Van waarde én weerloos COLUMN Misschien was Shepps reactie erg overtrokken, maar zijn gefrustreerde opmerking raakt aan een fundamenteel probleem: Wat is de waarde van muziek? Of zelfs van kunst in het algemeen? Het staat buiten kijf dat artiesten voor hun inspanningen betaald moeten worden. Dat zij de mogelijkheid moeten krijgen om te studeren en zich verder te ontwikkelen, maar wie gaat dat betalen?
door: Mischa Andriessen
Archie Shepp had nooit veel aansporing nodig om geagiteerd te raken. Zelfs de altijd aimabele Han Reiziger joeg hem binnen de kortste keren op de kast door de saxofonist een van de toppers van de free jazz te noemen. De presentator bedoelde dat vanzelfsprekend als compliment, maar Shepp bitste terug: “It ain’t free, it’s very expensive”.
Minister van OC&W Ronald Plasterk heeft een week na zijn aantreden al geopperd om het zogeheten Schellinkje terug te laten keren in opera- en concertgebouw. Goedkope plaatsen zijn namelijk al jaren bij de Nederlandse podia verdwenen. De prijzen voor toegangsbewijzen zijn in een paar jaar tijd flink gestegen.
Nu is 25 euro om een wereldvermaard strijkkwartet in bijvoorbeeld Vredenburg te zien spelen, feitelijk niet te duur als je ziet wat geboden wordt. Het is echter ook geen bedrag waarvoor je zomaar naar binnen stapt om maar eens te zien wat er speelt. Met andere woorden; hoge toegangsprijzen leiden tot conservatief concertbezoek. Niet iedereen kan zich een verrassing permitteren.
Wat dat betreft, is Plasterks voorstel een goede zaak, maar werkt het? Een tijd terug startte het Paard in Den Haag de No Risk concerten. Wie er na tien minuten nog niets aanvindt, kan bij de kassa zijn geld terugkrijgen. Bij het concert van Polar Bear, zonder meer een van de leukste én hipste bands van dit moment, bleef het daar echter akelig leeg, en zelfs voor nop is het publiek soms niet naar de concertzaal te krijgen. Jaren geleden zag ik een GRATIS concert van de legendarische Steve Lacy. Er waren ongeveer twintig bezoekers, de helft daarvan hield het na een nummer voor gezien.
Daar staat tegenover dat muzikanten als Tom Waits of Lou Reed meer dan 100 euro voor een entreebewijs durven te vragen en de tent toch stijf uitverkopen. Prince gaf in Engeland optredens voor een select publiek dat daarvoor een paar honderd pond overhad, en het schip voor de duizenden dollars kostende North Sea Jazz Cruise zal heus ook niet leeg uit de haven van Kopenhagen vertrekken.
Waarom is dan 15 euro voor bijvoorbeeld Colin Steele, Joe McPhee, The Source of Soweto Kinch te veel? Ik weet het niet, maar misschien komt de kersverse minister er wel uit. Misschien weet hij een redelijke prijs voor wat in feite onbetaalbaar is.
© Jazzenzo 2010