Circus John Zorn blijft topattractie CONCERTRECENSIE. Lantaren-Venster Rotterdam, i.k.v. North Sea Round Town, John Zorns Acoustic Masada, 12 juli 2006 Dave Douglas, John Zorn, Joey Baron, Greg Cohen
beeld: Henk Jan Kamerbeek
door: Mischa Andriessen
Wat zeggingskracht en techniek betreft doen de bandleden van John Zorns Acoustic Masada niet voor hem onder, maar Zorn laat er geen misverstand over bestaan wie de leider van de groep is. Hij schrijft alle composities, dirigeert de improvisaties en verdeelt de solo’s. Hij bepaalt wanneer de groep serieus of geestig is en hoe arrogant hij daarbij ook over kan komen, het is hem onmiddellijk vergeven omdat het zo vreselijk goed is wat hij doet. In minder vaardige handen zou de traditionele Joodse muziek die de basis is van alle Masada-projecten, nooit dezelfde sprankelende mix van extase en melancholie worden. Zorns reputatie als vernieuwer die het ruige werk niet schuwt, zorgt er bovendien voor dat ook jonge jongens in heavy metal shirts zich onder de jazzliefhebbers mengen, hoewel met name de Acoustic Masada veel minder eclectisch is dan Zorns vroegere werk.
Heel even leek het of de band zich in het afgeladen en snikhete Lantaren-Venster de sterrenstatus wat al te gemakkelijk zou laten aanleunen. De stemming was los, heel los. Voor er een noot was gespeeld, deelde de kale drummer Joey Baron een schijnkopstoot uit aan Zorn (terwijl ongeveer op dat moment Zinedine Zidane op een persconferentie zou verklaren waarom hij zich in de finale tot die nare overtreding had laten provoceren). Het eerste nummer had alle piep piep knor effecten die Zorns imago als avant-gardist moest veilig stellen, zoals de tsitsit (de schouwdraden aan het traditionele joodse gebedskleed de tallit) in combinatie met de legerbroek zijn militantheid moesten bevestigen. Gelukkig houdt Zorn niet van half werk en al gauw namen hij en zijn bandleden; trompettist Dave Douglas, bassist Greg Cohen en natuurlijk Joey Baron alle gelegenheid ten baat om hun bijzondere kwaliteiten te etaleren. Zij speelden heel dicht op elkaar, zo dicht dat niets, hoe subtiel ook, hen ontging. De vier zijn zeldzaam goed op elkaar ingespeeld. Het duo Douglas/Zorn is er een als Mobley/Morgan of Dolphy/Little, een combinatie die aanvult en versterkt. Het ritmetandem is een van de allerbeste met de uitbundige Baron en de introverte, maar onweerstaanbare Cohen. Cohen is de man die veel nummers van Tom Waits heeft laten swingen. Hij heeft een mooi sjofel geluid, een grandioze swung en timing en een gezonde afkeer van onnodige versieringen. Zijn humor is gortdroog, maar echt geestig. Ik ben er heilig van overtuigd dat de basloopjes het grote geheim van Acoustic Masada zijn.
Wat deed Zorn? Zorn genoot. De tour is bijna achter de rug, het publiek lag vanaf de eerste seconde aan zijn voeten en onthaalde zijn solo’s op bulderende ovaties. Terecht. Weinigen beheersen hun instrument zo volkomen als hij. In twee lange solo’s toonde hij zijn weergaloze blaastechniek, die, en dat is zijn grootste kracht, altijd functioneel blijft. Er mag gefreakt worden zolang het in het grote kader past. Behalve saxofonist is Zorn in alles wat hij doet ook altijd componist en dirigent.
Het concert van Acoustic Masada was de aftrap voor de eerste Rotterdamse North Sea Jazz. De programmeur van Lantaren-Venster vroeg zich in de aankondiging af of Rotterdam nu jazzstad nummer 1 van Nederland is. Natuurlijk is jazz programmeren geen wedstrijd, maar gezien al het moois dat Lantaren-Venster vaak in samenwerking met Jazz International Rotterdam de afgelopen jaren op de planken heeft gebracht en met de belofte dat binnen afzienbare tijd Marc Ribot, Anthony Braxton, Branford Marsalis, Don Byron en Ornette Coleman naar Rotterdam afreizen, moet de concurrentie van goeden huize komen.
© Jazzenzo 2010