06 Feb '08 -Trompettist Niels Tausk brengt intelligente muziek met gevoel
INTERVIEW
beeld: Geneviève Ruocco
door: Nicolle Leenhouwers
Niels Tausk: "Het is een jongensdroom om eens met pianist Hank Jones op het podium te staan."
De Louis Armstrongplaten van zijn vader draaide hij grijs. Toen hij door een cursus van pianist Frans Elsen en bassist Viktor Kaihatu op het spoor werd gezet van onder meer Dizzy Gillespie, Fats Navarro en Clifford Brown en later nog Tom Harrell ontdekte, was zijn liefde voor de jazzmuziek een feit. Op zijn elfde besloot Niels Tausk om zelf ook trompet te gaan spelen. Hij studeerde aan het Haags Conservatorium bij Ack van Rooyen.
Inmiddels heeft hij al met heel wat beroemdheden op het podium gestaan, van Mathilde Santing tot Frank Morgan. Afgelopen jaar verscheen op het Jazz Impulslabel Tausk’ debuut-cd ‘Blown Away’. Het album werd opgenomen in kwintetbezetting met Ferdinand Povel op saxofoon, Peter Beets op piano, Jos Machtel op bas en Joost van Schaik op drums. Ondanks dat er onder Niels’ collega-musici heel wat bekenden zijn die graag met hem spelen, is de inmiddels veertigjarige trompettist bij het jazzpubliek nog steeds niet zo bekend.
Naast jazzmusicus is Niels Tausk docent aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Hij geeft solfège- en combolessen. Het gebouw ligt op een plek die prima te bereiken valt. Maar daar is dan ook alles mee gezegd. Verbazingwekkend dat in zo’n kil betonblok, omgeven door autowegen zoveel inspiratie op kan worden gedaan. Het uiterlijk van het Haags Conservatorium staat niet alleen haaks op wat er voortgebracht wordt, maar ook op de voorstelling die de naam koninklijk oproept in architectonisch opzicht. Binnen is het al niet veel beter. Grauwe, grijze muren en lange, saaie gangen. Gelukkig maakt het gezellige gekakel om ons heen en de hartelijke begroeting van Niels veel goed. Omdat de lokalen bezet zijn, begeven we ons naar de kantine. Als we daar eindelijk een tafel hebben bemachtigd waar je níet letterlijk van kunt eten, steekt de trompettist van wal.
“Wat de trompet betreft is het inderdaad begonnen met de platen van Louis Armstrong. De keuze om zelf serieus verder te gaan in de muziek, werd mede aangewakkerd door mijn negen jaar oudere broer die contrabas speelde in een studentenbandje. Toen ik elf was en hem een keer op zag treden, wist ik dat ik dat zelf ook graag wilde. Ik ben eerst naar de stedelijke muziekschool gegaan, waar ik les kreeg van Jan Faas, gevolgd door het conservatorium; daar studeerde ik bij Ack van Rooyen. Het was in de tijd dat het allemaal net begon met de jazzopleidingen.”
Tom Harrell
Armstrong blijkt echter niet de enige belangrijke inspiratiebron te zijn geweest voor Niels. “De echte doorbraak kwam toch wel met Tom Harrell. Hij heeft veel invloed gehad op hoe ik later zelf ging spelen. Ik hoorde hem voor het eerst toen ik op de middelbare school zat. Ik kon er bijna niet van slapen, was helemaal ‘flabbergasted’! Harrell heeft alles: hij maakt intelligente muziek maar raakt je ook op gevoelsniveau; hij blijft verrassen. In die tijd volgde ik hem overal waar hij maar in de buurt speelde.” Om er lachend aan toe te voegen: “In de buurt is dan natuurlijk een ruim begrip!”
Naast Tom Harrell hebben trompettisten als Clifford Brown en Fats Navarro een grote rol gespeeld, evenals Dizzy Gillespie, voor wie Niels als dertienjarig jongetje zijn verlegenheid opzij zette om hem te ontmoeten op het North Sea Jazz Festival. Hoe deze ontmoeting tot stand kwam? “In die tijd, het zal ergens begin jaren tachtig geweest zijn, kon je op het North Sea Jazz Festival gewoon doorlopen naar de artiestenbar. Ik heb toen verschillende beroemdheden gesproken, onder wie dus Dizzy. Het was een erg aardige man en een enorme grappenmaker. Toen ik op hem afstapte, had hij allemaal vrouwen om zich heen staan. Een van die vrouwen zei: ‘Come in, he won’t bite’, waarop Dizzy antwoordde: ‘Oh yes, he will’, gevolgd door een bulderende lach.”
Of hij ook wel eens met hem gespeeld heeft? “Inderdaad, jaren later toen ik hem voor de tweede keer ontmoette. Dit was tijdens een workshop op het conservatorium, ongeveer achttien jaar geleden. Hij inspireert me nog steeds, zowel zijn muziek als ook zijn persoonlijkheid. Hij straalde warmte uit in alles wat hij deed. Naast trompet spelen zong hij ook nog… en hoe! Luister maar eens naar ‘Umbrella Man’. Er staat een filmpje op Youtube.com waarin hij samen met Louis Armstrong is te zien.”
