08 Jan '07 -Parker/Barrett/Vatcher: een blijvend raadsel
Bimhuis Amsterdam, Evan Parker, Richard Barrett, Michael Vatcher, 4 januari 2007
beeld: Thomas Huisman
door: Mischa Andriessen
Muziek is het vullen van ruimte. Dat is niet respectloos bedoeld, maar kijkend naar het goeddeels lege podium van het Bimhuis was dat de eerste gedachte die binnenviel. Dicht op elkaar stonden een tafel met twee toetsenborden, een wirwar van snoeren en wat pedalen, een stoel, nog een stoel met een kruk ernaast, het drumstel, minimaal samengesteld, een microfoon hoog erboven, middenvoor nog een microfoon voor de sax. Uit de enscenering spreekt zorgvuldigheid. Ernst en paradoxaal genoeg ook speelsheid. Misschien komt dat door die wanordelijk ogende snoeren, misschien door de laptop die scheef op tafel staat en iets over de rand helt. Het is een intrigerende opstelling, een die voorspelt dat iets onalledaags zal plaatsvinden.
Michael Vatcher, Richard Barrett, Evan Parker
Saxofonist Evan Parker is vooral bekend vanwege zijn experimenteerzucht die ertoe heeft geleid dat hij het klankbereik van de sax aanzienlijk heeft verbreed. Zo iemand heet snel een musicians musician, iemand die andere muzikanten laat horen wat er allemaal op het instrument mogelijk is. Een musicians musician maakt echter niet zelden technische perfecte, maar moeilijk genietbare muziek. Ik ken Parker van zijn platen met Paul Bley en Barre Phillips. Intens boeiende platen, maar toegankelijk zijn zij bepaald niet. Misschien is dat omdat dergelijke veeleisende muziek live doorgaans het beste tot zijn recht komt. Meer dan een opname kan een concert namelijk de aandacht opeisen die de muziek nodig heeft. Het zien spelen, het kijken naar de podiumopstelling, naar hoe de muzikanten hun instrument hanteren, wil soms helpen het raadsel van dergelijke muziek enigszins te ontsluieren.
Parker werd vergezeld door Richard Barrett de toetsenist uit zijn electro-acoustic ensemble en drummer Michael Vatcher al jaren een terecht zeer gewaardeerde kracht in de Nederlandse jazzscene. Zijn empathische manier van spelen is een must voor dit soort uitgestrekte vrije improvisaties en zijn koddige mimiek brengt bovendien enige relativering, zeer wenselijk, omdat de muziek toch in de eerste plaats het intellect aanspreekt.
Hoe druk Vatchers spel ook is, er blijft altijd lucht inzitten. Anders dan bij Barrett die een schakelfunctie in dit trio heeft omdat hij in deze van melodielijn en basisritme verstoken muziek moet proberen buiten de gebaande paden te blijven en tegelijkertijd de totale wanorde te vermijden. Zijn blikkerige sound stond echter wat mij betreft de verdiende bewondering nogal in de weg. Wat hij doet is razend knap, maar het blijft mij verbazen dat hij voor zo’n gedateerd en krakkemikkig geluid kiest.
Parker zelf etaleerde als verwacht zijn imponerende techniek. Zijn ingenieuze circular breathing is niet alleen verbluffend, maar vormt ook de essentie van zijn muziek, de gebouwd is op constante geluidsstromen die de basis vormen voor ritmische en melodische verkenningen. Allemaal volledig geïmproviseerd.
Het concert riep bij mij nogal tegenstrijdige reacties op. Enerzijds vond ik de muziek nogal cerebraal en ik verlangde dikwijls naar iets eenvoudigers, iets dat zou pakken. Anderzijds heb ik twee keer drie kwartier met open mond zitten kijken en luisteren naar een trio dat vanuit het niets componeert, dat zonder voor het publiek herkenbare afspraken, versnelt, vertraagt, een andere weg inslaat. Een durende verrassing. Ook Barrett wiens sound mij zo tegenstaat, wist heel vaak toch de juiste toon te treffen en een geluid te vinden dat perfect paste bij Parkers kleppenspel en Vatchers natte vinger op het trommelvel. Of bij een van de vele andere vondsten. Het maakte dat het concert moeilijk te bevatten en enerverend tegelijk was. Soms volledig ondoorgrondelijk, soms bloedstollend mooi. Er waren momenten dat ik erover dacht op te staan en naar huis te gaan. Er waren ook momenten dat ik dacht zulke intrigerende muziek heb ik nog nooit gehoord.
- Bimhuis Amsterdam website
Evan Parker / Barry Guy / Paul Lytton (UK)
vanche (B)
15 mei 2010
de Singer, Rijkevorsel
Tom () (URL) - 08 Mei '10 - 19:26