Tania Maria, The Fun Lovin' Criminals en Kytecrash waren de belangrijkste publiekstrekkers op de vijfde editie van International Jazzfestival Middelburg 2011.

In het centrum en op de Markt genoten zaterdagmiddag vele bezoekers van traditionele jazz met onder meer Uncle Steve’s New Orleans Gumbo Party, Jazz Connection en de streetparades. ’s Avonds bracht Frank in Person met The Skyline Orchestra & Kamerorkest Roosendaal een eerbetoon aan Frank Sinatra. Hoewel wat onwennig, krikten de strijkers van het Kamerorkest de sfeer, in met name de ballads, op.

Meer vuur zat er in het spel van Tania Maria met haar Viva Brazil Quartet. Eén en al ritmiek. Haar stem boette wat aan kracht in, maar het pianospel van de Braziliaanse is vol, met veel noten en brede akkoorden, soms complex maar steevast kwam een heldere melodielijn naar boven. De interactie met percussionist Edmundo Carneiro en drummer Hubert Colau was boeiend en de synergie in de Zuid-Amerikaanse ritmes sterk. Maria zweepte de dansers, die zich al snel voor het podium meldden, nog eens extra op. Daar deden een matte popachtige ballad en haar versie van het wat uitgekauwde ‘Bésame Mucho’ niets aan af.

Nieuwe Kerk
Zondag vond de aftrap traditiegetrouw plaats in de Nieuwe Kerk met Harriet Lewis and her International All Stars. ’s Middags streden de deelnemers aan de Junior Jazz Award Zeeland. In tegenstelling tot vorige jaren met een beperkt aantal: slechts drie kandidaten. Het duo Esther van Hees en Robert van der Padt ontvingen de eerste prijs vanwege “de enorme persoonlijke inleving en nauwe samenwerking” van deze zangeres en pianist. Een mooi voorbeeld voor het aanstormende jazztalent is het Castel / Van Damme Quartet, dat zondagmiddag speelde. Dit jonge gezelschap ontving al diverse grote prijzen en bracht onlangs het indrukwekkende debuutalbum ‘Argentinian Freakshow’ uit.


Pianist Joey Calderazzo, Castel/Van Damme Quartet en de winnaars van de Junior Jazz Award Zeeland: zangeres Esther van Hees met pianist Robert van der Padt.

Joey Calderazzo
’s Avonds beet Joey Calderazzo op het hoofdpodium het spits af. Met zijn trio startte hij in Middelburg zijn Europese tournee. De pianist demonstreerde zijn virtuositeit in veelal swingende stukken, die hij voorzag van veel (micro)dynamiek, doorspekt met humorvolle citaten. Hij gaf veel tekst en uitleg: de akkoorden van het Charlie Parker-nummer waarvan hij de melodie niet kon onthouden en er daarom maar zelf een voor bedacht. Of, hoe hij leed aan the jazz disease: natuurlijk zijn de akkoorden in ‘Blue in Green’ prachtig en goed gekozen, maar toch wilde hij ze perfectioneren. Tijdens de uitvoering bleek waarom. Hij werkte toe naar een kamermuziekachtig einde waarmee hij de weg vrij maakte voor een bijpassende bassolo. De spectaculaire drummer Donald Edwards, met wie Calderazzo bij Branford Marsalis speelde, eiste ook een hoofdrol op bij dit concert. Prachtig om te volgen hoe hij zelf de melodische aspecten uit Calderazzo’s spel imiteerde en overnam. Hoe virtuoos de pianist in de up-tempo stukken ook speelde, indrukwekkend werd het bij ‘The last Goodbye’, dat hij schreef voor een overleden vriendin. Met weinig noten zoveel zeggen, dat is de kunst. De opmerking waarmee hij de toegift inluidde was wat neerbuigend: “ok, tot nu toe hebben we het makkelijke materiaal gespeeld. Wat we nu gaan doen vinden jullie misschien niet zo leuk”. Het werd een lang modaal stuk, met veel impressionistische sfeerbeelden.


Gitarist Huey Morgan (The Fun Lovin' Criminals) en Kytecrash, het absolute hoogtepunt van het festival met onder meer rapper Pax (r).

Kytecrash
Bij Calderazzo was het nog leeg voor het podium. Toen Kytecrash, de samenwerking tussen Eric Vloeimans’ Gatecrash en Kyteman, ofwel Colin Benders, startte, stormde het publiek dat inmiddels bijna het gehele Abdijplein bevolkte massaal tot voor het podium. Een absoluut hoogtepunt van het festival met circa 1200 bezoekers. De ritmetandem van Gatecrash, drummer Jasper van Hulten en bassist Gulli Gudmundsson, liet zich van de strakste kant zien. Van Hulten kon zich aan nog meer ritmische variaties wagen dan bij Gatecrash. Gudmundsson is de lijm tussen alles en iedereen: van beukende grooves, tot lichte swing en fluisterzachte verbindingnootjes. Met sporadisch een rap, maar vooral in een vorm, die het midden hield tussen zang en voordracht, mengde Pax zich vloeiend in de instrumentale uitspattingen van het gezelschap. Hij improviseerde mee, gebruikmakend van een groot scala aan stemgeluiden. Kyteman zelf hield zich aanvankelijk wat afzijdig. Hij dubbelde thema’s met Vloeimans en soleerde licht. Vloeimans heerste, met soms extatische solo’s. Naarmate het concert vorderde kwam Benders meer in zijn rol, zeker in zijn stuk ‘Afrobeat’. Aandoenlijk hoe Vloeimans en de jonge trompettist hun respect voor elkaar op het podium gestalte gaven met veel omhelzingen en schouderkloppen.

Herkenning
Maandag stond in het teken van The Fun Lovin’ Criminals. Een feest van herkenning. In een relaxte sfeer brachten zij hun hits zoals ‘Scooby Snacks’ en enkele nieuwe stukken, allemaal “kinda jazz”, zoals zanger-gitarist Huey Morgan het met een knipoog verwoordde. Daaraan vooraf ging de wat excentriekere jazz van Three Fall. Met alleen drums, trombone en met name saxofoon zetten ze een inventieve, hoekige, zeer groovy set neer. Daarbij liet Lutz Streun met een autowah-effect zijn saxofoon regelmatig janken als een elektrische gitaar. Plokken, lucht door de saxofoon blazen en andere bijzondere verrichtingen werden functioneel, vaak percussief gebruikt, niet als trucje.

Middelburg kan terugkijken op een succesvol festival met veel bezoekers en een scala aan genres, waarbij de organisatie verantwoorde commerciële uitstapjes combineert met zwaarder geschut op jazzgebied en ruimte geeft aan jonger talent.

• International Jazzfestival Middelburg