Niels Tausk Quintet presenteerde in 2007 in Bimhuis de cd 'Blown Away'. Op de foto Niels Tausk, Ferdinand Povel en Peter Beets - klik op foto's
‘Blown Away’
Het gevoel, intellect en enthousiasme dat Niels bewondert in zijn voorbeelden en zelf op eigen wijze in zijn trompetspel legt, komt mooi samen op de eind vorig jaar verschenen cd ‘Blown Away’ met het Niels Tausk Quintet. Op het album staan onder meer composities van Wayne Shorter, Blue Mitchell en Barry Harris. Niels Tausk heeft de stukken allemaal zelf uitgezocht en steeds aan iemand opgedragen. De cd is naar eigen zeggen ‘een hommage aan de geweldige jazzmuzikanten die mij ondersteboven hebben geblazen’.
Daarnaast heeft hij nog twee eigen composities aan de cd toegevoegd. De stijl is niet precies in één term te vangen, maar gaat het meest in de richting van de hardbop. Met het resultaat is Niels Tausk erg tevreden. “Het is misschien niet erg vernieuwend, maar het is wel een cd geworden waarop ik Ferdinand Povel het liefst hoor spelen. Ook Ferdinand zelf vond dit heel leuk om te doen. Het is uitdagend materiaal voor hem, omdat het stukken zijn die harmonisch complex in elkaar zitten. En er speelt een hele goede ritmesectie op mee natuurlijk. Iedereen musiceert hartstikke goed én op een vrije manier. Hoe de bezetting tot stand kwam? Ik heb het kwintet zelf samengesteld. Het zijn mensen waar ik graag mee speel en andersom.”
Ondanks lovende kritieken op de nieuwe cd en de bewondering die vakmuzikanten als Bert van den Brink uitspraken over Niels’ trompetspel, blijft hij bescheiden. De sympathieke trompettist is niet iemand die zich graag op de voorgrond dringt. Uit zichzelf zal hij dan ook niet snel vertellen dat hij niet alleen heel goed trompet (en flugelhorn) speelt, maar daarnaast nog zingt en zich bekwaamde op contrabas en piano. In recensies wordt soms gezegd dat hij tijdens een concert wat te voorzichtig of onzeker over zou komen.
Niels Tausk: "Iedereen zegt dat mijn stem op die van Chet lijkt."
Niet extravert
Of hij zichzelf hierin herkent? “Ik ben inderdaad geen extravert type op het podium. Maar er zijn veel mensen die genieten van mijn spel en de musici rondom me, spelen heel graag met me. Daar gaat het me uiteindelijk om.” En die andere instrumenten, in hoeverre bespeelt hij die? “Contrabas heb ik, naast trompet, twee jaar als hoofdvak gedaan . Eigenlijk ben ik bijna net zo actief als contrabassist, alhoewel ik me meer trompettist voel. Piano heb ik mezelf leren spelen. Ik heb altijd afgekeken bij iedereen die ik goed vond. De piano gebruik ik vooral om leerlingen te begeleiden en te arrangeren” En zang? “Ik voel me niet echt een professioneel zanger, maar vind het wel leuk om te doen. Ik heb iets met liedjes en hou vooral van zangers die een speciaal gevoel losmaken, bijvoorbeeld Barry Harris.”
En Chet Baker, hoe zit het daar mee? “Iedereen zegt dat mijn stem op die van Chet lijkt. Daarom word ik ook wel eens gevraagd voor Chet Bakerprojecten. Zijn zang en trompetspel vind ik zeker mooi, maar hij geldt niet als een van mijn grootste voorbeelden.”
Op de vraag of het Niels Tausk Quintet in de bezetting van ‘Blown Away’ ook nog op de podia zal verschijnen, is het antwoord ‘ja’. “In het theaterseizoen 2008/2009 gaan we een reeks dubbelconcerten doen in de Jazz Impulsserie. We spelen dan onder meer in het Concertgebouw in Amsterdam. Jazz Impuls is op dit moment nog druk bezig met de voorbereidingen, dus nog niet alle plekken waar we zullen staan zijn bekend.” En de inhoud? “Vóór de pauze is er een Oscar Peterson-tribute met zanger en jong talent Ruben Hein. Na de pauze spelen wij en zal Ruben zich ook nog bij ons voegen.”
Wandelen
Heeft Niels Tausk nog andere interesses, buiten muziek? “Ik mag graag in de bergen zijn, wandelen, skiën… maar ik kom er vaak niet aan toe, omdat ik toch voornamelijk met muziek bezig ben. Of ik bang ben voor blessures door het vele spelen? Dat niet, maar het kan natuurlijk gebeuren. Gelukkig is het me nog nooit overkomen. Ik probeer wel op mijn grenzen te letten, dát te doen waar mijn kracht ligt. Ik zou bijvoorbeeld niet geschikt zijn als leadtrompettist van een salsaorkest. Maar eigenlijk hoef ik dat ook niet zo nodig te kunnen.”
Tot slot nog iets over zijn ambities voor de (nabije) toekomst. "Het is eigenlijk wel een jongensdroom om eens met pianist Hank Jones op het podium te staan. Hij speelt prachtig, zo smaakvol, zo subtiel. Het is echt een gentleman. Daarnaast lijkt het me prettig om als solist ook vaker in het buitenland te gaan spelen met vrienden die ik daar heb. Ik heb al wel veel in het buitenland gespeeld, maar nooit onder mijn eigen naam. Dát zou ik nu wel eens willen doen!"
- Niels Tausk website