Artikel geprint vanaf Jazzenzo.nl

Michiel Borstlap – Opera in Qatar

BOEKBESPREKING

Michiel Borstlap – Opera in Qatar
auteur: Michiel Borstlap
uitgever: Geert van Oorschot, Amsterdam
uitgegeven: 2006
paperback, 142 pagina’s
website: www.michielborstlap.com - www.vanoorschot.nl
door: Mischa Andriessen






In 2003 kreeg pianist Michiel Borstlap het onwaarschijnlijke aanbod om de allereerste Arabische opera te componeren. De opdrachtgevers, emir en emira van het rijke oliestaatje Qatar stelden hem een vorstelijke beloning, maar ook een nagenoeg onmenselijke deadline in het vooruitzicht. Feitelijk had Borstlap maar een maand om de compositie te voltooien.

Drie jaar na dato is het verslag van deze bizarre onderneming in boekvorm verschenen. “Opera in Qatar” is een jongensboek, het vrolijke verhaal van twee vrienden, Borstlap en VPRO-medewerker Melchior Huurdeman, die tegen de klippen op het onmogelijke realiseren. Ondanks alle tegenslag en –werking wordt de opera tijdig afgeleverd en gezien de omstandigheden succesvol opgevoerd.

Tegelijk doet het boek op luchtige toon verslag van haast Faustiaanse dilemma’s. Voor het grote geld en de immense eer moet Borstlap flinke offers brengen. Zijn relatie blijkt bijvoorbeeld niet bestand tegen de verschrikkelijke stress waaraan hij wordt blootgesteld. Op verschillende momenten maakt hij bovendien gewag van de verscheurende heimwee die hem daar, ver weg in den vreemde, meermaals overvalt. Hij haalt herinneringen op aan zijn vriend Theo van Gogh die kwaad is dat Borstlap met moslims in zee gaat en een jaar later door de fanatieke moslim Mohammed Bouyeri op straat wordt vermoord. De ironie van de ironie speelt in  “Opera in qatar” de hoofdrol.

Zijn jongensboekleven in Amsterdam; de bekende vrienden, de mooie meisjes, de drank en met name de onbekommerdheid moet hij missen, omdat hij zich aan een project waagt dat naarmate het vordert steeds ridiculer lijkt. De hachelijke onderneming in Qatar wordt tot een goed einde gebracht: hij flikt het. Borstlap kwijt zich perfect van taak en de emira is tevreden. Dan komt hij echter terug in het land dat niet lang daarna onherkenbaar is. De vriendenclub van zijn hemelbestormende sextet is al lang uitgezwermd. In zijn nieuwe vriendenclub is met de gewelddadige dood van Theo van Gogh een bres geslagen. De zorgeloosheid lijkt voor altijd ten einde. Ondanks het geld en de eer is er een blijvend gemis.

 “Opera in Qatar” is met wijsheid achteraf geschreven. Daardoor kan het verhaal over een avontuur dat goed afloopt toch eindigen met een gevoel van heimwee. Heimwee naar wat voorgoed verdwenen lijkt. Heimwee van het allerergste soort.


© Jazzenzo 2010