Artikel geprint vanaf Jazzenzo.nl

New York Art Quartet – New York Art Quartet

CD-RECENSIE

New York Art Quartet – New York Art Quartet
bezetting: John Tchicai, altsaxofoon; Roswell Rudd, trombone; Lewis Worrell, contrabas; Milford Graves, slagwerk. Gast: Amiri Baraka, declamatie
opgenomen: 26 november 1964 in Bell Sound Studio’s, New York
release: 2008
label: ESP
tracks: 6
tijd: 43,32
website: www.espdisk.com
door: Rinus van der Heijden


Al word je nog zo oud, sommige muziekstukken of platen vergeet je nooit meer. Vierenveertig jaar geleden kwam de muziek op deze cd uit, toen te beluisteren op grammofoonplaat uiteraard. In kleine oplage, want wie had op dat moment gehoord van musici als Roswell Rudd, Milford Graves en John Tchicai. Akkoord, de laatste speelde een dik half jaar later mee op ‘Ascension’ van John Coltrane, voor velen dé standaard voor free jazz. Maar verder, nee…

Nu is dit naamloze album van het illustere viertal dat zich New York Art Quartet noemt, op cd uitgebracht. Een regelrechte aanrader voor wie zich nog eens wil verdiepen in de geschiedenis van de meest vrije jazz. Amerikanen – en zeker die uit de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw - zijn er goed in hun muziek het stempel van kunst mee te geven of haar groter te maken dan zij is. Hier echter is wel degelijk sprake van kunst.

Het is fascinerend om te horen hoe dit kwartet, dat maar kort heeft bestaan, kijkt naar vrijheid in muziek. Al is die visie tijdgebonden, er wordt totaal anders gemusiceerd dan nu. Het lijkt erop dat de vrije jongens uit de jaren zestig veel meer met hun verstand dan op gevoel speelden. Daardoor komt een zweem van intellectualisme over de muziek te liggen. Die wordt versterkt in het stuk ‘Black Dada Nihillismus’, waarin dichter Amiri Bakara (doopnaam Leroi Jones) de positie van de zwarte man in Amerika aan de kaak stelt en meteen ook even door de geschiedenis van de Afro-Amerikaanse muziek snelt.

Een trombonesolo op deze plaat klinkt inventiever dan nu, voor een drumsolo geldt hetzelfde. Waarschijnlijk omdat de Amerikaanse jazztraditie nog niet helemaal wordt losgelaten. Het lijkt of er lineair wordt gedacht, in patronen en speelvlakken. Maar de spanning is er niet minder om. Zulke gedachten als van het New York Art Quartet en strevers naar kunst na hen, zijn er maar kort geweest. Helaas. Daarom is het zo goed dat deze zes monumentjes opnieuw zijn uitgebracht.


© Jazzenzo 2010