Die jaren vijftig waren bepalend voor de evolutie van de jazzpiano. In het bijzonder voor de ontwikkeling van de improvisatietechniek die zich nogal onstuimig aandiende. Het waren de jaren van de opkomst van grote improvisatoren als Thelonious Monk, Bud Powell, Cecil Taylor en Bill Evans. Maar ook van Ray Charles. Deze laatste ontwikkelde een mix van gospel, country-blues en een nieuwe, eigentijdse vorm van rhythm&blues. Het is welhaast zeker dat de weg die Ray Charles insloeg, vrijwel gelijktijdig is opgepikt door Horace Silver.

Maar Silver ging verder. Enkele jaren eerder was uit het niets de bebop opgedoken, een nieuwe jazzvorm die een revolutie ontketende in het land van de jazz. In de bebop werd voor het eerst uitbundig geïmproviseerd, maar meer nog gaf deze stijl musici de mogelijkheid in lange, melodische- en fraseringslijnen te spelen. De vierkwartsmaat haalde het hakkerige (zwaar-licht, zwaar-licht)  tweetelsgevoel van de swing weg en daarmee het dansbare in de muziek. Een bewuste keuze om met name de soli in de bebop ver uit te bouwen en daar de individuele en intellectuele zienswijze van de jazzmusicus aan toe te voegen.

  
Horace Silver gefotografeerd door Francis Wolff, in 1954 met Miles Davis en in 1955 met contrabassist Percy Heath. Horace Silver thuis aan het werk.

Latijnse invloeden
Tegelijk met de bebop deden in de jaren veertig ook Latijnse invloeden hun intrede in de jazz. Beide elementen pikte Horace Silver op en verwerkte ze in zijn muzikale concept. Maar - en dat is misschien wel het belangrijkste element in de muziek van Silver - hij greep ook terug naar de jaren dertig. Naar de eenvoud van toen. Zodat, als je gaat analyseren, je kunt zeggen dat de zo typische pianostijl van Horace Silver zich ontwikkelde als een kruising tussen bebop - met de invloed van Bud Powell voorop - en de jaren dertig jump-bluesbands uit het zuidwesten van de Verenigde Staten.

De stijl van Horace was voor de jaren vijftig uniek. Hij speelde luid en onverbiddelijk. Silver zette zijn hele lichaam in, gaf zijn rechterhand uitbundige staccatonoten mee, terwijl de linkerhand met dwingende akkoorden er een soort funky beat aan meegaf. Bovendien was hij tegengesteld aan Monk, die zijn muzikale ideeën vaak neerlegde in de weggelaten noten. Horace Silver keek niet op een noot meer of minder, hoewel in zijn latere werk duidelijk was waar te nemen dat over elke noot die zijn handen neerlegden, intuïtiever was nagedacht. Waardoor ook bij hem links en rechts noten werden weggepoetst. Het ging hem nog slechts om de essentie. 











Horace Silver in 1968.
Foto © Roberto Polillo.


De percussieve stijl van Horace Silver is in de hedendaagse pianotraditie niet meer uniek. Er zijn talloze pianisten die zo spelen. Maar in de beginjaren van Silvers muzikale carrière zette hij er een trend mee. Zijn manier van spelen, ritmisch en dansbaar betekende in de eerste helft van die jaren vijftig het antwoord op de bebop. Daar waar het intellect meestal hoogtij vierde, kreeg in de hardbop de intuïtie en het hart van de uitvoerder voorrang.

Kaapverdisch
Horace Silver werd op 2 september 1928 in Norwalk (Connecticut) geboren als Howard Ward Martin Tavares Silva uit een Kaapverdische vader en een Iers-Afrikaanse moeder. Zijn eerste contacten met muziek waren gospel, Afrikaanse en Latijns-Amerikaanse muziek. Silver nam aanvankelijk de tenorsaxofoon ter hand, maar stapte als tiener over op piano. Stan Getz wordt genoemd als ontdekker van de jonge pianist.

Horace Silver startte begin jaren vijftig een eigen band met Art Blakey, The Jazz Messengers. Daar hield de pianist het drie jaar uit. Vanaf half jaren vijftig nam hij platen op bij het toonaangevende jazzlabel Blue Note. Bij veel opnamen was Rudy van Gelder de technicus. Horace Silver bleef Blue Note achtentwintig jaar trouw.











Horace Silver (r) en saxofonist Bennie Maupin bij de 'Tribute 
to Horace Silver' in de Walt Disney Concert Hall in 2007.


De pianotrioplaten uit de jaren vijftig - met onder andere Gene Ramey, Art Blakey, Percy Heath, Louis Hayes en Doug Watkins - behoren tot het rijkste deel van Silver's oeuvre. Hij ontwikkelde zich ook tot componist. Belangrijke composities van hem zijn 'Sister Sadie', 'The Preacher' en 'Filthy McNasty'. Eind jaren zeventig, begin jaren tachtig experimenteerde Horace Silver met grote groepen, maar halverwege de jaren tachtig keerde hij terug naar de hardbop.

Heraut
Horace Silver's betekenis voor de jazzhistorie is geworteld in de jaren vijftig. Als heraut van de hardbop, maar zeker ook wat de intrede betreft van ritmische benadrukking in de pianoliteratuur. Het gaat misschien wat ver om dat element als 'funky' aan te duiden, omdat daar heden ten dage een andere muzikale betekenis aan is gegeven. 

Maar toch... Horace Silver beïnvloedde in zijn latere jaren soulmusici en popmuzikanten. Steely Dan bijvoorbeeld gebruikte voor de megahit 'Rikki Don't Lose That Number' het intro van Silver's 'Song For My Father'. En uitvoerders als Marcus Miller, Gary Bartz, The Crusaders en Groover Washington Jr. hebben ongetwijfeld platen van Horace Silver in de kast staan.



 

Horace Silver - Señor Blues 
(Horace Silver, Blue Mitchell & Junior Cook)

Horace Silver Quintet - Song For My Father
Horace Silver (p), Billy Cobham (d), Bill Hardman (t), Bennie Maupin (ts), John Williams (b).Denemarken 1968

Horace Silver Quintet - Pretty Eyes (1964)
Horace Silver (p), Joe Henderson (ts), Carmel Jones (t), Teddy Smith (b), Roger Humphries (d).

Horace Silver op Umbria Jazzfestival 1976
Met o.a. trompettist Tom Harrell en tenorsaxofonist Bob Berg