Contrastrijk Narcissus zoekt diepgang CONCERTRECENSIE. Paradox Tilburg, Narcissus Quartet, 12 januari 2007
beeld: Marcel Mutsaers
door: Erno Elsinga
Terwijl op een steenworp afstand jazzlegende Chick Corea in de Tilburgse Concertzaal begint aan zijn klassiek jazzconcert betreedt in de Paradox Narcissus het podium; een kwartet nieuwe generatie topmuzikanten dat vooral vanuit de improvisatie speelt.
Harmen Fraanje, Robin Verheyen, Flin van Hemmen
Vrijheid is misschien wel het thema van de muziek van Narcissus. Een gestructureerde wel te verstaan. Dit komt al tot uitdrukking in het openingsnummer, dat louter uit improvisatie bestaat. Pianist Harmen Fraanje speelt samen met bassist Clemens van der Feen een intro waarover een gefloten klank resoneert. Als kalme beekjes stromen de sax van Robin Verheyen en de drums van Flin van Hemmen in de muziek die uiteindelijk zijn climax vindt in een hechte kakofonie aan klanken.
Het kwartet zoekt telkens naar de diepere betekenis, naar sfeer en nieuwe openingen. Soms wordt er zelfs gezocht in verstildheid. Zonder zichzelf hierin te verliezen worden de randen van de compositie en improvisatie opgezocht, variërend van popgetint, jazz, free jazz en jazz-rock. Altijd toegankelijk en in een hechte en levendige speelsheid. Dat de musici op het podium vooral naar elkaar luisteren, wordt nog eens extra benadrukt door het telkens terugkerend overleg over de keuze van een volgend te spelen stuk. En om die democratie nog verder te onderstrepen; alle groepsleden componeren werk voor het kwartet. Een bijzonderheid.
De vrijheid binnen het kwartet komt vooral ook Fraanje ten goede. De pianist die van veel bezettingen deel uitmaakt – volgende maand toert hij met zijn band Aneris met Michael Moore door Nederland – krijgt volop de ruimte zijn pianistische kwaliteiten te etaleren. Niet gevangen binnen dwingende structuren stapelt hij thema op thema, vaak klassiek getint, in de begeleiding. Ook Robin Verheyen, het Belgische supertalent op de tenor- en sopraansax, is een gelouterde binnen de geïmproviseerde jazz. Zijn duidelijke en daadkrachtige spel, helder en dynamisch verhalend, draagt bij aan de vanzelfsprekendheid waarin de nummers tot ontwikkeling komen. Ogenschijnlijk moeiteloos wordt complexiteit omgezet in toegankelijkheid. Een belangrijke rol is er ook voor drummer Van Hemmen die verschillende solo’s voor zijn rekening nam. Soms net iets te krachtig aangezet maar van een wonderschone souplesse en variatie. Belangrijkste factor echter, is de hechtheid van de groep in de gezamenlijke improvisaties. Daardoor ontstonden veel sfeercontrasten die het concert van begin tot eind boeiend maakte.
Verheyen verhuisde vorig jaar naar New York. Hij speelde er al samen met Ravi Coltrane en legt er zich onder meer op toe op het componeren van klassiek werk. Te hopen valt dat Narcissus, dat vorig jaar hun gelijknamig debuutalbum op de markt bracht, lang bij elkaar blijft. Dit kwartet is voor Nederlandse en Belgische begrippen, en misschien wel tot ver daarbuiten, een absolute topformatie. Wat dat betreft had Chick Corea een waardig concurrent op deze vrijdagse concertavond; beide zalen waren goed gevuld.
© Jazzenzo 2010