Ernst Reijseger, Harmen Fraanje en Mola Sylla hebben een reuzenprestatie geleverd met ‘Down Deep’. Wie de aanloop naar de cd heeft gevolgd door concerten van de drie te bezoeken, meent wellicht een idee te hebben hoe de inhoud van de cd zal klinken. Hij of zij heeft gelijk, maar het trio heeft hier kans gezien de intensiteit en persoonlijke betrokkenheid nog verder uit te diepen.

Waar je dan bij uitkomt is de onvermijdelijke term ‘kamermuziek’. Maar die dekt de lading niet helemaal. ‘Kamer’ staat weliswaar voor de intimiteit van de muziek, maar heeft tegelijk ook iets kleins in zijn letterlijke betekenis. En klein, dat is deze muziek nu juist niet. ‘Down Deep’ is een machtig geconstrueerd bouwwerk, dat naar onaanraakbare toppen reikt.

Dit resultaat wordt in feite bereikt met minimale middelen. Zonder groot instrumentarium, zonder massale samenklank, zonder opstandige, vrije improvisaties, zonder muzikale erupties. Het beste gereedschap lijkt hier de kunst van het luisteren naar elkaar en daar ragfijn op te rageren. Door de ene keer weerwoord te bieden aan de ander, een andere keer in zijn kielzog mee te schuiven en zó te zeggen wat zijn hart ingeeft. Binnen zeven eigen stukken, een werk van de Frans/Afrikaanse fluitist Malik Mezzadri en - verrassend als deze hele cd - ‘E lucevan le stelle’ uit de opera ‘Tosca’ van Giacomo Puccini.

Het is verrassend te horen hoe westerse instrumenten als piano en cello aansluiten bij het Senegalese snaarinstrument xalam en hoe de m’bira, de Afrikaanse duimpiano, de prachtige melodieën en harmonieën op het album reliëf en zeggingskracht meegeeft. Waar de krachtige en manifeste stem van Mola Sylla dan nog eens aanvullend overheen gaat.

Door voornoemde kunst van het luisteren naar elkaar, krijgt de muziek diepte en stiltes mee en wordt zij geleid naar een meditatieve, alles omspannende sfeer. Hoewel er zeker geen sprake is van traagheid, nemen de musici alle tijd voor elkaar en dalen zij down deep af in elkaars bedoelingen en verworvenheden. De vermenging van westerse en Afrikaanse muziek heeft zelden zulke indringende resultaten opgeleverd als op deze cd. Nergens hapert het, nergens liggen drempels verborgen, nergens schuren de culturen tegen elkaar.

Hier klinkt muziek die is gebouwd op de allereerste elementen van haar bestaan en alles meevoert, wat nadien is toegevoegd. Dít heeft Willem Breuker bedoeld, toen hij voor het eerst de term ‘mensenmuziek’ introduceerde.

• Een cd-presentatie van 'Down Deep' is nog te horen op zaterdag 30 maart in Paradox Tilburg.