whisper Not’, wist hij aaneen te rijgen tot een duizelingwekkend geheel. Maar zijn aankondigingen waren volledig onnavolgbaar en na een wel bijzonder lange jam liep een gedeelte van het publiek de volle zaal uit, mopperend dat er te veel aandacht aan de percussionisten werd geschonken. 

Op het buitenplein waren een paar kleine televisieschermen neergezet, zodat er de WK-finale voetbal bekeken kon worden. Dat bleek echter weinigen echt te interesseren; de nadruk kwam volledig te liggen op livebeelden uit de Nilezaal, waar zowel Kelis als later Liv Warfield & the NPG Hornz de zaal met stevige grooves tot dansen dwongen. Speciale vermelding verdient koperblazer Joey Rayfield III, die Warfield afwisselde met een exuberante solo op trombone. Verderop op het buitenplein klonk de gelikte dansmuziek van het beregoede Electro Deluxe: deze band wist van geen ophouden en kreeg zelfs het publiek dat zich binnen bevond in zijn enthousiasme mee.

Geschikte plek
Het bleek wederom dat het complex van Ahoy, met zijn vele binnenzalen en buitenpleinen, voor North Sea Jazz een geschikte plek is. Niet alleen maakt het gebouw het ondanks de soms erg beklemmende drukte redelijk mogelijk van zaal naar zaal te hoppen, maar ook wordt er geluidstechnisch vrij goed rekening gehouden met de verscheidenheid aan soorten muziek. Meestal is er binnenin een zaal niets te horen van de klanken van de rest van het festival. Toch zou daar, vooral in de Hudson, nog meer op gelet mogen worden: juist in een zaal waar verscheidene intieme jazzacts worden georganiseerd is het tamelijk storend als de drums van een optreden in de Nile doorklinken. 

  
Pianist John Escreet. North Sea Jazz 2014 was alle dagen uitverkocht. Fatoumata Diawara trad op met de Cubaanse pianist Roberto Fonseca.

Bij verscheidene uitvoeringen zou bovendien het geluid beter mogen worden afgesteld. Met name bij de bas, die niet als een geluidvoortbrenger moet worden behandeld die alleen trillingen dient te veroorzaken, maar als een melodieus instrument dat zingt, zoals bij Dave Holland; gromt, zoals bij Yoni Zelnik; en oproept tot zorgeloosheid, dans en plezier, zoals onder de handen van Jerry Barnes – basgitarist bij Stevie Wonder en bij CHIC.

Gitarist Nile Rodgers met CHIC vertolkte goed gebrachte discomuziek. De bandleider had er duidelijk zin in. Bij het energieke ‘Everybody Dance’ liet hij horen nog altijd evenveel gevoel voor de groove te hebben als in de late jaren zeventig, toen CHIC hits scoorde met ’Le Freak’ en ‘I Want Your Love’. Dit laatste nummer speelde Rodgers als tweede; vooral een ijzersterke trompetsolo van Don Harris maakte indruk. 

Naast dit soort oppeppende acts, waar ook Outkast, Giovanca en soulzanger Allan Stone zich toe mochten rekenen, bleef er tot in de late avonduren rustige jazz te beluisteren in Ahoy. Voor de fanatieke festivalganger die zo veel mogelijk had proberen mee te pikken en lamgeslagen was door het overweldigende aanbod, werd een prettig kalmerend concert aangeboden door het trio van de artist-in-residence van dit North Sea Jazz Festival, contrabassist Christian McBride. Samen met drummer Rodney Green en pianist Christian Sands speelde hij een aantal standards. ‘Easy Walker’, een stuk van Sands’ mentor Billy Taylor, bood precies de kalm swingende puls die de vermoeide luisteraar kon gebruiken. 

Fenomenaal
Toch was het vooral pianist Christian Sands die indruk maakte met zijn creatieve en fenomenaal uitgevoerde spel. Hoewel het ensemble de bossa nova-standard ‘Triste' wel erg energiek vooruit probeerde te stuwen, waardoor het nummer de rust moet missen waardoor het zo sterk is, maakte het driemanschap dat ruimschoots goed op een schitterende versie van Richard Rodgers’ ballade ‘I Have Dreamed’. Er zijn weinig bassisten die zo mooi met de strijkstok om kunnen gaan als Christian McBride. 

  
Zangeres Giovanca trad op met rapper Typhoon, met gitarist Rory Ronde. Dr. Lonnie Smith liet zijn 'uitversterkte wandelstok' bespelen door Pharaoh Sanders. De Amerikaanse gitarist Nir Felder trad op met zijn kwartet.

Het North Sea Jazz Festival 2014 was een fantastische belevenis. Waarbij je je afvraagt of  een Ahoy dat onderdak biedt aan musici als Pharrell Williams, Robin Thicke en Stevie Wonder zich nog wel gastheer van een jazzfestival mag noemen? Draait een festival dat wordt afgesloten door hip-hopformatie Outkast nog wel om jazz?

Voor wie jazz afbakent als geïmproviseerde (dans)muziek met samenspel en swing, lijkt het antwoord ‘nee’ te zijn. Maar de vraag is of dat erg is. Commerciëlere concerten maken een gewaagder jazzprogrammering ook mogelijk, zoals Chucho Valdés of de reuzenformatie van Butler-Bernstein & The Hot 9. En zolang er voor een jazzliefhebber genoeg meesleurende swing, gierende saxen en puntgave solo’s te beleven zijn, kan het festival ‘jazz’ als uitgangspunt blijven nemen.

Maar het allermooiste zou het zijn als de organisatoren, geheel in de geest van hun geslaagde onderneming om een fenomenaal programma vol afwisseling en avontuur op touw te zetten, ertoe zouden overgaan alle discussie achter zich te laten en zichzelf om te dopen tot het ‘North Sea Great Music Festival’. Nederland zou zich kunnen beroemen op een uniek bezit: een driedaagse waarin iedereen het in een geschikte, bereikbare en veilige omgeving naar zijn zin kan hebben bij de muziek die hem het beste ligt. En drie dagen waarbij muziek, als de meest directe kunstvorm die er is, in het middelpunt komt te staan dat ze verdient. North Sea komt er dichtbij.

North Sea Jazz 2014

• 11 en 12 juli: Nog genoeg 'echte' jazz te vinden op North Sea Jazz
• 11 en 12 juli: Op reis met Threadgill en Pérez